Liliʻuokalani

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Liliʻuokalani de Hawai
Raíña das Illas Hawai
Liliu08.jpg
Liliʻuokalani, Raíña das Illas Hawai
Reinado 20 de xaneiro de 1891 -
17 de xaneiro de 1893
(2 anos)
Nome completo Lydia Liliʻu Loloku Walania Wewehi Kamakaʻeha-a-Kapaʻakea
Lydia Kamakaʻeha Pākī (nome adoptivo e legal)
Outros títulos
Princesa Herdeira de Hawai (1877 - 1891)
Nacemento 2 de setembro de 1838
Honolulu, Oahu,
Flag of Hawaii.svg Reino das Hawai
Falecemento 11 de novembro de 1917
(79 anos)
Honolulu, Oahu,
Flag of Hawaii.svg Territorio de Hawai
Sepultura Mausoleo Real de Hawai
Predecesor Kalākaua
Herdeiro Kaʻiulani
Sucesor Fin da monarquía
Cónxuxe/s John Owen Dominis
Dinastía Dinastía Kalākaua
Himno real Hawaiʻi Ponoʻī
Pai Kapaʻakea
Nai Keohokālole

Escudo de Liliʻuokalani
Escudo de armas do Reino das Hawai

Liliʻuokalani, nada o 2 de setembro de 1838 en Honolulu, e finada o 11 de novembro de 1917 na mesma cidade, foi a derradeira monarca e a única raíña do Reino das Hawai. Naceu co nome de Lydia Liliʻu Loloku Walania Wewehi Kamakaʻeha pero era coñecida polo nome Lydia Kamakaʻeha Pākī. Cando casou pasou chamarse Lydia K. Dominis e como raíña Liliʻuokalani.

Infancia[editar | editar a fonte]

Seguindo a tradición hawaiana Liliʻuokalani foi adoptada por Abner Paki e a súa muller, Konia (unha filla adoptiva do rei Kamehameha I). Pasou a infancia entre os estudos e os xogos con Bernice Pauahi, filla natural da súa familia adoptiva. Neste período no que acudiu á Escola Real aprendeu un bo inglés.

Reinado[editar | editar a fonte]

O 16 de setembro de 1862 casou con John Owen Dominis, que sería Gobernador Real de Oʻahu e Maui. A parella non tivo fillos, polo que o herdeiro de Liliʻuokalani foi, durante moitos anos, a súa sobriña Victoria Kaʻiulani (1875-1899), que faleceu antes que ela.

Liliʻuokalani herdou o trono do seu irmán Kalākaua o 17 de xaneiro de 1891. Ao pouco tempo de alcanzar o poder tentou abolir a constitución entón vixente para preparar unha nova que renovase o poder da monarquía. Sentíndose ameazados pola proposta real de abolición da constitución (e os dereitos que alí se contiñan), os numerosos norteamericanos e europeos residentes no Reino das Hawai, conseguiron que a soberana abdicase de feito por atentar contra as garantías constitucionais.

A tales turbacións uníronse outras: o comercio sufriu fortes repercusións negativas, en especial cando os Estados Unidos bloquearon as tarifas da importación do azucre hawaiano, e cando se lanzou a idea de anexionar as Illas Hawai por parte daqueles. Esta última manobra sinalou o inicio do fin da monarquía: o ministro americano John L. Stevens ordenou ao "USS Boston" que se mantivese amarrado nas Hawai para protexer os intereses comerciais americanos, sendo a raíña forzada a aceptar a abdicación, que tivo lugar o 17 de xaneiro de 1893, e que foi seguida pola instauración dun goberno provisional.

Á vista dos acontecementos internos e a crecente presión externa, o 16 de novembro o mesmo goberno provisorio propuxo a Liliʻuokalani que subise de novo ao trono a cambio dunha amnistía para os responsábeis da revolta, mais como resposta a exraíña declarou que habería condenar a morte a todos os responsábeis. O 18 de decembro Liliʻuokalani retirou tales afirmacións, de xeito que o presidente norteamericano Grover Cleveland, presentou unha relación do sucedido ao Congreso dos Estados Unidos na que pedía ao goberno provisorio das Hawai que aceptase a reasunción do trono pola exraíña, mais nese punto foi o propio goberno hawaiano o que refugou a oferta.

Imaxe oficial da raíña Liliʻuokalani.

O 16 de xaneiro de 1895 foi proclamada a República das Hawai que, como era de prever, en 1898 foi anexada aos Estados Unidos.

Liliʻuokalani viviu como cidadá particular en Washington Place (Hawai) ata 1917, ano da súa morte.

Árbore xenealóxica[editar | editar a fonte]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Kameʻeiamoku de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
8. Kepoʻokalani de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Kamakaeheikuli de Kohala
 
 
 
 
 
 
 
4. Kamanawa II de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. KalaninuiʻIamamao de Kaʻū
 
 
 
 
 
 
 
9. Alapaʻiwahine de Kaʻū
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Kaoʻlanialiʻi de Kaʻū
 
 
 
 
 
 
 
2. César Kaluaiku Kapaʻakea de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Kaʻihelemoana
 
 
 
 
 
 
 
10. Kanepawale
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Kaʻopa
 
 
 
 
 
 
 
5. Kamokuiki
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Kaʻehunuiamamaliʻi
 
 
 
 
 
 
 
11. Uaua
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Koʻi
 
 
 
 
 
 
 
1. Liliʻuokalani de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Kameʻeiamoku de Kauaʻi (= 16)
 
 
 
 
 
 
 
12. Kepoʻokalani de Kauaʻi (= 8)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Kamakaeheikuli de Kohala (= 17)
 
 
 
 
 
 
 
6. ʻAikanaka de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Keaweaheulu de Waiʻanae
 
 
 
 
 
 
 
13. Princesa Keohohiwa de Hilo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Raíña Ululani Nui de Hilo
 
 
 
 
 
 
 
3. Analea Keohokālole de Kauaʻi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Kamakakaualiʻi da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
14. Kahoalani Eia da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Kapalaoa
 
 
 
 
 
 
 
7. Kamaʻeokalani da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Príncipe Ahaula da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
15. Keakaula da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Princesa Kawehe da Illa de Hawai
 
 
 
 
 
 
Predecesor:
Kalākaua
Rei de Hawai
1891 - 1893
Royal Coat of Arms of the Kingdom of Hawaii.svg
Sucesor:
Sanford Ballard Dole

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Liliʻuokalani