Dióxido de carbono

Dióxido de carbono
CO₂
Estrutura Modelo
Instancia de tipo de entidade química gas traza
Subclase de óxido ácido óxido de carbono
Parte de carbon dioxide binding (en) carbon dioxide transmembrane transporter activity (en) carbon dioxide transport (en) carbon dioxide homeostasis (en) cellular carbon dioxide homeostasis (en) carbon dioxide transmembrane transport (en) metanoxénese por dióxido de carbono resposta celular ao dióxido de carbono resposta ao dióxido de carbono contaminación atmosférica
Causa de exposición a dióxido de carbono
Atopado no taxon ser humano Escherichia coli
Inventor/a Jan Baptista van Helmont Joseph Black Joseph Priestley
Uso refrixerante aditivo alimentario fármaco
Ten o papel vasodilatador refrixerante gas de efecto invernadoiro axente fermentativo conservante metabolito primario
Ingrediente activo en emisións de dióxido de carbono
Propiedades xerais
Masa 43,99 Da
Densidade absoluta 1.9768 g/m³ 0 ℃ gas 925 g/m³ 0 ℃ líquido 1560 g/m³ −78,5 ℃ sólido
Solubilidade 0,2 g/100 g
Velocidade do son 259 m/s
Propiedades estruturais
SMILES canónico C(=O)=O
Momento dipolar eléctrico 0 D
Propiedades térmicas
Enerxía de ionización 13,77 eV
Entalpía estándar de formación 394 kJ/mol
Entropía molar estándar 213,7 J/(mol K)
Presión de vapor 56.5 atm 68 °F
Perigosidade
Risco asociado exposición a dióxido de carbono
Lím. de exposición a curto prazo 54000 mg/m³ 15 min
Lím. de exposición media 9000 mg/m³ Estados Unidos de América 10 h
IDLH 72.000 mg/m³
Identificadores
MeSH D002245 Número CAS 124-38-9 ATC V03AN02 PubChem 280 ChemSpider 274 UNII 142M471B3J ChEBI 16526 ChEMBL CHEMBL1231871 Beilstein 1900390 InChl Modelo3D ONU/UN 1013 RTECS FF6400000 KEGG D00004 Gmelin 989 CE 204-696-9 Drugbank DB09157
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Enciclopedia soviética armenia, volume 1 pp. 208 Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24498932 " The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge "Domestic Encyclopædia (1802)/Fixed Air (en) " Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q24752287 " Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890) "Q130481125 "
Wikidata C:Commons

O dióxido de carbono (antes anhídrido carbónico) é un composto químico constituído por dous átomos de osíxeno e un átomo de carbono. A representación química é CO₂. O dióxido de carbono foi descuberto polo escocés Joseph Black en 1754.

Características

É un gas incoloro, inodoro e insípido, de fórmula CO₂, que se produce pola oxidación completa do carbono nos procesos biolóxicos e industriais ou como consecuencia dos incendios forestais, por poñer dous exemplos á parte da respiración humana. É un composto covalente.

Debido á utilización, cada vez maior, dos combustibles fósiles e á proliferación dos incendios forestais, a porcentaxe de dióxido de carbono na atmosfera está aumentando progresivamente desde o inicio da revolución industrial (a mediados do século XVIII era do 0,0289 %, a mediados do século XX do 0,03 % e a finais do mesmo século, do 0,035 %), polo que constitúe un contaminante atmosférico que contribúe ó incremento do efecto invernadoiro e, consecuentemente, á elevación da temperatura da atmosfera, cun imprevisible efecto sobre o cambio climático.

O dióxido de carbono é soluble en auga, tendo a súa solución carácter ácido, o que favorece a disolución das rochas calcarias.

A denominación anhídrido carbónico non se admite nas normas de nomenclatura química inorgánica da IUPAC, aínda que se usa moito de xeito tradicional.

Os animais ao respiraren toman osíxeno da atmosfera e devólveno en forma de dióxido de carbono. Por outro lado, as plantas retiran este gas do aire e utilízano na fotosíntese. Este proceso, denominado ciclo do carbono, é vital para a manutención dos seres vivos.

Estruturalmente, o dióxido de carbono está constituído por moléculas de xeometría lineal e de carácter apolar. Por iso as atraccións intermoleculares son moi débiles, tornándoo, en condicións ambientais, un gas. De aí o seu nome comercial gas carbónico.

O CO₂, mantido en determinadas cantidades no aire atmosférico, é un dos gases responsábeis da temperatura terrestre. Sen este gas a Terra sería un bloque de xeo. Por outro lado, un exceso de CO₂ impide a saída da calor da atmosfera, provocando un quecemento do planeta denominado efecto invernadoiro. Constitúe un 0,03% en volume da atmosfera (en aumento por procesos diversos de actividades humanas), de onde o toman as algas e as plantas para fixar o carbono en forma de materia orgánica, entrando así este elemento no seu ciclo bioxeoquímico.

Nas últimas décadas, debido á enorme queima de combustibles fósiles, a cantidade de gas carbónico na atmosfera aumentou moito, contribuíndo ao quecemento do planeta.

Aplicacións

• O CO₂ é utilizado en bebidas (bebidas carbonatadas) para darlles efervescencia.
• É utilizado en extintores durante os incendios para illar o osíxeno do combustible.

Riscos

• Inxerido pode causar irritación, náuseas, vómitos e hemorraxias no tracto dixestivo. Inhalado produce asfixia.
• O xeo seco en contacto coa pel causa queimaduras.

Véxase tamén

Outros artigos

• Carbono
• Respiración
• Fotosíntese
• Ciclo do carbono
• Efecto invernadoiro

Ligazóns externas

• Dry Ice information Arquivado 03 de abril de 2004 en Wayback Machine.
• Basan Z. Shakhashiri: Chemical of the Week: Carbon Dioxide^{[Ligazón morta]}
• Keeling, C.D. and T.P. Whorf: Atmospheric carbon dioxide record from Mauna Loa, 2002