Louis Lucien Bonaparte
Louis Lucien Bonaparte, nado en Thorngrove, Worcestershire, en 1813 e finado en Fano, Italia, en 1891, foi un filólogo e político francés.
[editar] Traxectoria
Fillo de Lucien Bonaparte e sobriño de Napoleón I. Príncipe imperial dende o 22 de marzo de 1815, o seu título non foi recoñecido en Francia ata o 21 de febreiro de 1853. Pasou a súa mocidade en Italia e non residiu en Francia ata 1848 cando foi elixido para a Asemblea Nacional por Córsega. Despois da caída de Napoleón III en 1870, voltou a Gran Bretaña.
Dedicado ao estudo comparativo das linguas europeas, foi un dos primeiros filólogos que estudou as falas vivas con métodos rigorosos por medio da comparanza lingüística. Promoveu a tradución do Evanxeo de San Mateo ao galego, nunha época na que aínda comezaba a tradición literaria moderna do galego. Bonaparte considerou demasiado castelanizada a primeira versión, feita por Vicente Turnes, e o encargo realizouno ao final José Sánchez de Santa María, ao que lle puxo prólogo e publicou en 1861 en Londres co título de Observaciones comparativas sobre la pronunciación gallega, asturiana, castellana y portuguesa. Desgrazadamente a tradución e o limiar de Bonaparte pasaron desapercibidos na Galicia da época, a pesar de ser a primeira tradución ao galego moderno (de non ter en conta a Parábola do Fillo Pródigo aparecida en 1857 nun ligro de Magín Pers i Ramona en Barcelona e de autor descoñecido, aínda que pola escasa calidade da tradución seguramente non galego).
O seu labor filolóxico tivo máis trascendencia no caso do éuscaro. Louis realizou cinco viaxes a Euskal Herria entre 1856 e 1869. Froito do traballo de campo realizado e do labor dun bo número de colaboradores nativos foi a publicación de 33 escritos nos diversos dialectos do éuscaro ou realicionados con esa lingua, entre os que destacan Cartes des Sept Provincies Basques montrat la délimitation actuelle de l'Euskara et sa division en dialectes, sous-dialectes et varietés (1866) e Le verbe basque en tableaux (1869), exposición das formas verbais bascas en oito dialectos.
Aínda hoxe a clasificación dialectal do basco é a que el fixo, con algunhas modificacións.
Estudou tamén os dialectos ingleses, italianos, sardos e albaneses, e promoveu a tradución do Evanxeo de San Mateo ao asturiano central, feita por Manuel Fernández de Castro (1871).
