Lingua urdú
| Lingua urdú | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اردو | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Propiedades | |||||||||||||||||||
|
Institución de normalización
| |||||||||||||||||||
|
Tipoloxía lingüística
| |||||||||||||||||||
|
Dialecto de
| |||||||||||||||||||
|
Estado de lingua da UNESCO
| |||||||||||||||||||
| Clasificación lingüística | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||||||||||||||
O urdú[1] (nome local : urdū / اردو) é unha lingua indoaria pertencente ao grupo indoiranio da familia das linguas indoeuropeas.
Fálase tanto no Paquistán, onde é a lingua oficial, como no norte da India, onde é igualmente unha lingua oficial recoñecida pola Constitución. Aproximadamente 60 millóns de persoas utilízano coma primeira lingua.
Moi próximo ao hindi pola súa sintaxe e a súa morfoloxía (antes do 1947 chamábaselle hindustano ao hindi e mais ao urdú, que constituían unha soa lingua), fixo numerosos empréstimos lexicais ao árabe e ao persa, linguas que teñen introducido dentro do seu sistema fonolóxico fonemas suplementarios. A diferenciación co hindi tende a medrar despois da separación da India e Paquistán no 1947; o urdú experimenta actualmente un re-achegamento ao persa e unha eliminación dos termos sánscritos.
Alfabeto
[editar | editar a fonte]O urdú escríbese segundo a grafía árabe-persa.
| Letra | Nome da letra | Transcrición | AFI |
|---|---|---|---|
| ا | alif | – | – |
| ب | be | b | /b/ |
| پ | pe | p | /p/ |
| ت | te | t | /t/ |
| ٹ | ṭe | ṭ | /ʈ/ |
| ث | se | s | /s/ |
| ج | jīm | j | /d͡ʒ/ |
| چ | che | ch | /t͡ʃ/ |
| ح | baṛī he | h | /h/ ~ /ɦ/ |
| خ | khe | kh | /x/ |
| د | dāl | d | /d̪/ |
| ڈ | ḍāl | ḍ | /ɖ/ |
| ذ | zāl | dh | /z/ |
| ر | re | r | /r/ ~ /ɾ/ |
| ڑ | ṛe | ṛ | /ɽ/ |
| ز | ze | z | /z/ |
| ژ | zhe | zh | /ʒ/ |
| س | sīn | s | /s/ |
| ش | shīn | sh | /ʃ/ |
| ص | su'ād | ṣ | /s/ |
| ض | zu'ād | z̤ | /z/ |
| ط | to'e | t | /t/ |
| ظ | zo'e | ẓ | /z/ |
| ع | ‘ain | ' | – |
| غ | ghain | gh | /ɣ/ |
| ف | fe | f | /f/ |
| ق | qāf | q | /q/ |
| ک | kāf | k | /k/ |
| گ | gāf | g | /ɡ/ |
| ل | lām | l | /l/ |
| م | mīm | m | /m/ |
| ن | nūn | n | /n/ |
| و | vā'o | v, o, ou ū | /ʋ/, /oː/, /ɔ/ ou /uː/ |
| ہ, ﮩ, ﮨ | choṭī he | h | /h/ ~ /ɦ/ |
| ھ | do chashmī he | h | /ʰ/ ou /ʱ/ |
| ء | hamza | ' | /ʔ/ |
| ی | ye | y, i | /j/ ou /iː/ |
| ے | bari ye | ai ou e | /ɛː/ ou /eː/ |
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para urdú.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| Existe unha versión da Wikipedia en Lingua urdú |
