Canón Dora

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Maqueta do canón Dora no Museo de Guerra de Overloon.
Comparación a escala entre o canón Dora e un OTR-21 Tochka (en cor vermella). Véxase tamén a comparación cunha figura humana.

O canón Dora foi un inmenso canón de largo alcance de 800 mm, construído en Essen (Alemaña) e utilizado durante a Segunda Guerra Mundial contra as fortificacións da cidade de Sebastopol, na península de Crimea. Ata o día de hoxe, é a peza de artillería máis grande que se teña construído.

Características e dotación[editar | editar a fonte]

O maior canón xamais construído tivo unha vida operativa de 13 días, durante os cales disparou un total de 48 proxectís. Necesitaba un convoi ferroviario de 25 vagóns para ser transportado, 2.000 homes de dotación e máis de seis semanas para ser montado.

A cantidade de man de obra necesaria para ensamblar o “Dora” era enorme. Cada un dos 80 cm K (E) tiña un destacamento completo de non menos de 1.420 homes ao mando dun coronel. Este dispoñía do seu propio cuartel xeneral e persoal de planificación. A dotación principal era de ao redor de 500 homes, a maioría deles necesarios para o complicado proceso de mantemento e manexo da munición. Unha vez en acción, estos 500 homes permanecerían xunto ao canón, pero o resto do persoal estaba formado por varias unidades auxiliares, incluíndo unha de intelixencia para determinar que obxectivos debían bombardearse. Outro importante número de tropas estaba destinado ós dous batallóns de artillería antiaérea lixeira, que sempre acompañaban ao canón cando viaxaba e que se encargaban ademais dalgunhas tarefas de ensamblaxe. Unha vez que el canón estaba en posición, estos batallóns antiaéreos procuraban que non se acercaran intrusos por o aire. Duas compañías de sentinelas patrullaban constantemente o perímetro da posición (nunha ocasión, estas compañías foron romanas) e en todo momento había un pequeno grupo de enxeñeiros civí de Krupp que trataban os aspectos técnicos do monstro e instruían ós soldados. As tropas ferroviarias e o persoal administrativo de costume completaban a dotación.

Incluso usando este pequeño exército, levaba entre tres e seis semanas ensamblar o canón coa axuda das duas grúas ponte de 10 t que foran diseñadas especialmente para a tarefa. Só o situar correctamente o material necesario para o ensamblaxe xa era unha tarefa mestra de planificación ferroviaria, pero dalgunha maneira logrouse llevala a cabo e a principios do 1942 o “Dora” estaba listo, xunto co resto do dispositivo de asedio e toda a voluminosa cantidade de munición necesaria.

Historia[editar | editar a fonte]

Durante séculos, o propósito das maquinarias de asedio foi o bombardear unha fortaleza situada ata rendela ou abrir unha brecha para que puidesen penetrar as tropas de asalto. Os alemans estaban dispostos a repetir este procedemento a escala masiva. Procedente de todos os recantos de Europa, o exército alemán reuniu un enorme parque de artillería de todos os tipos, desde os canóns de campaña de pequeno calibre ata os obuses de gran calibre anteriores á Primeira Guerra Mundial. Algúns eran alemáns orixinalmente, pero outros eran vellas pezas capturadas e a estas añadieronse os adornos dos foguetes e a artillaría superpesada. Nesta categoría entraban os morteiros móbiles de 60 cm coñecidos como Karl-Gerät e o último golpe de propaganda representado polo primeiro uso operacional do “Dora”.

Construción e obxectivos[editar | editar a fonte]

O cañón “Dora” - 80 cm K (E) – polo seu tamaño e peso, por non falar da súa desmesurada potencia de ataque, entrou en acción tan só nunha ocasión. Foi concebido orixinalmente para esnaquizar os fortes da liña Maginot, pero cando comenzou a Campaña Occidental no 1940, o “Dora” estaba todavía nos talleres de Krupp en Essen e, de todo os xeitos, o Exército alemán sobrepasou sen a súa axuda a líña defensiva. Deste modo, cando o equipo de 8 dm completara as probas do canón en Hillersleben e as demáis probas do equipo en Rugenwalde, non había nada no qué utilizar o canón e súa dotación.

Para xustificar o esforzo de por o enorme canón e o seu séquito en acción, o obxectivo potencial tiña que xustificar toda a molestia que representaba facelo e non había realmente grandes líñas de fortificacións en Europa coas que enfrentar o gran canón. Os dous maiores sistemas de fortificacións, as defensas dos Sudetes e a liña Maginot, estaban ambos os dous en mans alemás e parecía que o 80 cm K (E) estaba de máis incluso antes de ter disparado un só tiro.

