Filoxenia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Árbore filoxenética dos organismos, según Ernst Haeckel (1866)

A filoxenia (do grego: phylon = tribo, raza e genetikos = relativo á xénese = orixe) é o termo comunmente utilizado para hipóteses de relacións evolutivas (ou sexa, relacións filoxenéticas) de un grupo de organismos, isto é, determinar as relacións ancestrais entre especies coñecidas (as que viven e as extintas).

Características[editar | editar a fonte]

A Sistemática Filoxenética, proposta por Willi Hennig, é o estudo filoxenético deses grupos, xeralmente ca finalidade de testar a validade de grupos e a súa taxonomía. De acordo com esta abordaxe, somente se aceptan como naturais os grupos comprobadamente monofiléticos. A Sistemática Filoxenética é unha base sobre a cal diversos métodos foron desenvolvidos, dos cales o dominante actualmente é a Cladística.

Comunmente os métodos usados para deducir filoxéneses inclúen parsimonia e máxima verosimilitude. Métodos baseados na distancia construen árbores baseadas na semellanza global que é asumida frecuentemente e que aproxima relaxións filocenéticas. Todos os métodos, con excepción da parsimonia, dependen dun modelo matemático implícito ou explícito que descrebe a evolución dos caracteres observados nas especies analizadas, e é normalmente usado para a filoxenia molecular onde os nucleótidos aliñados son considerados caracteres.

Na parte final do século XIX, a teoría da recapitulación, ou a lei bioxenética de Haeckel foi amplamente aceptada. Esta teoría foi expresada como a "ontoxenia recapitula á filoxenia", isto é, o desenvolvemento dun organismo reflicte exatamente o desenvolvemento evolucionario das especies. Esta teoría perdeu apoios no inicio do século XX por ser incompatible ca evolución e ca xenética, establecidas por Charles Darwin e Gregor Mendel, respectivamente.

Filoxenias moleculares[editar | editar a fonte]

Os organismos poden herdar xenes de dous xeitos: a través da transferencia vertical, dos proxenitores para a prole, ou por transferencia lateral, na cal os xenes migran para organismos sen parentesco definido, un fenómeno común en Procariontes.

Carl Woese propuxo a teoría de tres dominios de vida (Eubacteria, Archaea e Eucariontes) baseado no descobremento de que os xenes que codifican o ARN son antigos e se distribén enriba de tódalas linaxes de vida con pequenas ou nengunha transferencia lateral. Por tanto, o ARN son xeralmente usados como reloxos moleculares para reconstruir filoxenias.

Isto foi particularmente útil para a filoxenia de microorganismos para os cales o concepto de especies non se aplica e que son morfolóxicamente moi simples.

Probando o taxon[editar | editar a fonte]

Debido ao desenvolvemento de técnicas de bioloxía comparada, incluíndo a bioloxía molecular, ficou posible comparar grandes cantidades de datos morfolóxicos, ecolóxicos e comportamentais ca informaxión proveniente do ADN ou sucesións de aminoácidos.

Os caracteres observados están codificados nunha matriz e, a partir dunha serie de premisas (a mais fundamental delas é que os grupos que comparten características iguais deben posuir unha orixe evolutiva común), ás veces xéranse diagramas chamados de filoxenias ou árbores filoxenéticas (que na realiade son representacións gráficas de unha hipótese sobre as relacións evolutivas dos grupos analixados).

Cando un grupo de organismos (clado) presenta unha orixe en común, é considerado natural. Cando ese grupo representa un taxon recoñecido, ese taxon é considerado válido ou natural.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]