Saltar ao contido

Fan Noli

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Infotaula de personaFan Noli

Editar o valor em Wikidata
Nome orixinal(sq) Fan Stilian Noli Editar o valor em Wikidata
Biografía
Nacemento6 de xaneiro de 1882 Editar o valor em Wikidata
İbriktepe (Imperio Otomán) Editar o valor em Wikidata
Morte13 de marzo de 1965 Editar o valor em Wikidata (83 anos)
Fort Lauderdale, Estados Unidos de América Editar o valor em Wikidata
Causa da mortecomplicacións dunha cirurxía Editar o valor em Wikidata
13º Primeiro ministro de Albania
16 de xuño de 1924 – 23 de decembro de 1924
← Ilias VrioniIlias Vrioni → Editar o valor em Wikidata
Datos persoais
País de nacionalidadeEstados Unidos de América (década de 1930–)
Imperio Otomán
Albania Editar o valor em Wikidata
RelixiónIgreja Ortodoxa Albanesa (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata
EducaciónUniversidade Harvard
Universidade de Boston Editar o valor em Wikidata
Tese académicaGeorge Castrioti Scanderbeg (1405-1468) (en) Traducir Editar o valor em Wikidata (1945 Editar o valor em Wikidata)
Actividade
Lugar de traballo Atenas
Tirana
Viena
Boston
Alexandría
Buffalo
Korçë (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata
Ocupaciónlingüista , xornalista , escritor , tradutor da Biblia , poeta , tradutor , diplomático , historiador , político , sacerdote , compositor Editar o valor em Wikidata
LinguaLingua albanesa, lingua inglesa e lingua grega Editar o valor em Wikidata
Sinatura
Editar o valor em Wikidata


Theofan Stilian Noli, coñecido como Fan Noli, nado o 6 de xaneiro de 1882 e finado o 13 de marzo de 1965, foi un escritor, erudito, diplomático, político, historiador, orador, arcebispo metropolitano e fundador da Igrexa Ortodoxa albanesa e da Arquidiocese Ortodoxa Albanesa en América que serviu como primeiro ministro e rexente de Albania en 1924 durante a Revolución de xuño.[1]

Fan Noli é venerado en Albania como un campión da literatura, historia, teoloxía, diplomacia, xornalismo, música, unidade nacional e ecumenismo. Desempeñou un papel importante na consolidación do albanés como lingua nacional de Albania con numerosas traducións de obras mestras da literatura mundial.[2] Tamén escribiu moito en inglés: como estudoso e autor dunha serie de publicacións sobre Skanderbeg, Shakespeare, Beethoven, textos relixiosos e traducións.[2] Produciu unha tradución do Novo Testamento en inglés, O Novo Testamento do noso Señor e Salvador Xesucristo a partir do texto grego aprobado da Igrexa de Constantinopla e da Igrexa de Grecia , publicado en 1961.

Noli obtivo títulos en Harvard (1912),[3] no Conservatorio de Música de Nova Inglaterra (1938) e, finalmente, o doutoramento da Universidade de Boston (1945).[4] Foi ordenado sacerdote en 1908, establecendo así a Igrexa albanesa e elevando a lingua albanesa ao uso eclesiástico. Residiu brevemente en Albania despois da declaración de independencia de 1912. Despois da primeira guerra mundial, Noli liderou os esforzos diplomáticos para a reunificación de Albania e recibiu o apoio do presidente estadounidense Woodrow Wilson. Máis tarde seguiu unha carreira diplomático-política en Albania, liderando con éxito a candidatura albanesa para ser membro da Sociedade de Nacións.

Unha figura respectada que seguía criticando a corrupción e a inxustiza no goberno albanés, Fan Noli foi invitado a dirixir a Revolución de xuño de 1924. Logo serviu como primeiro ministro ata que o seu goberno revolucionario foi derrocado por Ahmet Zogu. Exiliouse a Italia e instalouse definitivamente nos Estados Unidos na década de 1930, adquirindo a cidadanía estadounidense e aceptando acabar coa súa implicación política. Pasou o resto da súa vida como académico, líder relixioso e escritor.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Brisku, Adrian (2020). "Renegotiating the Empire, Forging the Nation-State: The Albanian Case through the Political Economic Thought of Ismail Qemali, Fan Noli, and Luigj Gurakuqi, c. 1890–1920s". Nationalities Papers 48 (1): 158–174. ISSN 0090-5992. doi:10.1017/nps.2018.52. 
  2. 2,0 2,1 Spahiu, Avni; Mjeku, Getoar (2009). Fan Noli's American Years: Notes on a Great Albanian American. Jalifat Group. ISBN 978-0-9767140-2-6. 
  3. Thernstrom, Stephan (1980). Harvard Encyclopedia of American Ethnic Groups. Belknap Press of Harvard University. ISBN 978-0-674-37512-3. 
  4. Skendi, Stavro (1967). The Albanian national awakening. Princeton University Press. ISBN 9781400847761.