A comezos do 1941 apareceu un obxectivo potencial nos taboleiros dos estrategas, e este era Xibraltar. Planeouse asaltar a illada fortaleza na boca do Mediterráneo para illar dentro do mar interior aos aliados, pero como España era "neutral", necesitabase obter permiso do xeneral Franco para que as tropas alemás viaxaran através do territorio español a fin de efectuar o ataque. Os plans para o asalto (denominados Operación Félix) chegaron ao punto de que tropas paracaidistas e de planeadores alemáns estaban entrenándose activamente antes de que a reunión entre Adolf Hitler e Franco mostrara que o ditador español non estaba disposto a que o seu país se mesturase nun conflicto europeo a grande escala. Polo que outro objetivo para o “Dora” chegou e foise.

Papel do Dora na Península de Crimea[editar | editar a fonte]

A invasión da Unión Soviética (Operación “Barbarroja”) tivo lugar durante a segunda metade do 1941 sen ningunha axuda do “Dora”, pero a comezos do 1942 o avance do exército alemán era tan rápido e profundo que as tropas xa se encontraban nos aredores da península de Crimea. Fronte a elas estaba a base naval de Sebastopol, que era potencialmente un útil porto de abastecemento e base para os exércitos alemáns do sur. A necesidade dunha base de abastecemiento non era mui urxente, pero o que interesou ós estrategas alemáns foi que Sebastopol era un porto tremendamente fortificado. Ao redor do perímetro da ciudade contaba con unha larga cadea de fortes, algúns deles da época da Guerra de Crimea do 1854, pero outros máis modernos. E á beira do mar había numerosas baterías de costa de gran calibre. O lugar parecía ideal para un sitío ao vello estilo, seguido por un devastador ataque que demostraría ao mundo o poder do exército alemán. As relativamente lixeiras forzas que avanzaran ata Crimea foron reforzadas pronto por máis e máis tropas e os estrategas comenzaron a percorrer Europa á busca de canóns pesados para preparar unha maquinaria de asedio á antigua usanza.

O 80 cm K (E) fue transportado ata Crimea por unha vía ferroviaria reconstruida especialmente para este propósito. Por diante del, un pequeno exército de traballadores comenzou a preparar a posición de tiro elexida en Bakhchisaray, un pequeno pobo ás aforas de Sebastopol. Máis de 1.500 homes baixo as ordes dun enxeñeiro do exército alemán escavaron a través dunha pequena planicie para construir unha ancha dobre vía férrea formando un arco. Os lados desta vía foron alzados para proporcionar cobertura e proteción para o canón. Nos accesos a esta obra, as tropas ferroviarias traballaban para reforzar as vías nos seus puntos máis débiles e permitir o paso ao “Dora”. Os traballos na posición de tiro alcanzaron tal proporción que a praia de vías extendiase ao longo de 1,2 km. Nesta área, os 25 vagóns separados que formaban o canón e a súa impedimenta debían ser enganchados, empuxados e arrastrados ata a súa posición correcta. Na retagarda, lonxe do canón, estaban os aloxamentos donde debían vivir as numerosas tropas que formaban a dotación.

O ataque comezou o 5 de xunio do 1942. O “Dora” foi unha máis das voces do enorme coro que anunciaba un dos maiores e máis pesados bombardeos de artillería de todos os tempos. Cando se rendiu Sebastopol a principios de xulio do 1942, calculase que caeran no porto non menos de 562.944 proxectiles de artillería, a mayoría deles procedentes dos obuses e canóns de gran calibre. E este total non inclúe as ruidosas tormentas de foguetes e o añadido da artillería da campaña de pequeño calibre. Cómo sobrevivieron os civiles de Sebastopol ten fácil explicación. Simplemente metieronse baixo terra. A ciudade sabía que ía ser bombardeada, xa que no só foran advertidos polas súas propias autoridades civís e políticas, senon que los alemáns lanzabanlles constantemente mensaxes radiados e propaganda variada sobre o destino que lles tiñan preparado. Para cando o bombardeo real comenzou, cavaran profundos refuxios baixo a superficie e nas ladeiras de canteiras e colinas e alí viviron e permaneceron durante semanas. Un sorprendente número deles sobreviviu.

