Dinastía Nguyễn

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:Xeografía políticaDinastía Nguyễn

HimnoĐăng đàn cung (en) Traducir Editar o valor em Wikidata

Localización
lang=gl Editar o valor em Wikidata
CapitalHuế Editar o valor em Wikidata
Poboación
Poboación12.000.000 (1860) Editar o valor em Wikidata
Lingua oficialLingua vietnamita
lingua francesa Editar o valor em Wikidata
Relixiónneoconfucionismo (pt) Traducir, budismo, Taoísmo, catolicismo e Sunnismo Editar o valor em Wikidata
Datos históricos
Precedido por
Creación1 de xuño de 1802 Editar o valor em Wikidata
Disolución30 de agosto de 1945 Editar o valor em Wikidata
Sucedido porVietnam do Norte, Vietnam do Sur e Vietnam Editar o valor em Wikidata
Organización política
Membro de
Indochina Francesa (1887–1945)
Imperio do Xapón (1945–1945) Editar o valor em Wikidata
MoedaVietnamese cash (en) Traducir Editar o valor em Wikidata

A dinastía Nguyền (en vietnamita: Nhà Nguyễn) foi a última familia imperial gobernante que existiu na historia de Vietnam. O seu período de poder comezou en 1802, cando o emperador Gia Long derrocou a dinastía Tây So'n e se fixo co poder. En 1945 a abdicación do emperador Bảou Đại deu paso á extinción do último resto dos Nguyền.

O nome orixinal do país era Vinệt Nam (越南) e así foi coñecido durante o reinado do emperador Gia Long. Pero en 1839 por orde do emperador Minh Mạng o nome do país foi substituído polo de Đại Nam. Durante certos momentos tamén foi denominado Imperio de Vietnam (en vietnamita: Đế chế Vinệt Nam). A partir de 1884 converteuse nun protectorado francés integrado na Unión Indochina. Entre 1940 e 1945 o país estivo baixo ocupación militar xaponesa, ao que seguiu o intento errado de crear un estado monicreque dos xaponeses e a restauración do poder colonial francés.

Historia[editar | editar a fonte]

En 1802 o nobre Gia Long logrou derrocar as forzas da dinastía Tây So'n e fíxose co control de Annam, instaurando unha nova dinastía á cabeza do país: a dos Nguyền. O 2 de xuño do mesmo ano foi coroado como o novo emperador vietnamita. Desde a cidade imperial de Huế, a beiras do río Perfume, o monarca estendía o seu poder sobre resto do país. En 1839 o nome do país, anteriormente coñecido como Vinệt Nam (越南), foi substituído polo de Đại Nam por orde do emperador Minh Mạng.

Durante as seguintes décadas os emperadores vietnamitas opuxéronse frontalmente á intromisión de misioneiros católicos e dos aventureiros franceses, e procuraron reducir a influencia das comunidades católicas que ían arraigándose no país (incluída a poboación vietnamita). O emperador Tự Đức sería o último que gobernou Vietnam con certa independencia antes da chegada dos franceses a Indochina.

Colonización francesa[editar | editar a fonte]

Lang de ouro do emperador Thieu Tri.

En 1884, o emperador Hàm Nghi, tivo que renderse ante a evidencia e aceptar o protectorado francés sobre o imperio. Así, mentres Huế seguiu sendo "capital" do imperio, o gobernador francés estabeleceu a súa residencia en Saigón e máis tarde en Hanoi, na rexión de Tonkín. En 1887, ao novo protectorado que recibiu o nome de Unión Indochina serían anexados os territorios de Camboxa e de Luang Prabang. Ademais destes territorios, uns anos máis tarde, Siam cedeu os territorios laosianos que retiña baixo o seu control.

En 1916, en plena primeira guerra mundial, o emperador Duy Tân dirixiu unha fracasada rebelión contra o poder colonial francés. Pero as autoridades francesas decatáronse dos plans, polo que foi rapidamente sufocada, os xefes executados e o emperador foi exiliado á illa de Reunión. Este fracaso non fixo senón confirmar a condición de auténticos monicreques á que quedaran reducidas as autoridades vietnamitas, co emperador á cabeza. Foi durante esta época cando os sentimentos nacionalistas empezáronse a fortalecer e adquiriron importantes influencias nalgunhas capas da poboación. Os desastres naturais ocorridos entre 1914 e 1917, e o malestar coa administración francesa sementaron o descontento que levou á errada rebelión de 1916.

