Web 2.0

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Web 2.0.

Definición[editar | editar a fonte]

A web 2.0 refírese á evolución da web dende o ano 2003. Este termo distingue dúas épocas: a primeira onde os usuarios eran suxeitos pasivos onde soamente recibían información ou a publicaban, pero non había unha interacción como se produciu na segunda época onde se centra nas contribucións dos usuarios da rede para o seu desenvolvemento, debido ao auxe levado a cabo polos diferentes blogs tales como Blogger, redes sociais tales como Twitter e portais de vídeos ou fotos como pode ser Youtube, Instagram etc.

Introdución[4][editar | editar a fonte]

A Web Social, ou Web 2.0, é un concepto que nace no ano 2003 como complemento aos servizos xa existentes en Internet: a web, os servizos e portais de busca de información (Google, Yahoo), os sistemas de comunicación (correo electrónico, foros etc).

Por outra parte, todos os servizos da Web 2.0 implican un cambio básico no fluxo de información e de datos. Nos servizos baseados na Web 1.0 o fluxo de datos era desde os servidores aos clientes, é dicir, o fluxo era de baixada ou intercambio de datos desde o emisor ao receptor. Agora, nos servizos baseados na Web 2.0, a tendencia invertese e comeza a haber tanto fluxo de baixada de datos e información, como fluxo de subida de datos desde o cliente ao servidor; o receptor convertese tamén en emisor.

En consecuencia, todos estes servizos proporcionan un avance tanto tecnolóxico coma intelectual e ademais o mesmo tempo permiten a todos os usuarios cunha conexión a internet participar neste avance informático a nivel xeral.

Orixe[5][editar | editar a fonte]

O termo web 2.0 foi empregado por primeira vez por Darcy DiNucci [6] en 1999, no seu artigo “Fragmented Future”. Sen embargo, este termo foi popularizado no ano 2004 grazas a Tim O’Reilly e a Dale Dougherty nunha tormenta de ideas con Craig Cline de MediaLive para desenvolver ideas para unha conferencia. De tal modo que, en outubro de 2004, MediaLive realizou a súa primeira conferencia sobre a Web 2.0.

O’Reilly, Battelle e Edouard consideraron que os principios clave que caracterizan as aplicacións web 2.0 son: a comunidade como plataforma; efectos de rede conducidos por una “arquitectura de participación”; innovación e desarrolladores independentes; pequenos modelos de negocio capaces de redifundir servizos e contidos; o perpetuo beta; software por riba dun só aparello.

En liñas xerais, o termo Web 2.0 refire a unha serie de aplicacións e páxinas de internet que empregan a intelixencia colectiva para proporcionar servizos interactivos na rede.

Servizos[7][editar | editar a fonte]

  • Wiki: páxina(s) web onde calquera persoa a quen se lle permita o acceso pode editar dende calquera lugar. É un sitio web de construción colectiva, cun tema específico, no cal os usuarios teñen liberdade para sumar, eliminar ou editar os contidos.
  • Bitácora: Páxinas web que funcionan a modo de diario persoal.
  • Blog: sitio Web que facilita a publicación instantánea de entradas (posts) e permite aos seus/súas lectores/as dar retroalimentación ao autor en forma de comentarios. As entradas quedan organizadas cronoloxicamente iniciando coa máis recente.
  • Álbums de fotos e vídeos: Sitios web onde os usuarios aportan as súas fotografías ou vídeos.
  • RSS: Fai referencia a un estándar de sindicación, isto é, unha familia de formatos de datos coñecidos como "feed", utilizados para ofrecer aos usuarios información de contido que se actualiza con moita frecuencia, tales como entradas de Blogs, titulares de medios ou podcasts. Así, unha persoa pode utilizar un programa lector de RSS para subscribirse aos sitios Web do seu interese que ofrezan este servizo e estar permanentemente decatada, automaticamente, dos contidos novos que publiquen calquera deses sitios.
  • Podcast: Rede de difusión de noticias en formato sonoro. Faise xerando, mediante unha gravadora dixital de voz, un arquivo de audio en formato MP3 que se poida reproducir tanto nun PC como nunha ampla gama de aparatos portátiles que acepten este formato (iPod, teléfonos celulares, equipos de son, memorias USB, etc). Posteriormente o arquivo alóxase nun servidor e comunícase ao mundo a súa existencia utilizando RSS (ver RSS na seguinte sección). Os usuarios de podcasts subscríbense a un servizo de RSS feeds (agregadores) e reciben información permanente sobre novos podcasts a medida que estean dispoñibles.
  • LCMS: Novidosos sistemas de ensino-aprendizaxe.
  • Xeolocalización: Localización xeográfica en mapas dixitais.
  • Aplicación en liña: Programas que se poden utilizar e executar directamente desde o sitio web onde se encontren aloxadas, sen necesidade de instalalas no ordenador, aforrando espazo no disco duro.
  • Entornos para compartir recursos: Permiten o almacenamento de contidos en Internet, do mesmo xeito pódense visualizar e compartir en calquer momento. existen de diversos tipos:
    • Documentos: Google Drive, onde podemos subir os nosos documentos, compartilos e modificalos.
    • Almacenamento online: En sitios como Dropbox ou Google Drive temos a opción de gardar arquivos nunha nube, e así acceder a eles en calquer dispositivo.
    • Fotografías e imaxes: Podemos compartilas, organizalas e almacenalas en Picasa, Instagram, Flickr...
    • Vídeos: Vimeo, Dailymotion, Dalealplay e por suposto YouTube, conteñen miles de vídeos subidos e compartidos polos usuarios/as.
    • Agregadores de noticias: Digg ou Menéame son un espazo onde os usuarios suben e votan as noticias.

