Coroa islandesa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Coroa islandesa
Íslensk króna en islandés
Código: ISK
Ámbito: Islandia Islandia
Símbolo: kr, Íkr
Fracción: 100 aurar
Moedas: 1, 5, 10, 50, 100 coroas
Billetes: 500, 1.000, 2.000, 5.000 coroas
Emisor: Banco Central de Islandia
Taxa de troco:
11-01-2010
1 EUR = 180,6658 ISK
1 USD = 124,2800 ISK
Troco actual

A coroa (en islandés: króna) é a moeda oficial de Islandia. Divídese en 100 aurar (eyrir) aínda que esta división non se utiliza. Normalmente abreviase como "kr." e o seu código ISO 4217 é ISK.

Historia[editar | editar a fonte]

Primeira coroa, 1874-1981[editar | editar a fonte]

En 1874 introduciuse por primeira vez a coroa danesa para substituír a primeira divisa danesa, o rigsdaler. Xa en 1885, Islandia comezou a emitir os seus propios billetes. Tras a disolución da Unión Monetaria Escandinava co comezo da Primeira Guerra Mundial e a autonomía adquirida por parte de Dinamarca en 1918, a coroa islandesa separouse da danesa. As primeiras moedas acuñáronse en 1922.

Moedas[editar | editar a fonte]

As primeiras moedas islandesas introducíronse en 1922 e consistían en denominacións de 10 e 25 aurar. A estas seguíronlle en 1925 outras moedas de 1 e 2 coroas, e en 1926 moedas de 1, 2 e 5 aurar. En 1946 os deseños das moedas víronse alterados para eliminar o monograma real da monarquía danesa (CXR) tras a independencia de Islandia en 1944, momento no que Dinamarca foi ocupada polas tropas nazis. A comezos de 1967, introducíronse novas moedas debido a unha considerable perda do valor da coroa. Ese mesmo ano introducíronse as moedas de 10 coroas, seguidas de denominacións de 50 aurar e 5 coroas en 1969, e 50 coroas en 1970.

Billetes[editar | editar a fonte]

Os primeiros billetes emitíronse en 1885 a cargo do Landssjóð Íslands en denominacións de 5, 10 e 50 coroas. En 1904, o Banco de Islandia (Íslands Banki) asumiu as competencias para emitir billetes e introduciu denominacións de 100 coroas. En 1921, o Ríkissjóð Íslands empezou a emitir billetes de novo en denominacións de 1, 5, 10 e 50 coroas. En 1929, outro banco, o Landsbanki Íslands fíxose cargo da emisión de billetes de 5 coroas e superiores, mentres que o Rikissjóð continuou emitindo os billetes de 1 coroa até 1947. O Landsbanki Íslands introduciu os billetes de 500 coroas en 1935, e en 1957 engadiu os de 25 e 1.000 coroas. En 1961, o Seðlabanki Íslands converteuse no Banco Central de Islandia e empezou a emitir papel moeda, en denominacións de 10, 25, 100, 500, 1.000 e 5.000 coroas.

Segunda coroa, 1981-[editar | editar a fonte]

En 1981 a coroa islandesa revalidouse en 100 coroas antigas (código ISO 4217: ISJ) por unha nova coroa. Tecnicamente, unha coroa aínda está dividida en 100 aurar, aínda que na práctica as moedas inferiores a 1 coroa non circularon desde hai anos. En setembro de 2002, Davíð Oddsson, Primeiro Ministro islandés naquel tempo, asinou dous regulamentos decretando que todas as cantidades de diñeiro de facturas e reclamacións financeiras deberían permanecer e ser pagadas en coroas enteiras, e todas as moedas inferiores a 1 coroa serían retiradas da circulación.

Moedas[editar | editar a fonte]

En 1981 introducíronse moedas en denominacións de 5, 10, 50 aurar, 1 e 5 coroas, ás que seguiron moedas de 10 coroas en 1984, 50 coroas en 1987 e 100 coroas en 1995. Desde outubro de 2003, os bancos islandeses xa non aceptan as moedas de 5, 10 e 50 aurar.


