Saltar ao contido

Umm Kulthum

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter
Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Modelo:BiografíaUmm Kulthum

Editar o valor en Wikidata
Biografía
Nacemento(arz) فاطمه ابراهيم السيد البلتاجى Editar o valor en Wikidata
31 de decembro de 1898 Editar o valor en Wikidata
Tamayy Elzahayra, Exipto Editar o valor en Wikidata
Morte3 de febreiro de 1975 Editar o valor en Wikidata (76 anos)
O Cairo, Exipto Editar o valor en Wikidata
Lugar de sepulturaAl-Basātīn Editar o valor en Wikidata
RelixiónIslam Editar o valor en Wikidata
Actividade
Ocupacióncantante, actriz, actriz de cinema Editar o valor en Wikidata
Período de actividade1923 Editar o valor en Wikidata - 1975 Editar o valor en Wikidata
Xénero artísticoMúsica de Exipto Editar o valor en Wikidata
TesituraContralto Editar o valor en Wikidata

InstrumentoVoz Editar o valor en Wikidata
Selo discográficoEMI
Odeon
Sono Cairo Editar o valor en Wikidata
Familia
CónxuxeHassan Alhifnawy (1954–1975)
Mahmúd al-Šaríf Editar o valor en Wikidata
Premios
Descrito pola fonteDictionary of African Biography,
Obálky knih,
Africa: An Encyclopedic Reference, (vol:2) Editar o valor en Wikidata
IMDB: nm0467990 Facebook: ommkalthom Instagram: om_kulthum BNE: XX985087 Musicbrainz: 0a354a70-b879-4697-ad9b-60bfe2bd1d63 Discogs: 249512 Allmusic: mn0000810410 WikiTree: ‘Ibrāhīm_es-Sayyid_el-Beltāgī-1 Editar o valor en Wikidata

Fāṭima ʾIbrāhīm es-Sayyid el-Beltāǧī (en árabe: فاطمة إبراهيم السيد البلتاجي)[1][2] nada en Tamay Ez-Zahayra o 31 de decembro de 1898 ou o 4 de maio de 1904[3] e finada no Cairo o 3 de febreiro de 1975, foi unha cantante exipcia, coñecida como Umm Kulthum (en árabe: أم كلثوم, en francés: Oum Kalthoum). Recibiu o título honorífico de Kawkab al-Sharq (en árabe: كوكب الشرق, "Estrela de Oriente").[4]

Foi coñecida pola súa habilidade vocal e estilo único. Vendeu máis de oitenta millóns de discos en todo o mundo, converténdoa nunha das cantantes máis vendidas de Oriente Medio en toda a historia.[5] Está considerada unha icona nacional en Exipto, e foi chamada "A Voz de Exipto"[6][7] e a "Cuarta Pirámide de Exipto".[8][9]

A admiración de Nasser pola cantante e o apoio ás ideas nasseristas do nacionalismo árabe por parte de Kulthum, fixéronna enormemente popular en todo o mundo árabe.

Traxectoria

[editar | editar a fonte]
Umm Kulthum sendo nena, co seu pai Ibrahim El Beltagi.

Umm Kulthum naceu en Tamay az-Zahayra, ad-Daqahliyya,[10] no seo dunha familia relixiosa. O seu pai, Ibrahim El-Sayyid El-Beltagi, era un imán do rural, e a súa nai, Fatmah El-Maleegi, era ama de casa.[10] Aprendeu a cantar oíndo como o seu pai lle ensinaba ao irmán máis vello, Khalid. Sendo nova, demostrou ter un gran talento para cantar. Aprendeu a recitar o Corán, e declarou que o aprendera de memoria.[10] O seu avó era un coñecido recitador do Corán e ela lembraba como os veciños adoitaban oílo cando o recitaba.[11] Cando tiña doce anos, o seu pai presentouna nunha pequena actuación que el dirixiu. Posteriormente uniuse como voz de apoio, inicialmente só repetindo o que cantaban os demais.[12] Vestiuna como un rapaz de estilo beduíno, evitando así a desaprobación por ver unha nena sobre o escenario.[12]

Catro anos despois, dúas celebridades, o cantante Abu l-Ala 'Muhammad e o intérprete de laúde Zakariyya Ahmad pedíronlle que os acompañase ao Cairo. Agardou a ter vinte e tres anos para aceptar a súa invitación; mentres tanto actuaba coma se fose un neno en teatros pequenos.

