Lingua silesiana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

O silesiano ou alto silesiano (Silesiano: Ślůnsko godka, Polaco: Język śląski) é o idioma étnico de Silesia. O seu código é ISO 639-3: SZL.

Distribución[editar | editar a fonte]

En xeral, os falantes do idioma silesiano moran na rexión de Alta Silesia, situada entre o sudoeste de Polonia e o nordeste da República Checa. Actualmente, o silesiano é falado frecuentemente na área entre a fronteira histórica de Silesia no este, e unha liña de Syców ata Prudnik no oeste, así coma na área de Rawicz (Khazaks). Ata o ano 1945 o silesiano foi falado tamén en enclaves de Baixa Silesia, coma o baixo silesiano foi falado pola maioría étnica alemá naquela rexión.

De acordo co último censo en Polonia (2011), arredor de 509 000[1] persoas declararon que o silesiano era a súa lingua principal, e aproximadamente 0,2 millóns declaráronse de nacionalidade silesiana. Porén, o número total de falantes do silesiano (a maioría dos cales non o consideran coma unha lingua separada) supera os dous millóns. Tamén hai arredor de 100.000 falantes do dialecto checo silesiano.

Alfabeto[editar | editar a fonte]

O alfabeto silesiano escríbese con 32 letras do alfabeto latino:

a b c ć č d e f g h i j k l m n ń o p r ř s ś š t u ů w y z ź ž
A B C Ć Č D E F G H I J K L M N Ń O P R Ř S Ś Š T U Ů W Y Z Ź Ž

Úsanse tamén catro dígrafos: ch, dz, , .

Exemplo[editar | editar a fonte]

O Pai Noso en silesiano, polaco e checo

Silesiano

Uojćec naš, keryś je w ńebjy,
bydź pośwjyncůne mjano Twojy.
Přidź krůlestwo Twojy.
Bydź wola Twoja, kjej we ńebje,
tak tyž na źymjy.
Chlyb naš každodźynny dej nům dźśoj.
A uodpuść nům naše winy,
kjej my uodpuščůmy našym winńikům.
A ńe wůdź nos na pokušyńi,
nale zbow nos uod zuego.
Bo Twůje je krůlestwo a můc,
a suawa na wjeki. Amyn.


Polaco

Ojcze nasz, któryś jest w niebie,
święć się imię Twoje,
przyjdź królestwo Twoje,
bądź wola Twoja jako w niebie tak i na ziemi.
Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj.
I odpuść nam nasze winy,
jak i my odpuszczamy naszym winowajcom.
I nie wódź nas na pokuszenie,
ale zbaw nas ode złego. Amen.


Checo

Otče náš, jenž jsi na nebesích,
posvěť se jméno Tvé
Přijď království Tvé.
Buď vůle Tvá, jako v nebi, tak i na zemi.
Chléb náš vezdejší dej nám dnes
A odpusť nám naše viny,
jako i my odpouštíme naším viníkům
a neuveď nás v pokušení,
ale zbav nás od zlého. Amyn.

Dialecto ou lingua?[editar | editar a fonte]

Hai distintas opinións acerca de se o silesiano é un dialecto do polaco ou un idioma. Algúns silesianos considéranse unha minoría étnica en Polonia.

Se o clasificamos como dialecto, este é o máis prominente dialecto rexional da lingua polaca. Pola contra, se o clasificamos coma lingua, vemos que está intimamente relacionado coas linguas polaca e checa, con certas influencias do alemán.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Galilibros
O Galilibros ten un manual sobre: Lingua silesiana
Wikipedia
Existe unha versión da Wikipedia en Lingua silesiana.


Ligazóns externas[editar | editar a fonte]