Caimán almiscreiro do Brasil

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Caimán almiscreiro do Brasil
Paleosuchus-trigonatus.jpg
Estado de conservación
Status iucn2.3 LC gl.jpg
Pouco preocupante[1]
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Clase: Reptilia
Orde: Crocodilia
Familia: Alligatoridae
Subfamilia: Caimaninae
Xénero: Paleosuchus
Especie: P. trigonatus
Nome binomial
Paleosuchus trigonatus
(Schneider, 1801)
Área de distribución do P. trigonatus (en verde)

Área de distribución do P. trigonatus (en verde)
Sinonimia
  • Crocodilus palpebrosus (Cuvier, 1807)
  • Crocodilus (Alligator) trigonatus (Merrem, 1820)
  • Champsa trigonata (Wagler, 1830)
  • Alligator palpebrosus (Dumeril and Bibron, 1836)
  • Caiman trigonatus (Gray, 1844)
  • Caiman (Paleosuchus) trigonatus (Gray, 1862)
  • Jacaretinga trigonatus (Vaillant, 1898)
  • Paleosuchus niloticus (Muller, 1924)
  • Crocodylus niloticus (Werner, 1933)

O caimán almiscreiro do Brasil [2] (Paleosuchus trigonatus), ás veces chamado caimán anano de Schneider[3], é un réptil crocodiliano de Suramérica, nativo das cuncas do río Amazonas e Orinoco. É a segunda especie de menor tamaño da familia dos aligatóridos, despois do Paleosuchus palpebrosus, tamén do seu mesmo xénero e da Suramérica tropical. Un adulto medra normalmente ata de 1,2 a 1,6 m de lonxitude e pesa entre 9 e 20 kg. Algúns machos excepcionalmente grandes poden chegar como moito aos 2,3-2,6 m de longo e aos 36 kg de peso.

Etimoloxía e nome[editar | editar a fonte]

O seu nome científico deullo o naturalista alemán Johann Gottlob Schneider en 1801. O nome xenérico Paleosuchus vén do grego palaios 'antigo' e soukhos 'crocodilo'. Isto fai referencia á crenza de que este crocodiliano procedía dunha antiga liñaxe que diverxeu das outras especies de caimáns hai uns 30 millóns de anos. O nome específico trigonatus deriva do grego trigonos 'tres esquinas' coa terminación latina atus 'provisto con', referido á forma triangular da súa cabeza.[4] O nome común que se lle dá nalgúns idiomas (caimán anano de Schneider) deriva do seu pequeno tamaño e do autor que o describiu.

Descrición[editar | editar a fonte]

A cabeza desta especie é similar á de Caiman crocodilus, pero non hai unha ponte ósea (os "anteollos") entre os ollos. Os escudos óseos do dorso e do pescozo e cola son grandes, triangulares e agudos. Teñen unha armadura corporal moi osificada tanto pola parte dorsal coma pola ventral. A súa cola relativamente curta é ancha na súa base e aplanada dorsoventralmente a diferenza de moitas especies de crocodilianos que teñen colas aplanadas lateralmente. Os escudos corporais da cola teñen proxeccións laterais; e a cola está tan ben acoirazada que é relativamente pouco flexible. Este caimán é de cor marrón verdosa escura con ollos marróns. Os machos medran ata de 1,7 a 2,3 m de longo, e os espécimes maiores rexistrados chegaron a 2,6  m. As femias raramente pasan de 1,4 m. É un robusto crocodiliano, forte para o seu tamaño, e adoita levar a cabeza alta co seu pescozo formando un ángulo cara ariba.[4][5]

Distribución e hábitat[editar | editar a fonte]

Un P. trigonatus na beira dun río

É nativo das cuncas do Amazonas e Orinoco de Suramérica e pode encontrarse en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Güiana francesa, Güiana, Perú, Suriname e Venezuela. Habita en pequenos regatos en áreas forestais nas que nalgúns casos a auga pode ser insuficientemente profunda para que se mergulle completamente. Vese a míudo en áreas abertas e normalmente non toma o sol, mesmo en catividade.[5][6]

