Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón
Eduardo Rodríguez-Losada.jpg
Nacemento2 de marzo de 1886
 A Coruña
Falecemento2 de novembro de 1973
SoterradoCemiterio de Santo Amaro da Coruña
NacionalidadeEspaña
Ocupacióncompositor e arquitecto
editar datos en Wikidata ]
Caricatura de Eduardo dirixindo a opera O Mariscal no Teatro Rosalía de Castro, 27 de maio de 1929.
Eduardo lendo unha das súas pezas.

Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón, nado na Coruña o 2 de marzo de 1886 e finado na mesma cidade o 2 de novembro de 1973, foi un arquitecto e compositor galego. Losada constitúe o caso do compositor diletante, cuxo vínculo coa música é vocacional, xa que a súa profesión foi a de arquitecto.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Era fillo do coronel de artillería Camilo Rodríguez-Losada y Ozores, fundador das escolas populares gratuítas da Coruña, e de Felipa Rebellón y Vázquez.[1][2] Estudou arquitectura en Madrid entre 1905 e 1911.[3]

O 4 de marzo de 1914 foi nomeado arquitecto provincial da Coruña (inicialmente interino[4]), con 3.000 pesetas de soldo[5]. Tamén foi tesoureiro da Sociedade Filharmónica da Coruña[6][7], vogal do Orfeón El Eco[8] e presidente da Asociación de Arquitectos de Galicia[9]. En 1918 deseñou un proxecto de "reforma e ensanche da vila" de Muxía[10]. En 1928 foi nomeado presidente do Emden Foot-ball Club, daquela o segundo club de fútbol máis importante da Coruña[11][12]. O 2 de maio de 1941 foi nomeado Académico de Número da Sección de Arquitectura da Real Academia de Nosa Señora do Rosario e máis tarde, o 28 de novembro de 1954, Académico de Honor[13]. As súas obras orixinais foron doadas polos seus fillos á Real Academia Nuestra Señora del Rosario da Coruña. Tamén se poden atopar copias na Fundación March, na Sociedade de Autores e na Propiedade Intelectual.

Obra musical[editar | editar a fonte]

Dada a súa longa vida, o compositor mantivo un particular eclecticismo, que impregna toda a súa produción, na que destaca especialmente o gran formato orquestral, con partituras como El gnomo, cuxo título evoca o poema sinfónico Los gnomos de la Alhambra do Chapí máis alhambrista.

Son especialmente sobranceiras as súas catro sinfonías e o Concerto para piano e orquestra, aínda que se por algún xénero musical é especialmente lembrado ese é o operístico, no que empregou como base argumental lendas e feitos históricos de Galiza. Este é o caso da ópera O Mariscal, drama estreado no Teatro Tamberlick de Vigo en 1929, con texto dos escritores e políticos galegos Antón Villar Ponte e Ramón Cabanillas.

Óperas

Poemas sinfónicos

  • El diablo mundo (ballet; coreográfico. Autógrafo)
  • El miserere (sobre textos de Gustavo Adolfo Bécquer. Autógrafo)
  • Los Caneiros (impresión sinfónica. Autógrafo; 1946). Interpretada o 17 de novembro de 1946 pola Orquestra Sinfónica de Bilbao dirixida por Jesús Arrámbarri no Teatro Buenos Aires de Bilbao.
  • El Gnogmo (sobre unha lenda de Gustavo Adolfo Bécquer. Autógrafo; 1925). Estreado o 8 de maio de 1925 pola Orquestra Sinfónica de Madrid, dirixida por Enrique Fernández Arbos no Teatro Rosalía de Castro da Coruña.
  • La Santa Compaña (sobre libro de Rey de Viana; autógrafo; existe redución para piano e borrador.

Sinfonías

  • Sinfonía en Sol menor (autógrafo; existe unha transcrición para dous pianos en manuscrito)
  • Sinfonía en La menor (autógrafo, 1949). Estreada o 4 de decembro de 1949 pola Orquestra Municipal da Coruña e dirixida por Rodrigo A. de Santiago no Teatro Rosalía de Castro.
  • Sinfonía en Do menor (autógrafo).
  • Sinfonía en Re menor (autógrafo).
  • Concierto para piano y orquesta en Si bemol (autógrafo). Estreado o 29 de maio de 1955 pola Orquestra Sinfónica Municipal da Coruña e dirixida por Rodrigo A. de Santiago. Pianista Pilar Cruz. No Teatro Rosalía de Castro da Coruña.

Música de cámara

  • Colección de 9 cuartetos
  • Coleccion de 3 tríos; O nº 1 estreado o 26 de xaneiro de 1948 na Escola Naval da Coruña. Violín: Horacio Rodríguez Nache. Violoncello: José Béjar. Piano: Pilar C. Rodríguez Nache. Violoncello José Béjar e Piano Pilar Cruz.
  • Preludio en Sol mayor para dos violines y piano. Adicado á súa filla Carmen Losada-Trulock
  • 4 sonatas para piano

Gravacións (conservadas no arquivo sonoro de Radio Nacional de España)

  • Trío en Sol menor (2 de febreiro de 1971)
  • Trío en Re menor (3 de decembro de 1969; Intérpretes: Isabel Picaza, Eduardo Hernández Asiaín e Carlos Baena Intérpretes: Isabel Picaza, Eduardo Hernández Asiaín e Carlos Baena)
  • Trío en Do menor (11 de novembro de 1972; Intérpretes: Ana Mª Gorostiaga, Carlos Baena e Eduardo Hernández Asiaín.
  • Cuarteto en Do menor (13 de novembro de 1972)
  • Cuarteto en Sol menor (24 de abril de 1974; Intérpretes: Cuarteto clásico de RTVE)