Dúas persoas tiveron un gran peso na súa carreira musical: a primeira, o poeta Ahmad Rami, que escribiu 137 cancións para ela e que a iniciou na literatura francesa que estudara na Sorbona. A outra persoa foi Mohamed El Qasabgi, un virtuoso do laúde que presentou a Umm Kulthum no Palacio do teatro árabe, onde tivo os seus primeiros grandes éxitos. Contra 1932 xa era famosa e fixo unha gran xira por cidades árabes, visitando Damasco, Bagdad, Xerusalén, Beirut e Trípoli. A súa fama tamén lle permitiu, en 1948, coñecer a Gamal Abdel Nasser, o oficial conspirativo e futuro presidente de Exipto. Ambos profesaron a partir dese momento unha admiración mutua.

Paralelamente á súa carreira cantante, impulsou a súa carreira como actriz, mais abandonouna axiña, preferindo o contacto persoal e emocional co público.

Na década de 1940, Umm Kulthum tiña un contrapunto na cantante Asmahan, irmá do popular Farid al-Atrash e tamén actriz. Ambas eran igualmente famosas mais totalmente opostas: a fermosa Asmahan era unha aristócrata de orixe sirio, de relixión drusa, de vida disipada e achegada aos círculos do palacio. Umm Kulthum, pola súa banda, era exipcia, de orixe humilde, musulmá e virtuosa, que deu voz a un amor profundo e desgarrador. Ademais, era simpatizante de Nasser e dos Oficiais Libres. A rivalidade rematou coa morte de Asmahan nun accidente de coche ao final da segunda guerra mundial.

En 1953, Umm Kulthum casou cun home que ela respectaba e admiraba, o seu médico Hasan al-Hafnawi. A súa popularidade foi en aumento. Os comentaristas occidentais adoitan lembrar un tremendo concerto en 1967 na sala Olympia de París, ante centos de emigrantes árabes de toda Europa.

Umm Kulthum é o expoñente máis famoso da chamada canción árabe. Foi coñecida como a Dama da Canción Árabe e a Estrela de Oriente. A súa figura era familiar: grande, cun impoñente peiteado e un vestido bordado ata os pés, acompañada da súa orquestra. Cantaba apertando unha bufanda de seda na man esquerda, onde, segundo a lenda, agochaba unha bola de haxix que lle penetraba na pel e que lle permitía interpretar as súas cancións interminables e manter o torrente de voz. É improbable que fose o caso, aínda que é certo que as súas cancións, de sólidas raíces árabes, duraban tanto tempo que a miúdo tiña que gravar versións máis curtas para encaixalas nos discos de vinilo, a razón dunha canción por disco. Nas súas actuacións públicas semanais, emitidas en directo pola poderosa rede Sawt al-Qahira e escoitadas en todo o mundo árabe, realizaba variacións e improvisacións.

A finais dos anos 60 diagnosticáronlle un caso grave de nefrite. En 1972, despois de dar o seu último concerto no Palacio do Nilo, as probas médicas indicaron que a súa enfermidade era incurable. Trasladouse aos Estados Unidos, onde se beneficiou durante algún tempo da tecnoloxía médica avanzada, mais en 1975, de volta ao seu país, tivo unha grave crise e foi hospitalizada. Todo Exipto era consciente da súa evolución e na súa vila natal toda a poboación recitou o Corán ao longo do día. Umm Kulthum faleceu no hospital do Cairo o 3 de febreiro. A súa morte provocou suicidios e expresións de histeria masiva. Ao seu funeral asistiron máis de catro millóns de persoas[13] en loito e estalou nun alboroto cando a multitude tomou o control do seu cadaleito e o levou a unha mesquita que dixeron que era a súa favorita,[14] deixándoo despois para o enterro.

