Cáncaro

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Este artigo trata sobre a planta, para o caranguexo ver artigo centola.

Cáncaro
Prolećno cveće 3.JPG
Clasificación científica
Reino: Plantae
Subreino: Tracheobionta
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Subclase: Dilleniidae
Orde: Ericales
Familia: Primulaceae
Tribo: Primuleae
Xénero: Primula
Especie: P. vulgaris
Nome binomial
Primula vulgaris
Huds.

O cáncaro[1] ou panqueixo (Primula vulgaris sinónimo P. acaulis )(L.) Hill) é unha especie de planta herbácea perenne da familia das primuláceas, de follas basais pilosas polo revés e flores amarelas. É común en Galiza nos valados, fragas e en xeral lugares frescos e sombrizos, preto dos ríos.

Tamén recibe os nomes dialectais de cáncere, cancro e primavera.

Distribución[editar | editar a fonte]

É nativa do oeste e sur de Europa (dende as Illas Feroe e Noruega até o sur de Portugal, e leste de Alemaña, Ucraína, Crimea, e os Balcáns), noroeste de África (Alxeria), e suroeste de Asia (Turquía e leste de Irán).[2][3]

Descrición[editar | editar a fonte]

É unha especie perenne, cunha roseta laxa de follas oblanceoladas a ovais, engurradas, irregularmente dentadas. Flores recendentes, de cor amarela pálida co centro máis escuro, que abrochan individualmente en rabiños áfilos de longos pelos, que saen da roseta foliar. Corola 2–4 cm de diámetro, con pétalos estendidos; cáliz tubular, angular, de lóbulos agudos lanceolados. Florea cedo na primavera, unha das primeiras flores que lo fai en Europa,de aí o nome inglés ("Primrose" que vén do francés antigo primerose e á súa vez do latín medieval prima rosa, significando primeira "rosa".[4])

Hábitat[editar | editar a fonte]

Medra en bosques, fragas, prados, ribeiras herbáceas, cantís e montañas. Normalmente preto dos ríos no sur de Galicia.

Flor na primavera.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Primula vulgaris foi descrita por William Hudson e publicado en Fl. Angl. 70 1762.[5]

Subespecies

Ten tres subspecies:

Sinonimia

En Galiza descríbese coma: Primula vulgaris Huds., Primula acaulis (L.) L. subsp. acaulis ou P. grandiflora Lam. - PLANELLAS 1852; MERINO 1906; PAU 1921; SILVA PANDO 1994; GNZ. AZCARATE & AMIGO 1996; CASTROV. & al. 1997.

Pode hibridar coas primaveras mercadas doutras cores.

O cáncaro na cultura galega[editar | editar a fonte]

A seguir o poema de Juan Barcia Caballero:

  • Está o chan revestido / de soaviña de musgo verde alfombra / de cáncaros e rosas sementada.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. http://www.realacademiagalega.org/dicionario#loadNoun.do?current_page=1&id=8285
  2. Flora Europaea: Primula vulgaris
  3. Germplasm Resources Information Network: Primula vulgaris
  4. New Shorter Oxford English Dictionary, 1993
  5. Cáncaro en Trópicos
  6. Sinónimos en GRIN
  7. Cáncaro en PlantList

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]