Características[editar | editar a fonte]

  • Non se trata de software empaquetado, senón dun conxunto de servizos
  • A súa arquitectura é a participación
  • Escalable de forma efectiva en custos.
  • As fontes de datos e transformacións entre elas son de varios tipos (tecnoloxías como AJAX, XML, Flash...)
  • O software e a aplicación poden ser executados dende máis de un dispositivo (accesibilidade)
  • Aproveita a intelixencia colectiva (tags).

Cambios con respecto á Web 1.0[editar | editar a fonte]

O cambio da Web 1.0 á 2.0 supuxo un cambio radical na forma de entender estes servizos. Un cambio entendido dende unha perspectiva integradora, coa cal todos os usuarios poderán beneficiarse activamente. As características máis significativas son as seguintes:

  • As persoas non só consultan os contidos destes servizos de forma pasiva, senón que poden participar e interactuar co resto dos usuarios, aportando eles mesmos a súa propia información elaborada.
  • O intercambio de información, por tanto, é maior, propiciando un maior repertorio nos diferentes ámbitos que engloba.
  • Esta información está regulada por unha constante revisión interna.
  • As páxinas deixan de ser estáticas, isto é, cuns contidos fixos e establecidos previamente e pasan a converterse en páxinas coa posibilidade de modificacións e aportacións de novas ideas.
  • A idea principal da Web 1.0 pola cal os seus usuarios expoñían a información sen previa xustificación ou explicación transfórmanse en persoas que ofrecen información cuns mínimos de transparencia.
  • A meirande parte das páxinas da Web 1.0 son comerciais, polo cal na seguinte versión a finalidade principal é a educación, elaborando novas páxinas e modificando todas as posibles para orientalas á mellora e á educación.
  • Os recursos da Web 1.0 son limitados, motivo principal da integración de novos recursos tanto á hora de crear os diferentes servizos como de ofrecelos.

Ferramentas utilizadas no desenvolvemento da Web 2.0[editar | editar a fonte]

  • Respéctanse os estándares do XHTML
  • Follas de estilo
  • Sindicación de contidos (RSS etc.)
  • AJAX (Asincronical Javascript And XML)
  • Utilización de Ruby on Rails para implementar páxinas dinámicas
  • Prover APIs ou XML para que as aplicacións poidan ser manipuladas por outros

Difusión audiovisual a través da Web 2.0[editar | editar a fonte]

Coa chegada do mundo dixital, os medios de comunicación tradicionais tiveron que traballar duro para adaptarse a estas novas innovacións. Por este motivo aparecen novos medios que ofrecen tódolos seus contidos a través de Internet.

Ademais de novas formas de acceder aos medios e de contidos créanse outros hábitos entre os usuarios. E é que os medios audiovisuais online permiten que a audiencia teña unha liberdade de horarios e poida acceder a calquera contido en calquera momento e lugar.

Música[editar | editar a fonte]

Russian Red

Coa chegada da era dixital aparecen televisións e radios online que colgan na redes tódolos seus contidos ata o punto de que pode chegar a ser descargado nun ordenador ou reprodutor multimedia a través das podcast. Este sistema de descarga é totalmente legal, xa que no fondo supón a parte dunha estratexia de distribución. Con el conséguese o achegamento a grupos de interese, xa que a interactividade coa audiencia é agora posible a través das subscricións RSS, onde calquera pode elixir as canles que máis lle interesan e recibir tódalas novidades.