Funeral por Umm Kulthum

Foi enterrada con honras de xefe de estado na Cidade dos Mortos.

Durante moitos anos, a voz da Estrela de Oriente acompañou os árabes na grande ilusión colectiva do renacemento do mundo árabe despois da era colonial: o ascenso do panarabismo, a revolución exipcia, a nacionalización da canle de Suez e a unidade árabe. A súa desaparición, pouco despois da morte de Nasser, marcou definitivamente o final dunha era.

Legado artístico

[editar | editar a fonte]

Umm Kulthum está considerada unha das mellores cantantes da historia da música exipcia e árabe,[15] cunha influencia significativa nun bo número de músicos, tanto en Oriente Medio e Norte de África como máis aló. Jah Wobble citouna como unha influencia significativa na súa obra, e Bob Dylan a eloxiou.[16][17] Maria Callas,[18] Marie Laforêt,[19] Bono[19] e Robert Plant,[20] entre moitos outros artistas, tamén son coñecidos admiradores da música de Kulthum. Youssou N'Dour, un fan dela dende a infancia, gravou o seu álbum de 2004 Egpyt cunha orquestra exipcia en homenaxe ao seu legado.[21] Unha das súas cancións máis coñecidas, "Enta Omri", foi versionada e reinterpretada numerosas veces. "Alf Leila wa Leila" foi adaptada ao jazz no álbum de 2015 Kalthoum, do trompetista franco-libanés Ibrahim Maalouf.[22]

Umm Kulthum reúnese co presidente Gamal Abdel Nasser, o presidente do Parlamento Anwar Sadat e o compositor musical Mohamed El-Mougui.

En Exipto, Umm Kulthum recibe o alcume de "Elset" (en árabe exipcio: الست)[23] que quere dicir "A Dama" en dialecto exipcio, a palabra "Elset" deriva do nome exipcio antigo Aset ou Eset, o nome antigo da deusa Isis, unha das deusas máis importantes do antigo Exipto.[24] O alcume escóitase a miúdo nos seus discos en directo cando o público extasiado berra "الله عليكي يا ست" (en galego: que Deus te bendiga, señora Aset) ou "عظمة علي عظمة يا ست" (en galego: "isto é grandeza sobre grandeza, Lady 'Aset') e iso adoita ocorrer despois de rematar unha canción ou alcanzar unha nota alta.[25]

Charles de Gaulle tamén a coñecía como "a Dama" e Maria Callas a considera a "Voz Incomparable". É difícil medir con precisión o seu rango vocal no seu auxe, xa que a maioría das súas cancións foron gravadas en directo. Mesmo hoxe, mantén un status case mítico entre os mozos exipcios e todo o mundo árabe. En 2001, o goberno exipcio abriu o Museo Kawkab al-Sharq ("Estrela de Oriente") en lembranza da cantante. Situado nun pavillón nos terreos do Palacio de Manesterly do Cairo, a colección inclúe unha serie de posesións persoais de Umm Kulthum, incluíndo as súas características lentes de sol e bufandas, xunto con fotografías, gravacións e outro material de arquivo.[26]

As súas actuacións combinaban emoción crúa e retórica política; foi moi influente e falou de política a través da súa música. Un exemplo disto vese na súa música interpretada despois da segunda guerra mundial. O tema superficial era o amor, pero unha interpretación máis profunda da letra (por exemplo na canción "Salue Qalbi") revela o cuestionamento dos motivos políticos en tempos de tensión política.[27] A retórica política de Umm Kulthum na súa música segue a ser influente hoxe en día, non só en Exipto, senón en moitos outros países de Oriente Medio e mesmo a nivel mundial. Todo o seu catálogo foi adquirido por Mazzika Group a comezos dos anos 2000.

Monumento a Umm Kulthum en Zamalek, O Cairo; atópase fronte ao lugar onde estaba a antiga casa da cantante.