Denominación Metal Canto Diámetro
(mm.)
Peso
(gr.)
Anverso Reverso
5 Aurar Cu+Zn Liso 15,00 1,50 FIMM AURAR - Falcón - ÍSLAND - ano de acuñación 5 - Manta-raia
10 Aurar Cu+Zn Liso 17,00 2,00 TÍU AURAR - Toro - ÍSLAND - ano de acuñación 10 - Lura
50 Aurar Cu+Zn Liso 19,00 3,00 FIMMTÍU AURAR - Dragón - ÍSLAND - ano de acuñación 50 - Lagostino
1 Coroa Cu+Nin Estriado 21,50 4,50 EIN KRÓNA - Xigante - ÍSLAND - ano de acuñación 1 KR - Bacallau
5 Coroas Cu+Nin Estriado 24,50 6,50 FIMM KRÓNUR - Escudo de Islandia - ÍSLAND - ano de acuñación 5 KR - Golfiños
10 Coroas Cu+Nin Estriado 27,50 8,00 TÍU KRÓNUR - Escudo de Islandia - ÍSLAND - ano de acuñación 10 KR - Calepáns
50 Coroas Cu+Nin+Zn Estriado 23,00 8,25 FIMMTÍU KRÓNUR - Escudo de Islandia - ÍSLAND - ano de acuñación 50 KR - Cangrexo verde
100 Coroas Cu+Nin+Zn Estriado 25,50 8,50 EITT HUNDRAÐ KRÓNUR - Escudo de Islandia - ÍSLAND - ano de acuñación 100 KR - Lumpo


Billetes[editar | editar a fonte]

Os billetes islandeses imprímense coas datas desde que teñen base legal. En 1981 emitíronse billetes de 10, 50, 100 e 500 coroas de acordo a lei de 20 de marzo de 1961. En 1984 introducíronse os billetes de 1.000 coroas, seguidos dos de 5.000 coroas en 1986 en base á mesma lei. En 1994 volvéronse a emitir os billetes de 100, 500 e 1.000 coroas en base á lei de 5 de maio de 1986. Ao ano seguinte, introduciuse por primeira vez uns billetes de 2.000 coroas, diferente en deseño a todos os demais.

O 22 de maio de 2001 introduciuse unha nova serie con máis cambios que melloran a seguridade para previr a falsificación. Por exemplo, aos billetes de 1.000 e 5.000 coroas engadíronselle bandas metálicas. Os billetes inferiores a 100 coroas non circulan desde que o Banco Central retirounos do curso legal. En 2006, a maioría dos billetes en circulación eran de 500, 1.000 e 5.000 coroas. Os billetes de 2.000 coroas seguen circulando pero non son tan comúns, de feito, son coñecidos polos locais como "diñeiro de turistas". A súa utilización nunca estivo moi xeneralizada.


Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Cor predominante Dimensións Anverso Reverso
10 Coroas Azul 130 x 70 mm 10 - TÍU KRÓNUR - Arngrímur Jónsson o Sabio - SEÐLABANKI ÍSLANDS 10 - Antiga escena islandesa baseada nunha pintura de Auguste Mayer
50 Coroas Marrón 135 x 70 mm 50 - Fimmtíu Krónur - Guðbrandur Þorláksson - SEÐLABANKI ÍSLANDS 50 - Tipógrafos - Pasaxe da Biblia de Guðbrandur cos tipos
100 Coroas Verde 140 x 70 mm 100 - Eitt hundrað krónur - Árni Magnússon - SEÐLABANKI ÍSLANDS 100 - Monxe traballando nun scriptorium
500 Coroas Vermello 145 x 70 mm 500 - FIMM HUNDRUÐ KRÓNUR - Jón Sigurðsson - SEÐLABANKI ÍSLANDS 500 - Jón Sigurðsson - Tapiz islandés - Escola de Gramática en Reykjavik
1.000 Coroas Violeta 150 x 70 mm 1000 - EITT ÞÚSUND KRÓNUR - Brynjólfur Sveinsson - SEÐLABANKI ÍSLANDS 1000 - Igrexa Brynjólf en Skálholt
2.000 Coroas Multicolor 150 x 70 mm 2000 - TVÖ ÞÚSUND KRÓNUR - Jóhannes Kjarval e a súa obra "Dentro e Fóra" - SEÐLABANKI ÍSLANDS 2000 - "Anhelando o Voo" e "Muller e Flores" de Jóhannes Kjarval
5.000 Coroas Azul 155 x 70 mm 5000 - FIMM ÞÚSUND KRÓNUR - Ragnheiður Jónsdóttir - SEÐLABANKI ÍSLANDS 5000 - Ragnheiður Jónsdóttir e dous alumnos - Tapiz islandés


Emisión de moeda[editar | editar a fonte]

A moeda islandesa é unha das moedas con menos volume do mundo, controlada fortemente polo Banco Central e cun alto grao de volatilidade non só fronte ao dólar estadounidense ou canadense, senón fronte a outras moedas dos países nórdicos e fronte ao euro. Por exemplo, durante a primeira metade de 2006, 1 USD chegou a cambiarse entre 50 e 80 coroas. Antes do colapso da moeda islandesa en outubro de 2008, a coroa considerábase unha moeda sobrevaluada. En xullo de 2008, o prezo dun Big Mac era de ao redor de 6 USD, en comparación cos 3,50 USD que custaba en Estados Unidos. Polo xeral, os turistas que chegan a Islandia non necesitan levar moita moeda física, xa que na maioría dos casos acéptase o pago electrónico. Ademais, é raro que se acepten outras divisas estranxeiras, exceptuando o Aeroporto Internacional de Keflavík.