Colapso da dinastía[editar | editar a fonte]

Séquito do emperador Bảou Đại o día da súa coroación.

Tras o comezo da segunda guerra mundial e a Caída de Francia en mans alemás instalouse o goberno colaboracionista de Vichy. As novas autoridades francesas eran totalmente impotentes para facer fronte ás ameazas do Imperio xaponés sobre a Indochina francesa, e cando a finais de setembro de 1940 o Exército Imperial Xaponés entrou e ocupou a colonia francesa fixérono sen oposición das autoridades de Vichy. Durante a estancia xaponesa no país deu comezo a actividade dun movemento de resistencia denominado Viet Minh baixo o liderado de Hồ Chí Minh, líder vietnamita comunista.

En 1945 as autoridades xaponesas tomaron a decisión de levar a cabo unha ocupación total do territorio, á vez que proclamaban un novo estado monicreque na zona: o Imperio de Vietnam, co nomeamento de Bảou Đại como novo emperador vietnamita. En vistas á máis que próxima derrota militar do Xapón, os militares concederon a unidade territorial ao país e garantiron a súa independencia como parte da denominada Esfera de Coprosperidade da Gran Asia Oriental. Con todo, esta acción produciuse nunha data demasiado tardía como para ter algunha influencia na guerra e ser un estado viable. A comezo de agosto o novo réxime imperial achábase próximo ao colapso, mentres as actividades do Viet Minh atopábanse no seu máximo auxe. A finais de mes producíronse distintas rebelións comunistas ao longo do país, á vez que tiña lugar a Rendición do Xapón ás potencias aliadas. Neste contexto tivo lugar a toma do poder polo Viet Minh e a abdicación de Bảou Đại como último emperador de Vietnam. Aínda que o poder colonial francés foi restaurado na península indochina, o 2 de setembro tivo lugar en Hanoi a proclamación da República Democrática de Vietnam por Hồ Chí Minh.

Listaxe de emperadores[editar | editar a fonte]

Representación dunha cerimonia de matrimonio vietnamita en Tonkín, ao comezo do período colonial.

Coincidindo co final da dinastía Lê en 1802, Nguyễn Phúc Ánh logrou facerse co poder e unificar o país, dándolle o nome de «Vinệt Nam». Nguyễn Phúc Ánh converteuse no primeiro emperador vietnamita baixo o nome de Gia Long, fundando así a dinastía dos Nguyễn que reinou no país até a abdicación de Bảou Đại en 1945.

Nome Nome chinés Reinado Notas
Gia Long 嘉隆帝 18021820 Inicio da dinastía.
Minh Mạng 明命帝 18201841
Thiệou Trị 紹治帝 1841 – 1847
Tự Đức 嗣德帝 18471883 Comezo da colonización francesa.
Dục Đức 育德帝 1883 Reinou só durante 3 días.
Hiệp Hòa 協和帝 1883 Suicidouse.
Kiến Phúc 建福帝 1883 – 1884 Morto en estrañas circunstancias.
Hàm Nghi 咸宜帝 1884 – 1885 Anexión francesa de Tonkín.
Đồng Khánh 同慶帝 1885 – 1889
Thành Thái 成泰帝 18891907
Duy Tân 維新帝 19071916 Fracaso da Sublevación de 1916. Duy Tân foi exiliado á illa da Reunión.


Khải Định 啟定帝 19161925
Bảou Đại 保大帝 19261945 Ocupación xaponesa durante a segunda guerra mundial. Final da dinastía.

Lista das bandeiras das unidades administrativas da dinastía Nguyen[editar | editar a fonte]

Utilizáronse as bandeiras das unidades administrativas da dinastía Nguyen desde ao redor de 1868 a 1885, con 2:2.[1][2]

Provincias Reais[editar | editar a fonte]

Provincias da Rexión Norte[editar | editar a fonte]

Provincias da Rexión Central[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]