Ademáis dos usuarios tamén os artistas emerxentes teñen un lugar no audiovisual online, xa que a forma de distribución dos seus produtos é maior. Grazas a estas plataformas, os seus proxectos poden chegar a tódalas partes do mundo a través da rede e de forma máis económica, xa que non hai que invertir en canles de distribución nin gravación en formatos analóxicos.

MySpace ou YouTube , que comezaron sendo simples redes sociais, son empregadas cada vez máis como plataformas de promoción de artistas, así como ponte de contacto entre estos e os seus grupos de seguidores. Serviron para que grupos musicais se deran a coñecer, así todos teñen un perfil na páxina, sendo ás veces máis visitada que a páxina oficial. Máis dun millón de artistas e grupos promocionan a súa música polo sistema de descarga gratuíto en Internet, segundo datos da Asociación de Música en Internet (AMI).

Os perfís de MySpace para cantantes son diferentes dos perfís normais onde os artistas poden subir ata seis pistas musicais en formato MP3 as cales poden ser agregadas ao perfil do usuario como música de fondo. Non importa se o artista xa é famoso ou non; músicos e aspirantes poden cargar a súas cancións para o MySpace ao que poden ter acceso millóns de persoas nun día básico. Borja Prieto, director de contidos de MySpace asegura que grupos como Russian Red, Vetusta Morla, El Guincho, Porta o Lilly Allen usaron esta rede para darse a coñecer que conta con máis 200 millóns de usuarios e unha velocidade de crecemento duns 230.000 novos membros ao día.

Pero tamén outros programas axudan ao descubrimento e distribución de contidos musicais a través de aplicacións que permiten escoitar e ver de forma online. No caso da música é moi típico o uso do streaming, como é o caso do Spotify, Rockolafm ou Goear, entre outros. Pódese dicir que o acceso á música é máis fácil a través destas aplicacións que permiten a súa escoita de forma gratuíta, con anuncios publicitarios polo medio, e compartir listas de reproducións. A forma de selección tamén mostra moita interactividade, xa que o usuario pode elixir a música que quere oír segundo ás súas preferencias e inclusive segundo o seu estado de ánimo.

Fotografía[editar | editar a fonte]

Logo de Flickr

Na fotografía co uso das cámaras dixitais, xorde a necesidade dun álbum dixital, unha maneira de almacenar e da mesma forma poder compartir con outras persoas as fotos/imaxes. Hai diversos sitios que permiten subir as nosas fotos ou almacenar imaxes para compartir ou darlle diferentes usos. Debido ao crecemento acelerado da rede, fíxose necesario ter sitios específicos para gardar a gran cantidade de imaxes que se usaban na rede, é así como moitas persoas utilizan estes sitios coma hospedaxe de imaxes para as páxinas webs ou os blogs ou efectivamente úsano coma álbums para compartir cos amigos e familiares. Charles Oppenheimer también defiende el uso de determinadas aplicaciones, tales como youtube, Flickr, Facebook... todo isto relacionado co tema das políticas de Dereitos de privacidad na Web 2.0. Efectivamente Flickr é a idea básica de compartir fotografías cunha comunidade de persoas. A rede do Flickr é grande, infinidade de persoas xa teñen conta e comparten as súas fotos entre si, xa sexan totalmente descoñecidos ou amigos e familiares. Pódense compartir as fotos con todo o mundo ou soamente compartilas con certas persoas de maneira privada, ademais, permite etiquetar e comentar as fotos e a opción de agregar etiquetas ás fotos son pequenos comentarios a certas partes da imaxe. Pode que a forma de subir fotografías sexa un pouco lenta, pero para iso existe o programa Flickr Uploadr que permite de forma rápida escoller as fotografías do ordenador para subilas á conta de Flickr. Cando posúes unha conta de Flickr gratuíta, podes cargar ata 100 MB en fotos cada mes. Este é un límite de ancho de banda e non unha cantidade do espazo que tes nos servidores de Flickr

Televisión[editar | editar a fonte]

