Manuel Goded

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Manuel Goded Llopis
Goded NAC Archive.jpg
Nome completoManuel Goded Llopis
Nacemento15 de outubro de 1882
Defunción12 de agosto de 1936
FidelidadeEspaña Reino de España
España Segunda República española
Bandera del bando nacional 1936-1938.svg Bando nacional
RangoXeneral de División
Batallas/GuerrasGuerra do Rif
Revolución de 1934
Guerra Civil española

Manuel Goded Llopis, nado en San Xoán de Porto Rico o 15 de outubro de 1882 e finado en Barcelona o 12 de agosto de 1936, foi un militar español que participou na Guerra do Rif e ao comezo da Guerra Civil española.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Carreira militar[editar | editar a fonte]

Naceu o 15 de outubro de 1882,[1] en San Xoán de Porto Rico, no seo dunha familia de tradición militar e de orixe francesa.[2] O seu pai era un comandante de artillaría. No momento en que Goded naceu, Porto Rico aínda era territorio español; tras a guerra hispano-estadounidense a familia de Goded retornou á España peninsular.

Goded empezou a súa carreira militar ao catorce anos, ingresando na Academia de Infantaría de Toledo en 1896. En 1905 chegou a ser capitán do Estado Maior. Como moitos militares da época, ascendeu por mérito de guerra grazas á guerra de Marrocos; en 1924 ascendeu a coronel, e dous anos despois foi ascendido ao rango de xeneral de brigada.[1] Participou no desembarco de Alhucemas e foi xefe do Estado Maior do xeneral Sanjurjo. Ascendería a xeneral de división en 1927.

Aínda que inicialmente apoiou o réxime do xeral Primo de Rivera,[3] posteriormente participou en intrigas contra el. En 1930 exerceu en varias ocasións, de forma interina, as funcións de ministro do Exército —en substitución do xeneral Dámaso Berenguer—.[4]

Segunda República[editar | editar a fonte]

Cando chegou a República, Goded foi nomeado xefe do Estado Maior Central do Exército.[3] Implicado no Incidente de Carabanchel,[5] en xuño de 1932, foi cesado do seu cargo.[6][a] Participou na «Sanjurjada» do 10 de agosto de 1932, polo que foi de novo retirado da actividade militar por parte do goberno..Pouco despois foi amnistiado polo goberno de Alejandro Lerroux e regresou a filas.

En outubro de 1934 colaborou con Franco por orde do goberno republicano na represión da revolta de Asturias, tras o que o goberno radical-cedista nomeoulle director xeneral de Aeronáutica e xefe da III Inspección do exército. A principios de 1936, coa Fronte Popular no poder, a súa falta de sintonía co novo goberno motivou que fose afastado de Madrid, sendo enviado como comandante xeral a Baleares, na confianza de que esta xefatura (afastada dos grandes centros de poder e con poucas tropas ao seu mando) impediríalle realizar algunha revolta contra o goberno.

Implicado na conspiración militar que deu lugar á Guerra civil, Goded foi designado para facerse cargo da xefatura da rebelión en Barcelona.[7]

Guerra Civil Española[editar | editar a fonte]

A mañá do 19 de xullo de 1936, tras producirse a sublevación dalgunhas guarnicións militares, Goded declarou o estado de guerra e sublevou o arquipélago. En pouco tempo logrou facerse co control das illas de Mallorca e Eivisa,[8] sen moita dificultade. Tal e como se acordou, Goded marchou cara a Barcelona nun hidroavión —escoltado á súa vez por unha escuadrilla de hidroavións– para dirixir a sublevación militar de Barcelona.[9] Tras chegar a Barcelona, Goded logrou destituír e arrestar ao xeneral Francisco Llano de la Encomienda, comandante da IV División Orgánica, pero fracasou no seu intento de tomar o control da cidade.[10] Ante a situación de bloqueo, e tras os duros combates que tiveron lugar, Goded acordou renderse.[11] Foi arrestado polas autoridades republicanas na tarde do mesmo 19 de xullo, sendo obrigado a confesar por radio o fracaso do levantamento e a súa rendición:[12]

A súa voz ouviuse en toda España e deu ánimos aos partidarios da República no resto do país.[12]

Pouco despois foi levado ao barco-prisión Uruguai xunto a outros rebeldes capturados, onde quedou encarcerado.[13] O 11 de agosto de 1936, acusado de traizón, foi xulgado por un consello de guerra e condenado á morte.[14][15] Ao día seguinte, 12 de agosto, Manuel Goded foi fusilado xunto a outros militares (como Álvaro Fernández Burriel) nos fosos do Castelo de Montjuic.[14][16]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Aínda que Stanley G. Payne sinala que Goded dimitiu en solidariedade cos seus compañeiros destituídos.[5]
  1. 1,0 1,1 Cabanellas 1973, p. 440.
  2. de Arce 1998, p. 271.
  3. 3,0 3,1 Romero Salvadó 2013, p. 151.
  4. de Urquijo Goitia 2008, p. 114.
  5. 5,0 5,1 Payne 1993, p. 98.
  6. Navajas Zubeldia 2001, p. 77.
  7. Martínez Bande 2007, pp. 308-309.
  8. Aróstegui 2006, p. 89.
  9. de Arce 1998, p. 269.
  10. Thomas 1976, p. 260.
  11. Romero Salvadó 2013, p. 72.
  12. 12,0 12,1 Thomas 1976, p. 261.
  13. Alcalá 2007, p. 223.
  14. 14,0 14,1 Preston 2013, p. 314.
  15. Alcalá 2007, p. 221.
  16. Thomas 1976, p. 275.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Predecesor:
Non tivo
(Órgano disolto en 1925)
Valeriano Weyler
Xefe do Estado Maior Central do Exército
1931-1932
Sucesor:
Carlos Masquelet
(en 1933)