Obra arquitectónica[editar | editar a fonte]

Rodríguez-Losada formou con Pedro Mariño e Leoncio Bescansa o grupo de arquitectos que desenvolveron o eclecticismo arquitectónico na cidade da Coruña.[16] Formou parte ademais da sociedade que impulsou a construción da Cidade Xardín, na que proxectou a "Villa Felisa", na que viviu coa súa familia entre 1924 e 1939.[17] Nos últimos anos da súa carreira achegouse ao racionalismo.[3]

Entre os moitos edificios que deseñou na cidade da Coruña destacan o chalé Escudero (1913),[18][19] a casa Cortés[20] (1918),[21] a casa Escariz na praza de Pontevedra (1927)[20] e o colexio notarial (1927-1932).[22] En marzo de 1928 presentou un proxecto para a construción do novo Hospicio Provincial nos terreos da Granxa Experimental da Coruña[23] e en abril de 1929 foi designado polo Concello da Coruña para realizar o "proxecto de execución das obras da praia e plataformas no balneario de Riazor"[24].

Fóra da cidade deseñou o edificio José Carrera en Corcubión[25] (1924).

Chalé Escudero, na Rúa de Ferrol (A Coruña)
Nº 18 da rúa de santo André (A Coruña, 1917) 
Casa Cortés, na esquina da praza de Galicia coa rúa de Ferrol (A Coruña, 1918) 
Villa Felisa, na Cidade Xardín da Coruña (1924) 
Sede de The Anglo-South American Bank no Cantón Pequeno (A Coruña, 1925) 
Casa Ameixeiras, na praza de Lugo (A Coruña, 1925) 
Edificio na rúa de Francisco Mariño (A Coruña, 1926) 
Casa Escariz na praza de Pontevedra (A Coruña, 1925-1930) 
Nº 158-160 da rúa de santo André (A Coruña, 1930) 
Nº 4 da rúa Santiago de la Iglesia (A Coruña, 1938) 
Nº 38 da rúa de santo André (A Coruña, 1944) 

Vida persoal[editar | editar a fonte]

Casou en Vilagarcía de Arousa con María Trulock Bertorini o 15 de outubro de 1913[26], coa que tivo dez fillos.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Tarrío, José M. (1998). "Casamientos en la vieja Coruña". Anuario Brigantino (en castelán) (Betanzos) (21): 151. 
  2. Documentos para a historia da Educación: Escuelas Populares Gratuitas. Grupo de San Antonio- Niñas (A Coruña)
  3. 3,0 3,1 Martínez Suárez & Casabella López 1989, p. 240.
  4. "Comisión provincial". El Eco de Santiago (en castelán) (Santiago). 5-3-1914. p. 2. 
  5. "Crónica regional. Coruña". El Correo de Galicia (en castelán) (Santiago de Compostela). 20-3-1914. p. 2. 
  6. "Sociedad Filarmónica". El Noroeste (en castelán) (A Coruña). 21-3-1916. p. 2. 
  7. "Centros y Sociedades. La Filarmónica". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 18-3-1918. p. 1. 
  8. "El Orfeon «El Eco»". El Orzán (en castelán). 30-3-1927. p. 2. 
  9. "Comunicado". El Noroeste (en castelán) (A Coruña). 27-2-1917. p. 2. 
  10. "Crónica local". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 21-7-1918. p. 2. 
  11. "La nueva directiva del 'EMDEN'". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 29-2-1928. p. 2. 
  12. "La directiva del 'EMDEN F. C.'". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 3-3-1928. p. 2. 
  13. Relación Académicos de Honor www.academiagallegabellasartes.org.
  14. "«El monte de las ánimas», una ópera de Rodríguez Losada". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 6-3-1927. p. 1. 
  15. "Excursión a Santiago. «El Monte de las Ánimas»". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 21-5-1927. p. 1. 
  16. "Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón. Arquitecto". Arquivado dende o orixinal o 31 de marzo de 2018. Consultado o 17 de maio de 2017. 
  17. Proyecto Palmera
  18. "Los chalés del Camino Nuevo, un recuerdo de los viejos tiempos". Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2016. Consultado o 06 de decembro de 2015. 
  19. Tamén coñecido polos nomes de "Casa Alonso Escudero" e "Palacete de Juan Flórez", pola rúa na que se encontra.
  20. 20,0 20,1 Garrido Moreno, Antonio. La galería gallega: una tipología tradicional en permanente evolución (PDF) (en castelán). Anuario Brigantino. Consultado o 6 de decembro de 2015. 
  21. Casa Cortés
  22. Historia del colegio
  23. "El proyecto del nuevo hospicio". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 23-3-1928. p. 2. 
  24. "En el Ayuntamiento. Una sesión interesante. Orden del día". El Orzán (en castelán) (A Coruña). 30-4-1929. p. 1. 
  25. Edificio José Carrera Arquivado 13 de febreiro de 2009 en Wayback Machine. www.corcubion.info.
  26. "Galicia". El Eco de Santiago (en castelán) (Santiago de Compostela). 16-10-1913. p. 1. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]