Maracuxá

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Maracuiá")
Maracuxá
Variedade púrpura madura de Australia e corte transversal
Variedade púrpura madura de Australia e corte transversal
Clasificación científica
Reino: Plantae
(sen clasif.): Eudicots
(sen clasif.): Rosids
Orde: Malpighiales
Familia: Passifloraceae
Xénero: 'Passiflora'
Especie: ''P. edulis''
Nome binomial
''Passiflora edulis''
Sims, 1818

O maracuxá[1] (do tupí mara kuya, "froito que se serve" ou "alimento na 'cuia' (cabaza que serve de cunca") é o froito e a planta coñecida cientificamente coma Passiflora edulis da familia Passifloraceae. Ás veces denomínase maracuiá a todas as pasifloras en xeral.

Esta planta rubideira tamén é coñecida como maracuxaceiro (do portugués maracujazeiro). O froito tamén se coñece coma froita da paixón.

É espontáneo nas zonas tropicais e subtropicais das Américas.

É cultivada tamén como planta ornamental pola súa flor (tal como as outras especies do mesmo xénero ). Ademais a Passiflora edulis é cultivada con fins comerciais, debido ao froito, no Caribe, no sur da Florida e no Brasil, que é o maior produtor - e tamén consumidor - mundial de maracuiá. O maracuiá de uso comercial é redondo ou ovoide, amarelo ou púrpura escuro cando está maduro, e ten unha gran cantidade de sementes no seu interior.

O froito utilízase especialmente para producir zumes ou polpa de maracuxá, ás veces mesturada con zumes doutros froitos, como a laranxa. Crese que o froito posúe proriedades calmantes.

Á súa flor chámanlle 'flor da paixón' por mor da semellanza das súas formas botánicas cos signos da paixón de Xesús Cristo: coroa de espiños, cinco chagas e mesmo os tres cravos cos que foi crucificado.

A flor do maracuxá é polinizada principalmente por abesouros.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O nome maracuxá —introducido ao galego e ás demais linguas europeas a través do portugués— (maracujá) é unha corrupción do guaraní mburucuyá; etimoloxicamente mberu kuja, "viveiro de moscas", pola dozura do néctar que resulta atractivo para o desove dos insectos ou máis ben porque o contido dos seus froitos lembra un grupo de moscas.

Descrición[editar | editar a fonte]

O maracuxaceiro é unha planta rubideira que pode acadar os 9 metros de lonxitude en condicións climáticas favorábeis, aínda que o seu período de vida non supera polo xeral a década. O talo é rexo e lígneo; presenta follas alternas de gran tamaño, perennes, lisas e de cor verde escura. Unha mesma planta pode presentar follas non lobuladas cando comeza a se desenvolver, e despois follas trilobuladas, polo fenómeno de heterofilia foliar. As raíces, como é habitual nas gateadoras, son superficiais.

A flor preséntase individualmente; pode acadar os cinco centímetros de diámetro nas variedades bravas, e até o dobre nas seleccionadas polo seu valor ornamental. Adoita ser abrancazada, con tintes rosáceos ou avermellados, en P. edulis; noutras especies semellantas presentan cores que van dende o encarnado intenso até o azul pálido.

Flor e follas do maracuiá.

Foron os colonizadores españois os que a denominaron o froito da paixón; a súa estrutura pentarradial recibiu unha interpretación teolóxica, cos cinco pétalos e cinco sépalos simbolizando os dez apóstolos (doce, menos Xudas Iscariote e Pedro), mentres que os cinco estames representarían os cinco estigmas. Finalmente, os tres pistilos corresponderían aos cravos da cruz.

A froita do maracuxá é unha baga oval ou arredondada, de entre 4 e 10 cm de diámetro, carnosa e zumarenta, recuberta dunha pela grosa, cerosa, delicada e incomestíbel. A polpa contén numerosas sementes miúdas. A cor presenta grandes diferenzas entre variedades; a máis frecuente nos países de orixe é amarela, obtida da variedade P. edulis f. flavicarpa porén, polo seu superior atractivo visual, soe exportarse aos mercados europeos e de América do Norte o froito de P. edulis f. edulis, de cor vermello, laranxa intenso ou púrpura. Esta variedade é coñecida coma gulupa en Colombia.

Valor Nutritivo[editar | editar a fonte]

O froito é fonte de vitaminas A, C e do complexo B. Alén diso, presenta boa cantidade de sales minerais (ferro, sodio, calcio e fósforo)

Coidados[editar | editar a fonte]

As doenzas e as pragas que atacan a planta do maracuxá provocan prexuízos económicos importantes e provocan un maior uso de agroquicos, alén de seren a principal ameaza á expansión e á produtividade do cultivo de maracuiá acedo e maracuiá doce. Nalgunhas rexións do Brasil, doenzas como a bacteriose (Xanthomonas axonopodis pv. passiflorae), murcha de fusarium (Fusarium oxysporum f. sp. passiflorae), virose do endurecemento do froito (Passion fruit Woodiness Virus – PWV ou Cowpea aphid-borne mosaic virus - CABMV) e a antracnose (Colletotrichum gloeosporioides) foron importantes limitadores da produción. Estas doenzas vense favorecidas por condicións edafoclimáticas favorábeis.[2]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Os nomes vulgares son maracuxá ou froita da paixón segundo o Boletín Oficial del Estado (versión oficial galega) e coma proposta neolóxica difundida por Termigal
  2. FORMAÇÃO DE MUDAS DE MARACUJAZEIRO POR ENXERTIA EM ESPÉCIES SILVESTRES E EM HÍBRIDOS INTER E INTRAESPECÍFICOS ("en portugués")

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Maracuxá