Tove Jansson

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á busca
Tove Jansson
Tove-Jansson-1967.jpg
Tove Jansson en 1967.
Nome completo Tove Marika Jansson
Nacemento 9 de agosto de 1914
Lugar Imperio Ruso Helsinqui, Gran Ducado de Finlandia (Imperio Ruso)
Falecemento 27 de xuño de 2001 (86 anos)
Lugar Finlandia Helsinqui, Finlandia
Causa Cancro de pulmón
Soterrada Cemiterio de Hietaniemi, Helsinqui
Nacionalidade Finlandia
Alma máter Academia de Belas Artes, Helsinqui
Ocupación Escritora, ilustradora, pintora
Pai Viktor Jansson
Nai Signe Hammarsten-Jansson
Cónxuxe Tuulikki Pietilä[a]
Coñecido/a por The Moomins e Moomin comic strips
Premios Hans Christian Andersen Award (1966)
Order of the Smile (1975)
Pro Finlandia (1976)
Tove Jansson signature.svg
http://www.tovejansson.fi
editar datos en Wikidata ]

Tove Jansson, nada en Helsinqui o 9 de agosto de 1914 e finada na mesma localidade o 27 de xuño de 2001, foi unha escritora finlandesa de expresión sueca, especialmente coñecida como creadora da serie de libros infantís Mumintroll e que recibiu o Premio Hans Christian Andersen en 1966.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Tove medrou coma a maior de tres irmáns dunha familia de artistas na capital finlandesa, Signe Hammarsten-Jansson súa nai era unha artista gráfica que procedía de Suecia mentres seu pai, Viktor Jansson era escultor. Os irmáns de Tove, Lars Jansson e Per Olov Jansson tamén se dedicaron ao mundo artístico, o primeiro á banda deseñada e o segundo á fotografía. Durante a súa infancia a familia pasaba os invernos nun estudio e os veráns primeiro nunha illa de Bildö no arquipélago de Estocolmo na casa de seus avós e despois nunha illa preto de Porvoo, paisaxes que lle serviron anos despois como inspiración para o val onde vivían os Munintroll[1]. En 1928 publicou pola primeira volta, versos e ilustracións, nas revistas Allas Krönica e Julen[2] e en 1929 apareceu na revista infantil suecofinlandesa Lukentus a súa serie de banda deseñada Prickinas och Fabians äventyr. En 1930 marchou a Estocolmo para estudar na escola técnica desa capital. No ano 1933 volveu a Helsinqui e publicou o seu primeiro libro Sara och Pelle och neckens bläckfiskar co pseudónimo de Vera Haij[3] e ao pouco iniciaba estudos na Escola de Deseño, especializándose en pintura, entre os seus mestres estiveron William Lönnberg e Uuno Alanko, que non deixarían pegada no estilo de Tove, como si o faría o seu amigo Sam Vannin no seu uso da cor[4]. Tove compaxinou os seus estudos con colaboracións coa prensa, e así en 1934 publicou o seu primeiro conto, Bulevard no Helsingers-Journalen pero academicamente tanto Tove coma outros alumnos estaban insatisfeitos coa aprendizaxe recibida no centro, en especial por parte do profesor principal, Lönnberg, o que resultou en que na primavera de 1936 a maioría dos alumnos do profesor deixase a institución, entre eles Tova, que alugou un estudio cos seus compañeiros Runar Engblom, Christian Sibelius e Unto Virtanen, realizando a súa primeira exposición, colectiva, nese ano. En 1937 volveu de novo á Escola, rematando estudos ese ano e establecendo o seu propio estudio, presentando as súas pinturas en varias exposicións e recibindo unha bolsa de estudo o que lle permitiu ir a París na primavera de 1938 e a Italia no verán de 1939. Pero Tove dependía economicamente do seu traballo como ilustradora de libros, postais e publicidade e das súas colaboracións en diversas revistas, pero foi especialmente significativo o seu traballo para a revista política satírica Garm coa que viña colaborando desde comezos da década pero na que adquiriu gran peso a partir de 1938[5] , ao debutar como debuxante política para converterse na artista principal, ilustrando máis de cen portadas e realizando máís de 500 debuxos, e nas que manifestaba neses anos a súa oposición ao nazismo e aos acordos entre Stalin e Hitler, polo que tivo algúns problemas de censura coas autoridades finlandesas que procuraban unha liña contemporizadora [6]. Durante a Segunda Guerra Mundial ilustrou nos seus debuxos os efectos desta na vida cotiá.

Munintroll[editar | editar a fonte]

A orixe dos munintroll está nun carácter que Tove utilizaba como sinatura canda o seu nome nas súas colaboracións en Garm, e que recibía o nome de Snork ou Niisku [1], era delgado e feo, cun nariz longo e estreito e un rabo coma o dun demo. Segundo relata Jansson na súa autobiografía o deseño procedía da súa mocidade, logo de perder un debate filosófico sobre Immanuel Kant cun seu irmán, pintou a criatura máis fea que puido imaxinar na parede da latrina da súa casa escribindo baixo dela "Kant". O nome vénlle de Einar Hammarsten, tío sueco de Tove, co que vivía cando estaba en Estocolmo coa súa familia e que para que ela non roubase a comida contáballe que uns seres chamados "moomintroll" vivían na lacena da cociña mesmo botando o aire frío da súa respiración no pescozo da xente.[1]. Posteriormente debuxou máis figuras deste estilo, gañando máis peso e adquirindo un feitío máis agradable, e en 1945 publicou o libro Småtrollen och den stora översvämningen, xa protagonizado polos moomintroll.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Aínda que o matrimonio entre persoas do mesmo sexo non estaba regulado en Finlandia, Tuulikki Pietilä foi a súa parella.
Referencias
  1. 1,0 1,1 1,2 Tove Jansson no Biografiakeskus, Suvi Ahola
  2. Westin, Boel (2013) Tove Jansson: Ord, bild, liv. Albert Bonniers Förlag
  3. Westin, Boel (1988) Familjen i dalen: Tove Janssons muminvärld Bonniers, p. 295
  4. Bonelius, Elina (2002) Tove Jansson: Muistonäyttely, Tampereen taidemuseo.
  5. "Wartime in Helsinki, Concello de Helsinki". Arquivado dende o orixinal o 27 de agosto de 2014. Consultado o 26 de agosto de 2014. 
  6. Ylönen, Marja (2001) Pilahistoria – Suomi poliittisissa pilapiirroksissa 1800-luvulta 2000-luvulle, pp. 174-176.