Cerro testemuña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar para a navegação Saltar para a pesquisa
Pietra di Bismantova, nos Apeninos, Italia.

Un cerro testemuña[Cómpre referencia] ou inselberg é un cumio ou pequena montaña illada, polo xeral rochosa, núa e como desgastada, que emerxe dun xeito abrupto dunha planicie, máis baixa e erosionada. Son formas características de rexións áridas ou semiáridas, como os desertos de África e Arabia.[1][2]

O termo alemán inselberg, "monte illa", foi introducido polo xeólogo Wilhelm Bornhardt en 1900 para caracterizar as montañas precámbricas, xeralmente monolíticas, de gneis e granito, que emerxen abruptamente do terreo plano que as rodea.[1]

Trátase dun relevo residual esculpido pola erosión. É unha testemuña da evolución e retroceso dun relevo dunha plataforma continental, onde hai capas de rochas duras e brandas dispostas horizontalmente, nas que a erosión esculpiu paisaxes tamén horizontais.

Ao aumentar a erosión producida polos ríos nas capas brandas van formándose outeiros, e se a altiplanicie é atacada pola erosión por todos os lados aparecen os cerros testemuña cos cumes planos. Son pois, as "testemuñas" da plataforma que existiu nese lugar hai millóns de anos.

Tipos[editar | editar a fonte]

Algúns exemplos deste tipo de formacións xeolóxicas son: a Montaña Pilot, en Carolina do Norte (EE. UU.); a meseta de Dori, en Burkina Faso e o cerro La Teta, na península de La Guajira (no mar Caribe, entre Colombia e Venezuela), e os "cerros" da Güiana Venezolana.

Son bastante comúns nas concas sedimentarias da Meseta Central da península Ibérica, na depresión do Ebro e nos relevos tabulares. Na Comunidade de Madrid (España) hai algúns exemplos: Cerro Buenavista, Cerro de los Ángeles, Cerro del Viso e Cerros de la Marañosa. Son abundantes tamén na provincia de Palencia, tanto é así que unha das súas comarcas meridionais recibe o nome de "El Cerrato".

No Brasil, son comúns inselbergs graníticos ou granitoides, tendo entón unha forma esferoidal e de alta inclinación (cerca dos 40º). É o caso do Pão de Açúcar, no Río de Xaneiro. Ademais deste, este relevo pode encontrarse na rexión do Sertão nordestino, denominado "polígono das secas". Este tipo de formación tamén é moi común na provincia de Nampula en Mozambique.

No sur e centro-sur de África, unha formación similar de granito coñécese como koppie, palabra afrikaans que significa "pequeno cabezo", derivada do termo neerlandés kopje.

Actualmente, independentemente da orixe xeolóxica, e para fins ecolóxicos e florísticos, o termo designa formacións rochosas que sustentan unha vexetación específica, claramente diferenciada da das zonas planas circundantes.

A vexetación destes ecosistemas destaca das demais polas súas características florísticas, estruturais, fisionómicas e, principalmente, polo elevado endemismo. Os inselbergs son ecosistemas moi distintos e constitúen refuxios importantes para a investigación da biodiversidade, xa que presentan unha vexetación exclusiva e característica, asociada a condicións moi peculiares.

Estes ambientes encóntranse baixo condicións de estrés hídrico, altos niveis de radiación solar e presentan pouca dispoñibilidade de substrato. Estas condicións abióticas severas son factores determinantes na adaptación das especies que alí viven, actuando directamente na formación de ecotipos, razas locais e especies biolóxicas.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Duff, P. McL. D; Holmes, Arthur (1993). Holmes' principles of physical geology. London; New York: Chapman & Hall. Consultado o 2017-10-18. 
  2. Henrik Hargitai. Springer, eds. Encyclopedia of Planetary Landforms. Consultado o 2017-02-21. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]