Linguas indoarias

Extensión das linguas indo-arias

As linguas indoarias ou índicas son un subgrupo de linguas, pertencentes ao grupo indoiranio das linguas indoeuropeas. Fálanse nos países do subcontinente indio.

Algunhas linguas indoarias

Linguas antigas:

• Lingua sánscrita/prácrito.

Principais linguas modernas:

• • Lingua hindi/urdú (o máis correcto é hindí ou hindú).
  • Bengalés.
  • Guxaratés.
  • oría.
  • Panxabés.
  • Raxastano.
  • Romaní.
  • Maratés.
  • Sindiano.
  • Caxemiro.
  • Asamés.
  • Nepalés.
  • Cingalés.
  • Maldivo.

División das linguas indoarias:

Linguas indoarias:

• védico.
• sanscrito.
• pali.

• Zona Central.
  • hindustanio.
    • hindí.
    • urdú.
  • romaní.

• Zona Oriental (Magadhan linguas prácritas).
  • anguica.
  • asamés.
  • bengalés ou bengalí.
  • Bhojpuri.
  • Magadhi.
  • Maithili.
  • oría.

• Zona Setentrional (Linguas Paharesas).
  • nepalés.

• Zona setentrional occidental:
  • panxabés.
  • sindiano.
  • Khojki.
  • Kutchi.
  • raxastano.

• Zona meridional (ou indoario insular):
  • maldivo / Mahl.
  • cingalés.

• Zona Occidental:
  • guxaratés.
  • concanés.
  • maratés.

Fonética

Consonantismo

As seguintes táboas corresponden aos sistemas consonánticos das principais lingua indoarias actuais (tal e como se amosan en Masica (1991): pp. 106-107), transcritos en alfabeto IPA. As consoantes entre paréntese indican que son consoantes que se atopan só en préstamos. Están ordenados de xeito xeográfico:

Romaní p t (ts) tʃ k pʲ tʲ kʲ b d (dz) dʒ g bʲ dʲ gʲ pʰ tʰ tʃʰ kʰ m n nʲ (f) s ʃ x (fʲ) sʲ v (z) ʒ ɦ vʲ zʲ ɾ l lʲ j	Xina p t̪ ʈ ts tʃ ʈʂ k b d̪ ɖ dʒ ɖʐ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tsʰ tʃʰ ʈʂʰ kʰ m n ɳ ɲ ŋ (f) s ʂ ɕ z ʐ ʑ ɦ ɾ l ɽ w j	Caxemiro p t̪ ʈ ts tʃ k pʲ t̪ʲ ʈʲ tsʲ kʲ b d̪ ɖ dʒ g bʲ d̪ʲ ɖʲ gʲ pʰ t̪ʰ ʈʰ tsʰ tʃʰ kʰ pʲʰ t̪ʲʰ ʈʲʰ tsʲʰ kʲʰ m n ɲ mʲ nʲ s ʃ sʲ z ɦ zʲ ɦʲ ɾ l ɾʲ lʲ w j wʲ
Siraiqués p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ ɓ ɗ ʄ ɠ m n ɳ ɲ ŋ mʱ nʱ ɳʱ s (ʃ) (x) (z) (ɣ) ɦ ɾ l ɽ ɾʱ lʱ ɽʱ w j wʱ	Panxabés ou panxabiano p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ m n ɳ [ɲ ŋ] (f) s (ʃ) (z) ɦ ɾ l ɽ ɭ ([w]) ([j])	Nepalés p t̪ ʈ ts k b d̪ ɖ dz g pʰ t̪ʰ ʈʰ tsʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dzʱ gʱ m n ŋ mʱ nʱ s ʃ ɦ ɾ l ɾʱ lʱ [w] [j]	Asamés p t k b d g pʰ tʰ kʰ bʱ dʱ gʱ m n ŋ s x z ɦ ɾ l [w]
Sindiano p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ ɓ ɗ ʄ ɠ m n ɳ ɲ ŋ mʱ nʱ ɳʱ s (ʃ) (x) (z) (ɣ) ɦ ɾ l ɽ ɾʱ lʱ ɽʱ w j wʱ	Maruarés p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ ɓ ɗ̪ ɗ ɠ m n ɳ mʱ nʱ s ɦ ɾ l ɽ ɭ w j wʱ	Hindí/Urdú p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ m n (f) s (ʃ) (z) ɦ ɾ l ɽ ɽʱ ([w]) ([j])	Bengalés p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ m n ʃ ɦ ɾ l ɽ [w] [j]
Guxaratés p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ m n ɳ mʱ nʱ ɳʱ s ʃ ɦ ɾ l ɭ ɾʱ lʱ w j	Maratés p t̪ ʈ ts tʃ k b d̪ ɖ dz dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dzʱ dʒʱ gʱ m n ɳ mʱ nʱ s ʃ ɦ ɾ l ɭ ɾʱ lʱ w j wʱ	Oría p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g pʰ t̪ʰ ʈʰ tʃʰ kʰ bʱ d̪ʱ ɖʱ dʒʱ gʱ m n ɳ s ɦ ɾ l [ɽ] ɭ [ɽʱ] [w] [j]	Cingalé p t̪ ʈ tʃ k b d̪ ɖ dʒ g mb n̪d̪ ɳɖ ŋg m n ɲ ŋ s ɦ ɾ l w j