Cefalea en acios

Cefalea en acios
Aviso médico. Atención! Wikipedia non dá consellos médicos. Se cre que pode requirir tratamento, consúltello ao médico.
Instancia de tipo de doenza sinal de síntoma  Subclase de trigeminal autonomic cephalalgia (en)  Causado por descoñecido
Características
Especialidade médica neuroloxía
Síntomas cefalalxia irritabilidade (pt) agitação psicomotora (pt) ptose (pt) transpiración rinorrea ollo vermello conxestión nasal tear secretion (en) fotofobia (pt)
Tratamentos posibles osixenoterapia verapamil (pt) sal de lítio (pt) anticonvulsivo (pt) triptano ergotamina (pt) corticosteroide
Exames médicos anamnese neurological diagnostic techniques (en) neuroimagiologia (pt)
Códigos e identificadores Freebase /m/01t391 MeSH D003027 Thesaurus do NCI C117077 CIAP-2 N90 DiseasesDB 2850 CIE-11 760621151 CIE-9 339.00 OMIM 119915 MedlinePlus 000786 eMedicine 1142459 OpenAlex C2777942821 KEGG H01588
Wikidata C:Commons

A cefalea en acios, tamén denominada cefalea de agrupamento ou en inglés, cluster headache, é unha cefalxia caracterizada por unha dor moi intensa e sempre unilateral, é dicir, só nunha das dúas metades da cabeza, sobre todo na rexión orbitaria. A cefalea en acios denomínase dese xeito porque aparece a brotes, isto é, xéranse unha ou varias crises ao día durante un período de tempo de entre 1 e 2 meses, para posteriormente remitir a dor durante períodos máis longos de tempo. A cefalea en acios é máis frecuente en homes ca en mulleres, ao contrario que na xaqueca. Adoita debutar entre os 20 e os 50 anos, e está relacionada con doentes fumadores e consumidores de alcol. Non é hereditaria, mais aproximadamente un 10% dos doentes teñen antecedentes familiares. É considerada unha das doenzas quen de inducir ao suicidio, por mor da intensísima dor que provoca. O estudo desta cefalxia adoita realizarse nos servizos de neuroloxía.

Sintomatoloxía

Caracterízase por unha dor de cabeza unilateral (sobre todo na rexión orbitaria), moi intensa, que típicamente aparece a intervalos regulares de entre 12 e 48 horas durante períodos de tempo determinados (habitualmente de 1 a 3 meses), desaparecendo o resto do ano. Porén, os períodos de actividade e os períodos de remisión poden varias segundo a persoa, o sexo e a idade: hai doentes que a padecen de xeito crónico durante o ano todo, e hainos que teñen períodos de remisión máis prolongados, de até catro anos. É frecuente que apareza durante o sono nocturno (na fase REM) ou pola mañá ao acordar, e adoita aparecer case que sempre ás mesmas horas do día. Na meirande parte dos casos, a cefalea acompáñase de lacrimación e rinorrea acuosa (caída de pingas polo nariz) e poden, como as outras cefalxias, acompañarse de fotofobia, sonofobia, edema palpebral, suoración na cara, miose, ptose palpebral e náuseas, aínda que, contrariamente á xaqueca, non cursan con alteracións visuales nin outros síntomas neurolóxicos que habitualmente compoñen o aura da xaqueca. Ao contrario que todas as demais cefaleas, a cefalea en acios adoita acompañarse de axitación (inquedanza psicomotriz). A literatura médica describe a dor coma o máis intenso que un ser humano pode sufrir sen perder a consciencia. É, polo tanto, unha doenza grandemente incapacitante, xa que impide ao paciente realizar calquera actividade mentres estean presentes os ataques (que teñen unha duración entre media hora e 3 horas). Ademais deixa secuelas coma o esgotamento ou a depresión. É un importante factor de risco para o suicidio. A cefalea en acios aparece bruscamente entre a adolescencia e os 50 anos, e desaparece bruscamente cando o paciente chega arredor dos 70 anos. Non se coñecen as causas, mais semella estar relacionado cos ritmos circadiáns e algunhas interaccións do hipotálamo.

Diagnóstico

O diagnóstico da cefalea en acios é estritamente clínico. Non hai probas diagnósticas que establezan con certeza a doenza. As probas diagnósticas coma a TAC ou a resonancia só serven para descartar outras patoloxías. Así, a Clasificación Internacional de Cefaleas establece que para diagnosticar unha serie de criterios diagnósticos.

Criterio	Características
A	Polo menos 5 ataques que satisfagan os criterios B-D.
B	Dor de intensidade severa ou moi severa, na rexión orbitaria, supraorbitaria e/ou temporal, cunha duración de 15 a 180 minutos sen tratamento.
C	A cefalea está asociada a polo menos un dos seguintes signos, que han de estar presentes no mesmo lado da dor: A. Lacrimación B. Obstución nasal/Rinorrea C. Edema palpebral D. Suoración da cara ou fronte/miose/Ptose E. Axitación psicomotriz
D	A frecuencia dos ataque varía entre un ataque cada dous días e 8 ataques ao día.
E	A dor e a sintomatoloxía non son atribuíbeis a outra doenza.

Tratamento

Nos doentes con cefalea en acios adoitan pasar anos antes de diagnosticárenlles a doenza correctamente, xa que habitualmente confúndense con xaquecas e outras cefalxias. Medicamente, as cefaleas en acios son consideradas benignas, mais ao ser a dor tan intensa, un ataque severo trátase coma emerxencia médica. Os fármacos que se empregan habitualmente para tratar as cefaleas (AINEs e paracetamol) non melloran a dor nestes pacientes. O tratamento de elección nestes casos é o triptano, neuroléptico que tamén se emprega na xaqueca. Ademais, o osíxeno pode axudar a mellorar a dor durante as crises, polo que esta doenza é un dos motivos de pautar oxixenoterapia domiciliaria. Nos períodos onde non hai crises, o que se procura e alongar o máximo posíbel os períodos sen crises. Para iso, emprégase bloqueantes dos canais de calcio coma o verapamilo, corticoides e, nos caos onde este tratamento non funcione, o litio.