Comportamento e historia vital[editar | editar a fonte]

O adulto ten hábitos crípticos e con frecuencia pode verse durante o día porque se non está agochado nas súas toqueiras baixo a auga, pasa gran parte do seu tempo ata a 100 m da auga, oculto na densa vexetación, en troncos ocos, ou baixo árbores caídas.[5] Os machos son territoriais e as femias teñen pequenos dominios vitais.[6] Os adultos son semiterrestres e aliméntanse principalmente de animais como os porco espiños, pacas, serpes, aves e lagartos, consumindo poucos peixes e moluscos. As crías aliméntanse principalmente de insectos nas súas primeiras semanas de vida, cambiando a presas máis grandes a medida que crecen.[5] A mortalidade dos xuvenís é alta, pero a dos adultos é baixa, aínda que os grandes carnívoros como o xaguar ás veces os comen.[4]

As femias maduran e empezan a criar aos 11 anos e os machos aos 20.[6] A femia constrúe unha gran morea de follas caídas e solo que será o seu niño ao final da estación seca ou pode usar un niño preexistente. Fan unha posta de 10 a 15 ovos e cóbrena con máis material vexetal. A calor que xera a vexetación en descomposición do niño axuda á incubación e un bo illamento do niño axuda a conservala. Os niños constrúenos a miúdo contra os laterais de termiteiros e a calor xerada polas térmites contribúe a manter a posta a unha temperatura case constante.[5] Os ovos deben manterse a unha temperatura entre 31 e 32 °C para a produción de descendentes machos. O período de incubación é duns 115 días e as femias permanecen preto do niño durante polo menos a parte inicial dese período, proporcionándolle protección contra os depredadores. Durante a incubación, poden crecer raíces de plantas a través do niño, e o solo preto dos termiteiros pode cementar os ovos. Isto significa que cómpren os coidados parentais cando os ovos van eclosionar para axudar a que as crías escapen da cámara do niño. Unha vez que a femia transporta as crías que eclosionaron a unha área de gardería, a femia permanece con eles durante unhas poucas semanas despois do cal as crías dispérsanse. As femias pode pasar un ano sen volver a criar outra vez.[5]

Status e conservación[editar | editar a fonte]

Esta especie non é moi cazada porque a súa pel contén moitos escudos óseos, o que a fai pouco útil como coiro. Pero estes animais son capturados en Güiana para o comercio de mascotas. As principais ameazas para estas especies son a destrución dos seus hábitats boscosos e a contaminación do seu medio ambiente polas actividades da minería do ouro. Estímase que na natureza hai aproximadamente un millón de individuos,[4] e a especie foi catalogada pola IUCN como en situación "menos preocupante". Está na lista de CITES no Apéndice II, para limitar a súa sobreexplotación no comercio internacional.[1]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Crocodile Specialist Group 1996. Paleosuchus trigonatus 2006 IUCN Red List of Threatened Species., IUCN Downloaded on 29 de xullo de 2007.
  2. Diccionario das ciencias da natureza e da saúde (C). A Coruña, Deputación da Coruña, 2000, p. 720
  3. Paleosuchus trigonatus, The Reptile Database.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Britton, Adam (2009-01-01). "Paleosuchus palpebrosus (Schneider, 1807)". Crocodilian species list. Consultado o 2013-11-04. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ross, Charles A. (ed.) (1992). Crocodiles and Alligators. Blitz. pp. 62, 121–124. ISBN 9781853910920. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Magnusson, William E.; Lima, Albertina P. (1991). "The ecology of a cryptic predator, Paleosuchus tigonatus, in a tropical rainforest". Journal of Herpetology 25 (1): 41–48. JSTOR 1564793. doi:10.2307/1564793. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]