A dilixencia

Datas
	Data de publicación 2 de marzo de 1939 (Estados Unidos de América) ; 15 de febreiro de 1939

A dilixencia
	Título Stagecoach
	Instancia de filme
	Parte de lista de filmes recomendados polo Vaticano; National Film Registry
	Xénero western; cinema dramático; filme de acción
	Lingua orixinal lingua inglesa
	Cor branco e negro
	Formato de imaxe 4:3
Autoría
	Director/a John Ford
	Compositor/a Richard Hageman; John Leipold (pt) ; Leo Shuken (pt) ; Louis Gruenberg; W. Franke Harling; Gerard Carbonara (en)
	Guionista Dudley Nichols; Ben Hecht; Ernest Haycox (en)
	Director/a fotografía Bert Glennon
	Editor/a de cine Otho Lovering (en) ; Dorothy Spencer (en)
	Deseñador/a produción Alexander Toluboff (pt)
	Deseñador/a vestiario Walter Plunkett
	Actores John Wayne ; Duke R. Lee ; Walter McGrail (pt) ; Yakima Canutt ; Jack Pennick ; Vester Pegg (pt) ; Joseph Rickson (pt) ; Marga Ann Deighton (pt) ; Hank Worden ; Franklyn Farnum (pt) ; Helen Gibson ; Bryant Washburn (pt) ; Harry Tenbrook (pt) ; Artie Ortego (pt) ; Buddy Roosevelt (pt) ; Steve Clemente (en) ; Francis Ford ; Chris-Pin Martin (pt) ; Andy Devine (pt) ; George Bancroft (ator) (pt) ; Thomas Mitchell ; Claire Trevor ; John Carradine ; Elvira Ríos ; Donald Meek ; Tom Tyler ; Nora Cecil (pt) ; Tim Holt (pt) ; Brenda Fowler (pt) ; Louise Platt ; Berton Churchill (pt) ; William Hopper (pt)
	Actores de dobraxe Henri Ebstein (Donald Meek)
Temática
	Ambientado en Novo México
Publicación
	Produtor/a Walter Wanger (pt)
	Compañía produtora United Artists
	Distribuidor/a United Artists; Netflix; Disney+
	Custo 531.300 $
	Formato de distribución vídeo baixo demanda
Datas
	Data de publicación 2 de marzo de 1939 (Estados Unidos de América) ; 15 de febreiro de 1939
Duración
Dimensión
Duración
Duración	97 min
Localización
	Lugar de rodaxe Arizona; Utah
	País de orixe Estados Unidos de América
Recoñecemento
	Premios Óscar ó mellor actor secundario (29 de febreiro de 1940); Óscar á mellor adaptación musical (29 de febreiro de 1940); National Board of Review aos 10 filmes máis salientables
	Nomeamentos Óscar ó mellor actor secundario (11 de febreiro de 1940); Óscar ó mellor filme (11 de febreiro de 1940); Óscar ó mellor deseño de produción (11 de febreiro de 1940); Óscar á mellor montaxe (11 de febreiro de 1940); Óscar ó mellor director (11 de febreiro de 1940); Academy Award for Best Cinematography, Black-and-White (en) (11 de febreiro de 1940); Óscar á mellor adaptación musical (11 de febreiro de 1940)
	Puntuación da crítica 93/100 Metacritic (14 de xullo de 2025); 100% Rotten Tomatoes (14 de agosto de 2024); 9.3/10 Rotten Tomatoes (10 de outubro de 2021)
VIAF
Identificadores
VIAF
VIAF	300328600
ISAN	0000-0000-6B86-0000-O-0000-0000-2
Freebase	/m/0gt35
Fontes e ligazóns
	Descrito pola fonte Les 200 films à voir avant d'être presque grand ;
	Wikidata C:Commons

A dilixencia (en inglés: Stagecoach) é un filme estadounidense do xénero western de 1939, dirixido por John Ford e protagonizada por John Wayne no seu papel revelación. O guión, escrito por Dudley Nichols, é unha adaptación de "The Stage to Lordsburg", relato de 1937 de Ernest Haycox. O filme segue un grupo de descoñecidos nunha dilixencia a través do perigoso territorio apache. A dilixencia foi o primeiro dos moitos westerns que Ford rodou en Monument Valley, no suroeste estadounidense no límite entre Arizona e Utah.

O filme foi recoñecido como unha obra importante que transcende o xénero do western. O filósofo Robert B. Pippin observou que a colección de personaxes e a súa viaxe "son arquetipos máis que simplemente individuos" e que o filme é unha "representación mítica das aspiracións estadounidense cara a unha forma de igualdade politicamente sifnificativa".^[1] Con todo, A dilixencia tamén é controvertida, xa que, como en moitos westerns da época, a súa descrición dos Nativos Americanos como simples salvaxes foi criticada como proba clara de racismo.^[2]

Foi emitido na TVG o 20 de outubro de 2007.^[3]

Argumento

Nun lugar de Arizona, a "liga polos bos costumes e a decencia" decide expulsar da localidade a Dallas, unha prostituta, e o doutor Josiah Boon, médico borrachón. Ambos son obrigados a subir á dilixencia que ía saír con destino a Lordsburg, Novo México. No vehículo únense Lucy Mallory, muller dun capitán de cabalaría embarazada e que quere reunirse co seu home; Ellsworth Gatewood, un banqueiro que supostamente ten que pechar un negocio (mais que en realidade se apropiou dos cartos do seu bando); Hatfield, antigo soldado confederado que se dedicaba a ser un xogador de vantaxe e pistoleiro, antigo amigo da familia Mallory e que decidiu pórse ao servizo da señora Mallory; e Samuel Peacock, un comerciante de alcohol, que non tarda en ter o doutor Boone como un dos seus mellores amigos.