A converxencia mediática que se está levando a cabo durante os últimos anos provocou a cada vez maior fusión entre televisión e internet. Os soportes para que esta unión se leve a cabo son o ordenador, a televisión e o teléfono móbil. Ao principio a relación entre os dous primeiros medios baseábase sobre todo nas páxinas webs das canles de televisión, e máis adiante fóronse creando páxinas como Zattoo, Dalealplay o TVgratis nas que se pode ver a programación da televisión online. A principal consecuencia disto é a televisión á carta e as novas aplicacións 2.0 online complementarias a esta. A televisión personalizada consiste en que o espectador escolle os programas televisivos que queira ver e escolle el mesmo a súa grella, de acordo cos seus gustos e intereses. As páxinas das canles de televisión desenvolveron en gran parte esta iniciativa. Por outra parte, hai canles de televisión unicamente dispoñibles en Internet, nos que se poden visualizar os programas previamente escollidos, moitos propiedade das canles televisivas. Pero tamén hai canles independentes especializadas unicamente en Internet, a maioría temáticos. Poden ser de pago ou gratuítos. Normalmente sitúanse nunha web 2.0 na que tamén se pode escoller a programación. A maior parte deste tipo de webs son páxinas para crear unha canle personalizada. Recollen varias canles, xa sexan de televisión pública ou privada, por cable, temáticos etc… Outras aplicacións 2.0 son as que permiten ao usuario crear a súa propia canle de televisión online. Recentemente, apareceu unha rede social, queveo.tv, que filtra e recomenda canles televisivas segundo as preferencias do usuario. Nas webs das canles de televisión aparece a programación das súas canles online e incluso véndense produtos relacionados por Internet. Estes son poucos exemplos, pero a aparición destes servizos 2.0 complementario á televisión online vai cada día en aumento. Todo isto provoca unha evolución dos produtos audiovisuais que se están adaptando aos cambios. O caso máis claro é o de series que unicamente se retransmiten por Internet, e que están concibidas para iso, incluso algunhas coa posibilidade do espectador influíndo na evolución da historia. Un exemplo claro é Malviviendo. Esta evolución tamén afecta á publicidade, que está facendo maior uso de métodos alternativos aos convencionais coma o marketing viral.

Cultura do clip[editar | editar a fonte]

Respecto ao vídeo, a cultura do clip describe a importancia adquirida en Internet coma fenómeno cultural e pódese definir como a capacidade para ver, buscar, crear, compartir e distribuír vídeos de pequeno formato (clip) e baixa resolución a través de Internet e de forma viral. A posibilidade de que potencialmente calquera persoa poida colgar vídeos de curta duración en espazos que outorgan gran visibilidade sen ter que someterse a uns determinados estándares de calidade, e ademais estimulando a súa redifusión por parte de outros usuarios abre vía a un novo tipo de consumo audiovisual.

Inclusive, a cultura do clip acolle ferramentas de afeccionados de produción de imaxes, coma os teléfonos móbiles ou outro tipos de cámaras que nestes espazos atopan unha perfecta plataforma de experimentación. Finalmente a cultura do clip rompe coa filosofía do broadcast (difusión) ao obter partido tanto da distribución viral dos contidos coma das posibilidades dos sistemas de subscrición, que permiten recibir ao usuario directamente no seu ordenador os contidos que lle interesan. A práctica do videoblogging e espazos web de enorme popularidade coma Youtube, Veoh, Vimeo, Megavideo, entre outros moitos, son algúns dos seus principias expoñentes. As implicacións da cultura do clip son diversas e complexas.

Marketing viral[editar | editar a fonte]

As compañías publicitarias entenderon rapidamente as posibilidades da cultura de clip a través da difusión viral de contidos promocionais, incorporando aos propios usuarios como elemento clave da difusión da campaña. Así, non trátalle de ir a buscar o vídeo viral en Youtube, senón estender masivamente o seu impacto a través do correo electrónico ou a telefonía 3G.

Trátalle pois dunha estratexia de marketing que encaixa directamente coas prácticas que están levando a cabo diferente empresas publicitarias en Internet. O marketing ou a publicidade viral baséase precisamente en conseguir que sexan os consumidores os que difundan e compartan con outro contido esponsorizado por unha marca, sexan bromas visuais, spots publicitarios suficientemente atractivos, cancións, xogos ou fotografías. Así os expertos do sector falan de marketing cidadán para definir o interese en integrar ao público non só como consumidor, senón tamén como produtor.

Desde un punto de vista crítico, Richard Maxwell[8] e Toby Miller [9]advirten que con este tipo de prácticas, os individuos integrámonos dentro da cadea de produción e promoción de produtos de consumo, converténdonos non só en público obxectivo senón en man de obra cultural.

Ademais a presenza en Youtube dunha imaxe “capturada” da televisión convencional supón un excelente índice de popularidade tanto ou máis representativo que os índices de audiencia. O propósito deste tipo de usuarios non é captar a atención da industria, nin alimentar os zappings, o seu impulso contribúe á apertura dos contidos e a “captura” de instantáneas que rompen o modelo lineal e programado da televisión convencional.

Notas[editar | editar a fonte]