En Islandia existe un alto nivel xeneralizado en tecnoloxía. O país ten por exemplo, unha das rendas per cápita máis alta do mundo no uso de computadores. A saturación da tecnoloxía en Islandia tivo ramificacións no seu sistema monetario; unha alta porcentaxe de todas as transaccións en Islandia levan a cabo a través de medios electrónicos, como cartóns de débito e crédito, así como transferencias en liña. Ademais, o valor dos billetes é relativamente baixo, xa que o billete de maior denominación é o de 5.000 coroas, o que custa de media un menú diario para dúas persoas sen bebidas nin sobremesa.

Crise financeira de 2008[editar | editar a fonte]

En outubro de 2009, os efectos da crise global financeira de 2007 provocaron o maior colapso na historia do sistema bancario islandés. O valor da coroa esborrallouse, e o 7 de outubro de 2008 o Banco Central de Islandia tentou fixar a coroa a 131 ISK fronte ao euro. Esta taxa de cambio abandonouse ao día seguinte. Máis tarde a coroa caeu a 340 ISK por euro antes de que se suspendese o intercambio da moeda. Tras un período de tentativa, empezou a intercambiarse timidamente a coroa no ámbito internacional, actividade que se esperaba que se recuperase durante novembro de 2009, aínda que é certo, aínda con pouca liquidez, xa que Islandia obtivera un préstamo do FMI. Con todo en xaneiro de 2009 a coroa aínda non se cambiaba de forma regular, tendo a taxa do Banco Central Europeo como referencia.

De maneira similar a coroa islandesa caeu fronte ao dólar estadounidense, desde as 50-80 ISK por dólar ás 110-115 ISK. A mediados de novembro de 2009 seguiu na mesma liña, caendo ás 135 coroas por dólar. O 2 de abril de 2009, o valor suspendeuse no aire ao redor dos 119 ISK por dólar. Os altos prezos para os turistas víronse tamén arrastrados, polo que se espera que se incremente a industria do turismo en Islandia.

Islandia e o euro[editar | editar a fonte]

Islandia non forma parte da Unión Europea, e por tanto non pode utilizar o euro. En teoría a adopción do euro tería varias vantaxes. Adoptar unha moeda máis forte axudaría a evitar as turbulencias que rodean as especulacións nos mercados financeiros internacionais. Ademais, os economistas islandeses enumeraron varios argumentos en favor do euro antes da crise. En termos de crecemento e benestar social, poderíase esperar do euro unhas taxas de interese máis baixas a longo prazo. Isto seguramente incrementaría o capital investidor e a produtividade do mercado laboral. O euro reduciría os prezos ao consumo facilitando unha comparación con outros países europeos. Debido á volatilidade entre o euro e a coroa, a anterior Ministra de Asuntos Exteriores Valgerður Sverrisdóttir considerou a idea de que Islandia adoptase en euro sen entrar na Unión Europea.

Existen dúas opinións sobre a adopción do euro entre os islandeses. O 11 de setembro de 2007 fíxose pública unha enquisa na que o 53% da poboación estaba a favor da adopción do euro fronte a un 37% que se negaba e un 10% indeciso. Outra enquisa publicada por un xornal indicaba o contrario, cun 56% opóndose e un 44% a favor. En xaneiro de 2008, a Cámara de Comercio islandesa realizou outra enquisa na que un 63% estaba a favor de abandonar a coroa islandesa por outra divisa. Ademais, algunhas empresas en Islandia como Ossur empezaron a pagar aos seus empregados en euros ou dólares, debido á alta inflación e volatilidade.

A crise financeira de 2008 hizó que rapidamente se fixesen chamamentos para unirse á eurozona. En xaneiro de 2009, un alto cargo do goberno manifestou que debido á crise a coroa morrera, polo que necesitaban unha nova moeda, e a única opción máis seria sería o euro. En marzo de 2009, un informe do Ministro de Asuntos Exteriores, Össur Skarphédinsson, considerou tres opcións: manter a coroa, adoptar o euro sen entrar á Unión Europea, ou adoptar o euro formalizando a entrada na Unión Europea. O informe recomendaba a última opción.

Un estudo económico do impacto sobre a adopción do euro sentenciou que a coroa islandesa actúa como barreira para o intercambio internacional, e que entrar na Unión Europea e adoptar o euro incrementaría os intercambios con Islandia nun 60%. En xullo de 2009, o Parlamento islandés votou apoiado cunha estreita marxe iniciar as negociacións para unirse á UE.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]