Chiloé

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Chiloé
Chile Chiloe Island.png
localización da illa
Chiloe Island.png
Situación
País Flag of Chile.svg Chile
Subdivisións de Chile Rexión de Los Lagos
Arquipélago Arquipélago Chiloé
Mar Océano Pacífico
Coordenadas 42°36′S 73°57′O / -42.600, -73.950
Xeografía
Xeoloxía Illa continental
Superficie 8.394 km²
Longura máxima 190 km.
Largura máxima 65 km.
Punto máis alto 866 m. Cerro Redondo
Demografía
Capital Castro (pob. 39.366)
Poboación 154.775 (2002)
Densidade 18´44 hab./km²

A Illa Grande de Chiloé atópase en Chile. É unha illa que forma parte do arquipélago de Chiloé. Posúe uns 180 quilómetros de lonxitude de norte a sur e un ancho media de 50 quilómetros. Está atravesada de norte a sur pola Cordilleira da Costa, que recibe os nomes locais de Cordilleira do Piuchén ou de San Pedro na súa parte norte e de Pirulil na sur.

A área caracterízase pola súa gran actividade marítima, pola forte relixiosidade manifestada nas súas igrexas e festividades, pola súa artesanía en fibras, la e madeira; polas palafitas (construcións sobre alicerces en auga), e principalmente polo encanto e tradición dos seus habitantes.

Accédese á illa pola ruta CH-5, a través dun transbordador que se toma en Pargua, que cruza a canle de Chacao e logo duns 25 minutos de navegación arríbase á localidade do mesmo nome.

Historia[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Historia de Chiloé.

Á chegada dos españois, a illa estaba poboada por chonos, huilliches e cuncos. Os chonos eran cazadores e recolectores nómades que se desprazaban en embarcacións chamadas dalcas, mentres os outros dous pobos dedicábanse ao cultivo de patacas, millo e porotos e á gandería de auquénidos.

En 1540, Alonso de Camargo avistou as costas de Chiloé mentres viaxaba ao Perú. Nunha expedición organizada por Pedro de Valdivia, o capitán Francisco de Ulloa chegou á Canle de Chacao en 1553 e percorreu as illas do arquipélago.

En 1558, García Hurtado de Mendoza iniciou outra expedición que culminou na posesión destas illas para a coroa española. En 1567 comezou o proceso de conquista en Chiloé, fundándose a cidade de Castro. A illa foi orixinalmente bautizada co nome de Nueva Galicia ("Nova Galicia"), pero ese termo non prosperou e mantívose a voz huilliche Chiloé, que significa "lugar de chelles" (unha gaivota branca coa cabeza negra).

Os xesuítas, encargados da evanxelización, foron facendo capelas por todo o arquipélago; para 1767 xa habían 79, e no día de hoxe pódense atopar máis de 150 templos de madeira ao estilo tradicional. Tras a expulsión da poboación xesuíta en 1767, a Orde Franciscana asumiu a asistencia relixiosa da illa desde 1771.

O proceso de Independencia pasou inadvertido en Chiloé e, de feito, foi o último reduto español en Suramérica. Pasou a formar parte de Chile só en 1826, 8 anos logo da Independencia e tras as campañas erradas de 1820 e 1824.

No século XIX foi centro de abastecemento dos baleeiros estranxeiros. Desde mediados do século XIX e ata principios do século XX, Chiloé foi o principal produtor de dormentes para ferrocarrís en todo o continente. A partir de entón comezaron a formarse novos pobos para dedicarse á industria, así naceron Quellón, Dalcahue, Chonchi e Quemchi. Desde 1895 fóronse entregando terras a colonos europeos e tamén a grandes industrias produtoras.

Co auxe da gandería, comezouse a ocupar a zona interior das illas, pois antes só se ocupaban as costas. Coa construción do ferrocarril entre Ancud e Castro en 1912 completouse a ocupación das terras interiores da illa. Este ferrocarril hoxe atópase fóra de servizo.

A finais do século XX, Chiloé seguiu o modelo imposto en todo Chile e experimentou cambios nos seus sistemas de vida. As novas empresas de acuicultura, como as salmoneiras, trouxeron beneficios para os chilotes, como a xeración de empregos, pero tamén problemas, como a alteración dos ecosistemas.

En 1972 presentouse por primeira vez o proxecto de construción dunha ponte que permitise unir a Illa Grande co territorio continental. A idea da construción deste viaduto só comezaría a concretarse durante o goberno de Ricardo Lagos o que lanzou o proxecto como parte das obras para celebrar o Bicentenario do país. Con todo, durante 2006, o proxecto do Ponte Bicentenaria foi cancelado logo que o custo estimado superase con fartura o orzado inicialmente.

Cidades[editar | editar a fonte]

Transbordador logo de cruzar Canle de Chacao.

As principais cidades son:

  • Ancud: cidade de 27.292 habitantes. Data de 1767, foi a capital da provincia de Chiloé ata 1982; e é a segunda cidade máis importante da illa. Alí atópase o Museo Rexional de Ancud, que conserva obxectos históricos, artesanais e representacións de seres mitolóxicos, tamén está a Catedral San Carlos de Ancud, unha fermosa construción antes do terremoto.
  • Castro: cidade porto, con 29.148 habitantes. É a capital da provincia de Chiloé desde 1982. É a terceira cidade máis antiga de Chile con existencia continuada, fundouse en 1567. Nela destacan as palafitas (as únicas que quedan en toda a illa), o Mercado, e a igrexa de San Francisco, declarada Monumento Nacional. Na comuna de Castro atópase parte do Parque Nacional Chiloé.
  • Chonchi: 4.588 habitantes. Coñécese como a "cidade dos tres pisos", caracterízase polas súas construcións en ciprés. A súa orixe é de 1754. O seu paseo costeiro é moi fermoso. Nela atópase a entrada ao Parque Nacional Chiloé e a maior parte da súa superficie.
  • Dalcahue: 4.933 habitantes, é un poboado próspero. Famoso pola súa feira artesanal que se efectúa os domingos pola mañá. Alí pódense adquirir tecidos e cestería provenientes das localidades veciñas. É paso obrigado para cruzar á Illa de Quinchao.
  • Queilén: de 1.912 habitantes, é un porto asentado nunha longa península. Os xesuítas radicáronse en Queilén no século XVIII, pero o pobo só puido xurdir a fins do século XIX. Atópase a case media hora de Chonchi.
  • Quellón: cidade de 13.656 habitantes, a terceira máis grande de Chiloé. A cidade foi fundada en 1906 por unha compañía destiladora que decaeu en 1952. O seu nome Orixinal era Llauquil.
  • Quemchi: pobo de 1.665 habitantes. A comuna de Quemchi ten como actividades produtivas relevantes a pesca e a agricultura. É berce dun dos escritores máis Importantes de Chile, Francisco Coloane
Illa Grande de Chiloé.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]