Umm Kulthum tamén é notable en Bagdad debido ás súas dúas visitas a Iraq, a primeira en novembro de 1932 e a segunda en 1946 por invitación do rexente Abd al-Ilah. Durante esas dúas visitas, os círculos artísticos, sociais e políticos iraquís interesáronse por Umm Kulthum e, como resultado, un gran número dos seus fans e amantes da súa voz abriron ducias de cafeterías de Bagdad que levaban o seu nome en diferentes lugares. Hoxe en día, unha desas cafeterías, chamada "Estrela de Oriente", consérvase na rúa al-Rashid e aínda está asociada con ela.[28]

Voz

[editar | editar a fonte]

Umm Kulthum era contralto.[29] As cantantes contralto son pouco comúns e cantan no rexistro máis grave da voz feminina.[30] Segundo algúns, tiña a capacidade de cantar tan baixo como a segunda oitava e tan alto como a oitava oitava no seu pico vocal.

Umm Kulthum actuando.

A súa incrible forza vocal, coa capacidade de producir 14.000 vibracións por segundo coas cordas vocais, obrigábaa estar a un metro de distancia do micrófono.[31] Era coñecida pola súa capacidade de improvisar e dicíase que non cantaba un verso dúas veces do mesmo xeito.[12] Foi alumna de Abu al-Ila Muhammad, dende a súa chegada ao Cairo ata a súa morte en 1927. El ensinoulle a adaptar a súa voz ao significado e á melodía da estética árabe tradicional.[32]

Cancións de sona

[editar | editar a fonte]
Ano Título Tradución Selo Letrista Composisot
1944 Ghaneely Shwaya Shwaya
(do filme "Sallama") 		Sing Softly for Me Orient Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
1945 Biridaak ya Khalikee By your pleasure my Creator Orient Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
1946 Walad Al Hoda Child of Guidance Cairophon Ahmed Shawki Riad Al Sunbati
1960 Howa Saheeh El Hawa Ghallab It's True That Love Is Overpowering Sono Cairo Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
1961 Hayyart Alby You Confused My Heart Philips Ahmed Rami Riad Al Sunbati
1962 Ha Seebak Lezzaman I'm Going to Leave You Abdel Wahab Mohammed Riad Al Sunbati
1963 Betfakker Fe Meen Who Are You Thinking of Sono Cairo Ma'moun El Shinnawi Baligh Hamdi
La Ya Habibi No My Love Philips Abdel Fattah Mustafa Riad Al Sunbati
Lel Sabre Hedoud Limits to Patience Sono Cairo Abdel Wahab Mohammed Mohammed El Mougi
1964 Seret El Hob Love Story Morsi Gamil Aziz Baligh Hamdi
Inta Omri You Are My Life Ahmed Shafik Kamel Mohammed Abdel Wahab
1965 Inta Al Hob You're Love Ahmed Rami
Amal Hayaty Hope of My Life Ahmed Shafik Kamel
