Copa da Coroación

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
A Copa da Coronación no museo do Athletic Club.

A Copa da Coroación, coñecida tamén como Concurso Madrid, foi unha competición futbolística organizada en 1902 en Madrid como parte dos festexos pola coroación como rei de España de Afonso XIII ao alcanzar a maioría de idade. Foi a primeira competición futbolística a nivel nacional celebrada en España. Debido ao seu éxito decidiuse organizar un torneo de fútbol con periodicidade anual a partir de 1903, torneo ao que se bautizou co nome de Copa do Rei, tamén coñecido como Campionato de España de Fútbol.

A Copa da Coroación desenvolveuse entre o 13 e o 16 de maio de 1902 en Madrid e proclamouse campión o Bizcaya, un combinado formado por dous equipos bilbaínos de fútbol, o Athletic Club e o Bilbao FC. Ao ano seguinte o Bilbao FC sería absorbido polo Athletic, conservando este último o seu nome orixinal. Por iso, este trofeo atópase actualmente no Museo do Athletic Club, e aínda que oficialmente a Real Federación Española de Fútbol non recoñece a Copa da Coroación no palmarés da Copa do Rei, a miúdo cítase como a primeira edición de devandito torneo, e ata, o propio Athletic Club, reivindícao como o primeiro título de Copa da súa historia.[1]

Organización do torneo[editar | editar a fonte]

Equipo do Bizcaya que se proclamou campión.

En 1902 non existía aínda a Real Federación Española de Fútbol, así que o Torneo foi organizado polo Madrid FC (actual Real Madrid) e máis concretamente por Carlos Padrós, un dos fundadores de devandito club e que uns poucos anos máis tarde converteríase no segundo presidente da entidade branca na súa historia (1904-08) substituíndo ao seu irmán Juan.

O Madrid FC fora fundado en marzo de 1902 e a Carlos Padrós ocorréuselle que sería unha boa idea organizar un campionato (foi chamado concurso) en Madrid que atraese aos mellores clubs de fútbol existentes en España e que permitise ao Madrid FC medirse contra estes. A idea que tiña Padrós era crear un torneo que mellorase a Copa Macaya, que se disputaba en Cataluña e o Concurso de Bandas que se disputou anteriormente en Madrid.

O motivo da organización de devandito campionato foron os fastos da coroación de Afonso XIII como rei de España. Afonso XIII era rei desde o seu nacemento, pero non accedeu con plenos dereitos ao trono ata cumprir a maioría de idade (no seu caso foi declarado maior de idade con 16 anos). O seu 16º aniversario e a súa coroación íanse a producir o 17 de maio de 1902 e o torneo celebraríase en vésperas de tan sinalada data.

Tras facerse pública a celebración do concurso, varios equipos de toda España anunciaron a súa inscrición no mesmo. De Madrid inscribíronse o organizador, o Madrid FC, e o New FC. De Bilbao anunciaron a súa participación o Athletic Club e o Bilbao FC, aínda que finalmente tomaría parte un combinado de ambos denominado Bizcaya. De Cataluña foron invitados os cinco clubs que ese ano participara na Copa Macaya; finalmente, inscribíronse os barceloneses do FC Barcelona e o Club Español de Football (actual RCD Espanyol). O Club Universitary de Barcelona declinou tomar parte no torneo ao disputarse en vésperas dos exames -o seu persoal estaba formada exclusivamente por estudantes universitarios-, mentres que o Hispania AC e o Catalá SC alegaron non poder afrontar os gastos do desprazamento.

Os irmáns Padrós conseguiron que o Concello de Madrid doase unha copa de prata do ourive italiano Marabini como premio para vencedor. Así mesmo, lograron que o Ministerio de Agricultura e as sociedades de polo e de carreiras cedesen o campo de polo do Hipódromo da Castellana de Madrid para a disputa do Concurso.

O torneo, finalmente, disputouse entre os días 13 e 16 de maio de 1902. As eliminatorias disputáronse a partido único, todas elas no citado Hipódromo da Castellana madrileño. En caso de empate, o regulamento establecía a posibilidade de xogar sucesivas prórrogas de 15 minutos.

Eliminatorias[editar | editar a fonte]

Cuartos de final[editar | editar a fonte]

Dado que había cinco equipos inscritos no torneo, un sorteo dilucidou quen deberían disputar unha única rolda para pasar á final e quen disputar unha eliminatoria adicional. Os equipos Bizcaya e Club Español de Foot-ball foron os prexudicados polo sorteo e tiveron que abrir o torneo disputando unha eliminatoria previa de cuartos de final.

O primeiro encontro xogouse o 13 de maio, ás 9 da mañá, e foi arbitrado por Mr Morris. Foi un futbolista do Español, Àngel Ponz Junyent, quen tivo a honra de marcar o primeiro gol do torneo pero, finalmente, os vascos do Bizcaya impuxéronse sen problemas por 5-1. Os españolistas contaban co hándicap de non poder reforzarse con xogadores estranxeiros xa que os seus estatutos prohibíanllo expresamente (de aí a súa denominación de Español) mentres que o Bizcaya si contaba con xogadores ingleses.

Equipo 1 Resultado Equipo 2
Bizcaya 5-1 Español


Semifinais[editar | editar a fonte]

O mesmo día 13 de maio, dúas horas despois do partido Bizcaya-Español, xogouse o encontro entre o FC Barcelona e o Madrid FC, no que venceron os cataláns por 3-1. O partido tivo unha asistencia de 2.000 espectadores. Este partido foi o primeiro enfrontamento Madrid-Barça da historia.

Ao día seguinte, o 14 de maio, o Bizcaya xogou contra o New FC de Madrid. Os biscaíños venceron de forma inapelable por 8-1 aos madrileños.

Equipo 1 Resultado Equipo 2
FC Barcelona 3-1 Madrid
Bizcaya 8-1 New FC


Final[editar | editar a fonte]

A final que enfrontou ao FC Barcelona e Bizcaya disputouse no Hipódromo da Castellana de Madrid, o 15 de maio de 1902. A final foi arbitrada polo organizador do torneo e futuro presidente do Madrid FC, o señor Carlos Padrós.

Equipo 1 Resultado Equipo 2
Bizcaya 2-1 FC Barcelona


O Bizcaya obtivo a vitoria ao gañar por 2-1 con goles de Astorquia e Cazeaux. Polos cataláns marcaría Steinberg (algunhas fontes citan a Parsons como o autor do gol barcelonista).

A aliñación do Bizcaya campión estaba formada por L.Arana; Careaga, Larrañaga; L.Silva, Goiri, Arana; Cazeaux, Astorquia, Dyer, R.Silva e Evans.

O FC Barcelona xogou con S.Morris; Maier, Puelles; Morris, Witty, Valdés; Parsons, Gamper, Steinberg, Albéniz e E.Morris.

Trofeo de consolación[editar | editar a fonte]

O 16 de maio disputouse un trofeo de consolación denominado Copa Gran Peña, para aqueles equipos que non alcanzara o título. O New FC e o FC Barcelona renunciaron a participar, polo que finalmente o trofeo de consolación enfrontou ao Madrid FC co Club Español de Football, con vitoria para os primeiros por 3-2.

Equipo 1 Resultado Equipo 2
Madrid 3-2 Español


Notas[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Martínez Calatrava, Vicente (2001). Historia y estadística del fúbol español. ISBN 978-84-607-5701-6
  • Arnaiz, Luis (2002). 100 finales de Copa. Historia del Campeonato de España. Ed. Interviú.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]