Vetóns

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Territorio dos vetóns e as súas máis importantes cidades.

Os vetóns eran un pobo prerromano no sector suroccidental da meseta central na Península Ibérica[1], entre o río Douro e o río Texo, moi coñecidos polas estatuas de gando, ou verróns.

Limitaban cos astures, vacceos, carpetanos, oretanos, túrdulos, célticos e lusitanos. Vivían en castros, sendo o máis famoso o de Cogotas, que pasou a denominar este tipo de cultura debido a riqueza de seu xacemento como Cogotas II, que xorde no século V a. C. e alcanza o seu cenit debido aos contactos comerciais a a trashumancia o que aumentou a súa demografía pero concentrando o poder en castas e poboados que darían lugar a cidades Estado, que aumentarían o tamaño das súas murallas dando lugar a un protourbanismo con organización da fortificación e graneiros a grande escala.

Cultura[editar | editar a fonte]

A súa relixión era politeísta e tiñan sacrificios humanos[2] en certos casos, como o caso dos beltonenses, que durante o mandato de P. Craso (96-94 a. C.) ratificaron a paz cun pobo veciño mediante o sacrificio dun home e un cabalo. Entre os seus deuses estaban Trebaruna, Vaelicus (cun santuario en Postoloboso), Ataecina, Ilurbeda[3], Bandua, Arentia etc. O seu santuario máis coñecido é o do castro de Ulaca (semellante ao de Panoias) con escaleiras e pías. O seus enterramentos eran mediante incineración con enxoval, este consistía en cerámica(contendo alimentos seguramente) e armas(inutilizadas ao seren dobladas para así consagralas as deuses por parte da aristocracia guerreira), as figuras de verracos se descoñece a súa utilidade(figuras de deidades, carcater funerario, marcos delimitadores...).

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Eduardo Sánchez Moreno "Vetones:historia y arqueología de un pueblo prerromano" ed Cantoblanco 2000
  2. Manuel Salinas de Frías "Pueblos prerromanos de la península ibérica" ed Akal 2006
  3. Mª Rosario Hernando "A propósito del teónimo Ilurebda.Hipótesis de trabajo" Ficheiro epigráfico 2004