Chegan dúas noticias antes de que o telégrafo fose cortado polos indios. Unha é que Gerónimo e os seus apaches chiricauas estaban na rexión. A segunda é que o pistoleiro recluso Ringo Kid escapara e había unha forte recompensa pola súa captura. Para lograla, o shériff da cidade, Curly Wilcox, sobe á dilixencia como vixilante, a pesar de que é amigo de Ringo e da súa familia dende cativo. Cando aparece Ringo Kid, ignorando que o shériff vai na dilixencia coa intención de capturalo, para o vehículo para dirixirse cara a Lordsburg, onde viven os irmáns Plummers, responsables da morte de seu pai e seu irmán. A presenza do alguacil fai que ringo se rinda e entregue as armas.

A viaxe continúa, a dilixencia sen escolta vai pasando de posta en posta, mentres a tensión entre as personaxes vai medrando. Nace o amor entre Dallas e Ringo, ignorante da condición desta e o doutor Boone, cada vez máis borracho, bebe as mostras do representante de bebidas alcohólicas.

Elenco

Claire Trevor - Dallas
John Wayne - Henry "Ringo Kid",
Thomas Mitchell - Doc Boone
Andy Devine - Buck
John Carradine - Hatfield
George Bancroft - Marshal Curly Wilcox
Louise Platt - Lucy Mallory
Donald Meek - Samuel Peacock
Berton Churchill - Henry Gatewood
Tim Holt - Lieutenant Blanchard

Recoñecemento

A dilixencia foi recoñecido como un dos filmes máis influentes da historia. Orson Welles afirmou que era un exemplo perfecto de cinema e indicou que o vira máis de corenta veces preparando a rodaxe de Cidadán Kane.^[4]

O filme gañou dous premios Oscar, ao mellor actor secundario (Thomas Mitchell) e á mellor banda sonora. Ademais tivo outras cinco candidaturas (filme, direcotr, dirección artística, fotografía e montaxe).^[5] Ademais, John Ford gañou o premio ao mellor director do New York Film Critics Circle Awards.^[6]

Forma parte do AFI's 10 Top 10 na categoría "Western".^[7] En 1995 o filme foi considerado "cultural, histórica e esteticamente significativo" pola Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América e seleccionado para a súa preservación no National Film Registry.^[8]

Notas

↑ Pippins, Robert (2010). Hollywood Westerns and American Myth. New Haven, CT: Yale University Press. pp. 3, 5. ISBN 9780300172065.
↑ Aleiss, Angela (2005). Making the White Man's Indian: Native Americans and Hollywood Movies. Westport, CT: Praeger. pp. 60. ISBN 9780275983963.
↑ La Voz de Galicia, 20 de outubro de 2007. Páx. 62
↑ Welles, Orson and Bogdanovich, Peter, This is Orson Welles, Da Capo Press, 1998, pp. 28-29. "After dinner every night for about a month, I'd run Stagecoach.... It was like going to school."
↑ "The 12th Academy Awards (1940) Nominees and Winners" (en inglés). Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Arquivado dende o orixinal o 28 de xaneiro de 2017. Consultado o 23 de xaneiro de 2014.
↑ Clooney, Nick (novembro de 2002). The Movies That Changed Us: Reflections on the Screen. Nova York: Atria Books. p. 2003. ISBN 0-7434-1043-2.
↑ "AFI: 10 Top 10" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 08 de maio de 2017. Consultado o 2 de marzo de 2017.
↑ "U.S. National Film Registry Titles". U.S. National Film Registry (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2007. Consultado o 18 de xuño de 2009.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Guión do filme (en inglés).

[1] Pippins, Robert (2010). Hollywood Westerns and American Myth. New Haven, CT: Yale University Press. pp. 3, 5. ISBN 9780300172065.

[2] Aleiss, Angela (2005). Making the White Man's Indian: Native Americans and Hollywood Movies. Westport, CT: Praeger. pp. 60. ISBN 9780275983963.

[3] La Voz de Galicia, 20 de outubro de 2007. Páx. 62

[4] Welles, Orson and Bogdanovich, Peter, This is Orson Welles, Da Capo Press, 1998, pp. 28-29. "After dinner every night for about a month, I'd run Stagecoach.... It was like going to school."

[5] "The 12th Academy Awards (1940) Nominees and Winners" (en inglés). Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Arquivado dende o orixinal o 28 de xaneiro de 2017. Consultado o 23 de xaneiro de 2014.

[Clooney194-6] Clooney, Nick (novembro de 2002). The Movies That Changed Us: Reflections on the Screen. Nova York: Atria Books. p. 2003. ISBN 0-7434-1043-2.

[7] "AFI: 10 Top 10" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 08 de maio de 2017. Consultado o 2 de marzo de 2017.

[8] "U.S. National Film Registry Titles". U.S. National Film Registry (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2007. Consultado o 18 de xuño de 2009.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]