Óxido nitroso

Óxido nitroso
N₂O
Instancia de tipo de entidade química  Subclase de óxido de nitróxeno  Parte de nitrous-oxide reductase activity (en) nitric oxide reductase activity (en)  Composto por osíxeno (O)  Causa de nitrous oxide exposure (en)  Uso refrixerante fármaco  Ten o papel nitric oxide donors (en) female reproductive toxicant (en) tóxico para o desenvolvemento gas de efecto invernadoiro inhalational anaesthetic (en) analxésico non opioide Disolventes volátiles  SMILES canónico N#[N+][O-]
Características  Condición médica tratada dificultade respiratoria infarto abuso de substancias  Risco asociado nitrous oxide exposure (en)
Cifras e dimensións  Masa    44.001  Densidade absoluta 1,967 g/l 0 ℃ gas 1,98 g/l  Solubilidade    0,1 g/100 g  Punto de fusión −132 °F −90,8 ℃  Punto de ebullición −127 °F 760 Torr −88,48 ℃ 101,325 kPa  Entropía molar estándar    219,9 J/(mol K)  Presión de vapor    51,3 atm 68 °F  Velocidade do son    263 m/s 0 ℃ gas  Límite de exposición media ponderada    46 mg/m³
Códigos e identificadores Freebase /m/09bml MeSH D009609 OpenAlex C2777573673 CAS 10024-97-2 ATC N01AX13 PubChem 948 ChemSpider 923 UNII K50XQU1029 ChEBI 17045 ChEMBL CHEMBL1234579 Beilstein 8137358 InChl Modelo3D RTECS QX1350000 KEGG D00102 Gmelin 2153410 CE 233-032-0 Drugbank DB06690
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Enciclopedia Soviética Armenia Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24409939 " Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947) "Q29048349 " Enciclopedia Leksikon "Q22117308 " Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q20645506 "
Wikidata C:Commons

O óxido de dinitróxeno, óxido de nitróxeno (I) ou óxido nitroso (N₂O) é un gas incoloro cun cheiro doce e lixeiramente tóxico. Provoca alucinacións e un estado eufórico. Por iso foi utilizado como droga nalgúns casos.

Datos adicionais

• Presión de vapor: 5080 kPa a 20 °C
• Solubilidade en auga: 1,305 l/l auga a 0 °C; 0,596 l/l auga a 25 °C
• Concentración máxima permitida en lugares de traballo: 100 ppm

Síntese

O óxido de dinitróxeno (N₂O) xérase convenientemente pola termólise controlada do nitrato de amonio ou por reacción de amoníaco con ácido nítrico:

NH₄NO₃ -> 2 H₂O + N₂O

Hai que controlar ben as condicións desta reacción porque existe o perigo de explosión. O óxido de dinitróxeno fórmase tamén en condicións anaeróbicas a partir de fertilizantes minerais no solo. É un importante gas de efecto invernadoiro cunha permanencia media de 100 anos na atmosfera. Actualmente atribúeselle o 5 % do efecto invernadoiro artificial a este gas. Ademais ataca a capa de ozono, reducindo o ozono a osíxeno molecular e liberando dúas moléculas de monóxido de nitróxeno.

Estrutura do óxido nitroso

Aplicacións

O químico Humphry Davy descubriu as propiedades narcóticas deste gas no ano 1799 en experimentos co seu propio corpo. O primeiro dentista que aplicou o gas como sedativo nunha extracción dental foi Horace Wells en Hartford (Connecticut) en 1844 tras observar a actividade fisiolóxica nunha atracción de feira.

Aínda hoxe se utiliza este gas mesturado co 30 % de osíxeno como narcótico, mellorando a súa eficacia con outras substancias.

Na industria alimenticia utilízase para facer os alimentos máis espumosos(natas, iogures etc.).

Na técnica aproveitase o poder oxidante do gas para utilizalo no canto de aire nas combustións dos motores convencionais ou nalgúns foguetes, na segunda guerra mundial usouse o óxido nitroso nalgúns avións. Así aumentase a potencia dos motores. Nos foguetes aproveitase o feito de que é un gas facilmente licuable que elimina a necesidade de traballar con tecnoloxías crioxénicas complicadas e custosas. Aínda así, un uso prolongado do óxido nitroso pode acabar danando motor e acurtando a súa vida útil.

En España, levar un kit de óxido nitroso no coche é legal mentres non se utilice, aínda que é difícil saber se foi usado.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Ministerio de Traballo de España Arquivado 11 de xaneiro de 2006 en Wayback Machine.: Ficha internacional de seguridade química do óxido de dinitróxeno.
• Nitrous Express, óxido Nitroso para vehículos.