1966 Al Atlal The Ruins Ibrahim Nagi Riad Al Sunbati
Fakkarouny They reminded Me Mohammed Abdel Wahab Mohammed Abdel Wahab
Hagartak I Left You Ahmed Rami Riad Al Sunbati
1967 Hadeeth El Rouh The Language of the Soul Mohammed Iqbal
El Hob Keda That's How Love Is Bayram al-Tunisi
Awedt Eni I Got Used to Your Sight Ahmed Rami Riad Al Sunbati
Fat El Ma'ad Too Late Morsi Gamil Aziz Baligh Hamdi
1968 Ruba'iyat Al Adawiya The Quatrains of Adawiya Tahar Aboufacha Riad Al Sunbati
Hathihy Leilty This Is My Night Mohammed Abdel Wahab Georges Gerdaq
1969 Alf Leila W Leila 1001 Nights Morsi Gamil Aziz Baligh Hamdi
Aqbel Al Leil The Night Is Coming Ahmed Rami Riad Al Sunbati
Arooh Lemeen Who Do I Go to Abdel Munaim al-Siba'i
1970 Es'al Rohak Ask Yourself Mohammed El Mougi Mohammed Abdel Wahab
Zekrayat Souvenirs Ahmed Rami Riad Al Sunbati
El Hob Kollo All the Love Ahmed Shafik Kamel Baligh Hamdi
Ruba'iyat Al Khayyam The Quatrains of Al Khayyam Ahmed Rami Riad Al Sunbati
W Marret Al Ayam And the Days Passed Ma'moun El Shinnawi Mohammed Abdel Wahab
1971 Al Thulathiya Al Muqaddassa The Holy Tercet Saleh Gawdat Riad Al Sunbati
Mesh Momken Abadan Impossible At All Ma'moun El Shinnawi Baligh Hamdi
El Alb Ye'sha' The Heart Loves Bayram al-Tunisi Riad Al Sunbati
Aghda Al'ak' Longing for You
Al Amal Hope Zakaria Ahmed
1972 Raq El Habib Vengeance of the Lover Ahmed Rami Mohamed El Qasabgi
Lasto Fakir I'm Still Thinking Abdel Fattah Mustafa Riad Al Sunbati
Ya Masharny The One Who's Keeping Me Up Ahmed Rami Sayed Mekawy
1973 Hakam Alayna Al Hawa We're in the Hands of Love Mohammed Abdel Wahab Baligh Hamdi
Ahl El Hawa The Lovers Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
Yally Kan Yeshguik 'Anni Whoever Talked to You About Me Ahmed Rami Riad Al Sunbati
Sahran La Wahdi Up on My Own
Daleely Ahtar I'm Confused
1974 Shams El Aseel The Lovers Bayram al-Tunisi
Ana Fe Intizarak I"m Waiting for You Zakaria Ahmed
1975 Ya Toul 'Azaby My Suffering Cairophon Ahmed Rami Riad Al Sunbati
Salu Qalby Ask My Heart Relax-In Ahmed Shawqi
Ozkourini Think of Me Cairophon Ahmed Rami
Aghar Min Nesmat Al Gnoub Jealous of the Southern Breeze Sono Cairo
Al Oula Fel Gharam The Best at Falling in Love Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
1976 Misr Tatahaddath 'an Nafsaha Egypt Speaks of Itself Hafez Ibrahim Riad Al Sunbati
Helm Dream Bayram al-Tunisi Zakaria Ahmed
Al Ahat The Groans
Arak Assi Addame' I See You Crying Abu Firas al-Hamdani Riad Al Sunbati
1978 Sourat Al Shakk Doubt Abdallah Al Faisal

