Centre Nacional Catalá

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

O Centre Nacional Catalá (en galego, Centro Nacional Catalán) foi un grupo político catalanista fundado en Barcelona o 3 de setembro de 1899[1] por ex-membros de Unió Catalanista contraria ao apoliticismo desta organización,[2] e ao seu radicalismo verbal que contrastaba coa falta de actuación pública ou organizativa.[3]

Entre os fundadores había conservadores como Ramón d Abadal e Calderón, Lluís Domènech i Montaner, Josep Puig i Cadafalch, Lluís Duran i Ventosa, Francesc Cambó, Enric Prat de la Riba ou Narcís Verdaguer i Callís, e liberais e republicanos como Jaume Carner Romeu, Ildefons Sunyol ou Joaquim Casas i Carbó.

O seu programa político foi descrito nas Bases de Manresa de 1892, e definiu o nacionalismo catalán non como un partido político, senón como unha causa política nacional aberta a tódolos cataláns, independentemente da súa ideoloxía. O presidente da CNC foi o avogado Narcís Verdaguer i Callís, vice-presidente Jaime Carner Romeu e o secretario Enric Prat de la Riba. O 25 de abril de 1901 fusionouse co Unió Regionalista para formar a Lliga Regionalista. O seu portavoz foi o xornal La Veu de Catalunya.[1][4] Foi a expresión do movemento burgués catalán progresista, traídos polos industriais que se atopaban na periferia xeográfica dun imperio centralizador prisioneiro da oligarquía agraria conservadora, ben connectada coa administración central corrupta[5].

A crise en Cuba dende 1868 fixo perder o 60% do seu mercado á industria catalá. Para comezar, a renovación era indispensable deter o declive do Estado, e Prat de la Riba foise achegando ao xeneral Camilo García de Polavieja y del Castillo, que apostaba por unha descentralización como a ferramenta para acadar a modernización necesaria.[5]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Buffery, Helena; Marcer, Elisenda (2010). Historical Dictionary of the Catalans. Historical dictionaries of peoples and cultures. Vol. 10. Lanham (Maryland): Scarecrow Press. pp. 116–117. ISBN 978-0-8108-7514-2. 
  2. "Centre Nacional Català". L'Enciclopèdia.cat. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana. 
  3. Coll i Alentorn, Miquel (1992). Història II. Textos i estudis de cultura catalana (en catalán). Barcelona: Curial edicions catalanes. Publicacións de l'abadia de Montserrat. p. 448. ISBN 84-7256-358-8. 
  4. Montagut Contreras, Eduardo. "Ideologías". Consultado o 29-05-2017. 
  5. 5,0 5,1 Oldenburg, Lukas (2007). Recht auf Gleichheit vs. Recht auf Differenz. Dezentralisierung und peripherer Nationalismus am Beispiel Kataloniens (en alemán). (Traducido ao galego: O dereito de igualdade contra o deretiro de diferencia: descentralización e nacionalismo periférico co exemplo de Cataluña). Munich: Ed.GRIN. pp. 28–29. ISBN 9783638708401.