O “Dora” non foi utilizado contra obxectivos civís. Os seus primeros obxectivos foron algunhas baterías costeiras, que foron bombardeadas a unha distancia de ao redor de 25 km, e todos os disparos foron observados por un Fieseler Fi 156 Storch da Luftwaffe asignado especialmente ao canón. Requiríronse soamente 8 disparos para demoler estos obxectivos. Máis tarde, aquel mismo día, fixeronse 6 disparos máis contra a construcción de formigón conocida como Forte Stalin. Ao finalizar a xornada era tamén unha ruina e fixeronse os preparativos para o día seguinte. Podía pensarse que 14 disparos ao día era un ritmo máis ben lento, pero de feito é máis que bo para un canón de 800 mm. A mellor cadencia de disparo que se podía conseguir era de 1 cada 15 min e moi a menudo este intervalo era notablemente maior. A preparación de cada proxectil e a carga era unha tarefa considerable e debía ser levada a cabo en varias etapas, incluíndo a toma de temperatura de cada carga, cálculo preciso da temperatura do aire e velocidad do vento según a altitude e colocación da carga na recámara. O proxectil e a carga debían ser ensambladas de xeito preciso e o canón elevado nun ángulo correcto. Todo esto levaba o seu tempo.

O “Dora” entrou en acción de novo o 6 de xunio, inicialmente contra o Forte Molotov. Sete proxectís demoleron a estrutura e entonces foi o turno do obxectivo coñecido como o Acantilado Branco. Este era o punto que debía acadarse para poder destruir un depósito de municións subterráneo baixo a Bahía Severnaya, que estaba clasificado polos soviéticos como indestructible para as armas convencionales. Pero non era invulnerable para o 80 cm K (E), que disparou 9 proyectiles que se abriron paso a través do mar e de 30 m de fondo mariño, detonando dentro do almacén de munición. Para cando o “Dora” disparou o noveno proxectil, o depósito era una completa ruina e como remate da tarefa, un pequeño barco foi fundido no proceso.

Ao día siguinte, 7 de xunio, foi o turno dun obxectivo coñecido polos alemáns como o Südwestspitze, unha fortaleza illada que iba ser obxecto dun ataque de infantería. Tras 7 disparos, o obxectivo quedou listo para recibir as atencións da infantería, e a dotación do canón quedou libre para realizar algunhas tarefas de mantemento necesarias nun corto periodo de descanso ata o 11 de xunio. Ese día, o Forte Siberia foi o receptor doutros 5 proxectís de 800 mm e logo veu outro período de tregua para a dotación ata o 17 de xunio, cando disparou os seus últimos 5 proxectís contra o Forte Máximo Gorki e a súa correspondente batería de costa. Entón terminou o traballo para o “Dora”.

Unha vez caída Sebastopol en xullo, o dispositivo de asedio foi levado a Leningrado, onde realizou uns cantos disparos. Tras esa acción, a cal foi a última, “Dora” foi desmontado e transportado a Alemania para que se lle efectuara unha revisión completa e un cambio de canón. Incluyendo os 48 disparados en Crimea, o “Dora” disparara ao redor de 300 proxectís en total, incluindo probas, entrenamento e demostracións. O seu canón foi levado de novo a Essen para a súa rectificación.

Retirada do servicio activo[editar | editar a fonte]

Non houbo nada máis que facer para o “Dora”. Pasou algún tempo no campo de tiro de Rugenwalde disparando ocasionalmente proxectís de demostración e sendo utilizado para as probas dalgúns novos proxectís anti-fortificación, e nun momento dado falouse de cambiarlle o canón de 800 mm por outro de 520 mm para aumentar o seu alcance. Este proxecto non se levou a cabo, como tampoco otro para montar o canón de 800 mm nun soporte autopropulsado con eirugas para que poidera utilizarse en batallas urbanas. Invertiuse un esforzo considerable na planificación desta estrafalaria idea antes de abandonala, aunque non era máis impracticable que el proxecto original del 80 cm K (E), que absorbeu unha inmensa cantidade de homes e material de todo tipo, todo para disparar 48 proyectiles sobre as anticuadas fortalezas de Crimea.

En maio de 1945, os compoñentes do “Dora” estaban dispersos por toda Europa Central. Os transportes ferroviarios cuidadosamente planeados foran atacados constantemente por avións aliados e as pezas que ainda estaban intactas foron destruidas polas súas propias dotacions e abandonadas para o asombro dos Aliados. Hoxe, todo o que queda do “Dora” son algúns proxectís en museos.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Canón Dora

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]