Filmografía

[editar | editar a fonte]
Umm Kulthum cantando en Dananir (1940).

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ "Umm Kulthum Ibrahim". 1 de xullo de 1997. 
  2. ↑ "Umm Kulthum: An Outline of her Life". almashriq.hiof.no. 
  3. ↑ "Umm Kulthūm". Encyclopædia Britannica. 2012. 
  4. ↑ "Egypt’s Umm Kulthum hologram concerts to take place at the Abdeen Palace on November 20,21". EgyptToday. 2020-11-14. Consultado o 2021-02-04. 
  5. ↑ "Oum Kalthoum, a star still shining bright". france24.com. 
  6. ↑ Umm Kulthum: A Voice Like Egypt. 
  7. ↑ Danielson, Virginia (1996). "Listening to Umm Kulthūm". Middle East Studies Association Bulletin 30 (2): 170–173. ISSN 0026-3184. 
  8. ↑ "Umm Kulthoum, the fourth pyramid". 2008. Arquivado dende o orixinal o 06 de setembro de 2018. Consultado o 06 de febreiro de 2021. 
  9. ↑ "Umm Kulthum, homage to Egypt's fourth pyramid". 
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Nur, Yusif (20 de febreiro de 2015). "Umm Kulthum: Queen Of The Nile". The Quietus (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2021. 
  11. ↑ Danielson, Virginia (1987). "The "Qur'an" and the "Qasidah": Aspects of the Popularity of the Repertory Sung by Umm Kulthūm". Asian Music 19 (1): 27. ISSN 0044-9202. JSTOR 833762. doi:10.2307/833762. 
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 "'She exists out of time': Umm Kulthum, Arab music's eternal star". the Guardian (en inglés). 2020-02-28. Consultado o 2021-02-04. 
  13. ↑ "Kumbh together". The Economist. 
  14. ↑ "Egyptians Throng Funeral of Um Kalthoum, the Arabs’ Acclaimed Singer (Published 1975)". The New York Times (en inglés). 1975-02-06. ISSN 0362-4331. Consultado o 2021-02-04. 
  15. ↑ "Four decades on, the legacy of Umm Kulthum remains as strong as ever". Arab News (en inglés). 6 de febreiro de 2018. Consultado o 8 de agosto de 2020. 
  16. ↑ "Playboy Interview: Bob Dylan". Interferenza.com. Consultado o 8 de setembro de 2012. 
  17. ↑ Piazza, Tom (28 de xullo de 2002). "Bob Dylan's Unswerving Road Back to Newport". The New York Times. Consultado o 29 de xuño de 2009. 
  18. ↑ "Umm Kulthum: Pride of Egypt". Arquivado dende o orixinal o 24 de decembro de 2015. Consultado o 23 de decembro de 015. 
  19. ↑ 19,0 19,1 "Old is gold: Vintage photos of a chic Umm Kulthum in Paris!". 4 de outubro de 2015. 
  20. ↑ Andy Gill (27 de agosto de 2010). "Robert Plant: 'I feel so far away from heavy rock'". The Independent (UK). Consultado o 30 de agosto de 2010. 
  21. ↑ Pascarella, Matt. "A Voice from Senegal: Youssou N'Dour". Consultado o 23 de outubro de 2010. 'Umm Kulthum was something that we could all share – throughout the Muslim world, despite our differences, her music brought people together,' he says. 'Although I haven't done anything close to what Umm did in music, I'm trying to be part of that musical tradition. For me, through Umm, Egypt became more than a country, it is a concept of meeting, of sharing what we have in common.' 'The Egypt album was my homage to Umm's legacy.' 
  22. ↑ "Iconic French-Lebanese musician Ibrahim Maalouf to give first Egypt concert – Music – Arts & Culture – Ahram Online". english.ahram.org.eg (en inglés). Consultado o 18 de marzo de 2017. 
  23. ↑ Saeed, Saeed. "Why Umm Kulthum remains a star on stage, in film and in the written word". The National (en inglés). Consultado o 6 de xaneiro de 2025. 
  24. ↑ Loery, Maggie. "The Westport Library Resource Guides: Isis: Goddess of Life and Magic". westportlibrary.libguides.com (en inglés). Consultado o 6 de xaneiro de 2025. 
  25. ↑ "بالصور الحاج سعيد الطحان صاحب مقولة "عظمة على عظمة يا ست" – صحيفة البلاد" (en árabe). Consultado o 6 de xaneiro de 2025. 
  26. ↑ Rakha, Youssef e El-Aref, Nevine, "Umm Kulthoum, superstar" Arquivado 22 de outubro de 2012 en Wayback Machine., Al-Ahram Weekly, 27 de decembro de 2001 – 2 de xaneiro de 2002.
  27. ↑ Danielson, Virginia. "Listening to Umm Kulthūm." Middle East Studies Association Bulletin, vol. 30, no. 2, 1996, pp. 170–173.
  28. ↑ Mustafa, Hamza (1 de setembro de 2018). "Umm Kulthum Coffeehouse in Baghdad still maintains her legacy despite changing its name". Asharq al-Awsat. ISSN 0265-5772. [Ligazón morta]
  29. ↑ "Funeral for a Nightingale". Time. 17 de febreiro de 1975. Arquivado dende o orixinal o 21 de novembro de 2007. Consultado o 8 de setembor de 2012. 
  30. ↑ Owen Jander, et al. "Contralto". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press.
  31. ↑ Stanton, Andrea L. (2012). Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia (en inglés). SAGE. p. 297. ISBN 978-1-4129-8176-7. 
  32. ↑ Danielson, Virginia (10 de novembro de 2008), p.57

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Umm_Kulthum&oldid=7252911»