SOX9

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
SOX9
Protein SOX9 PDB 1S9M.png
Estruturas dispoñibles
PDBBuscar ortólogos: PDBe, RCSB
Identificadores
SímbolosSOX9 (HGNC: 11204) CMD1, CMPD1, SRA1, SRXX2, SRXY10, SRY-box 9
Identificadores
externos
LocusCr. 17 q24.3
Padrón de expresión de ARNm
PBB GE SOX9 202935 s at fs.png
PBB GE SOX9 202936 s at fs.png
Máis información
Ortólogos
Especies
Humano Rato
Entrez
6662 20682
Ensembl
Véxase HS Véxase MM
UniProt
P48436 Q04887
RefSeq
(ARNm)
NM_000346 NM_011448
RefSeq
(proteína) NCBI
NP_000337 NP_035578
Localización (UCSC)
Cr. Y:
72.12 – 72.13 Mb
Cr. 11:
112.78 – 112.79 Mb
PubMed (Busca)
6662


20682

O factor de transcrición SOX9 (ou SOX-9) é unha proteína que nos humanos está codificada no xene SOX9 do cromosoma 17.[1][2] Ten grande influencia na determinación do sexo masculino durante a etapa embrionaria.

Función[editar | editar a fonte]

O factor SOX9 recoñece a secuencia de nucleótidos CCTTGAG xunto con outros membros da clase de caixa HMG de proteínas que se unen o ADN. Actúa durante a diferenciación dos condrocitos e, co factor esteroidoxénico 1 (Sf1), regula a transcrición do xene da hormona antimülleriana (AMH).[2]

O SOX9 desempeña tamén un papel central no desenvolvemento masculino. Actuando xunto con Sf1, SOX9 pode facer que se produza AMH nas células de Sertoli, o cal inhibe a formación dun sistema reprodutor feminino.[3] Tamén interacciona con algúns outros xenes para promover o desenvolvemento dos órganos sexuais masculinos. O proceso comeza cando o factor de transcrición factor determinante dos testículos (codificado na rexión determinante do sexo SRY do cromosoma Y) causa a actividade de SOX9 ao unirse a unha secuencia amplificadora situada augas arriba do xene.[4] Despois, SOX9 activa FGF9 e forma bucles de alimentación con FGF9[5] e PGD2.[4] Estes bucles son importantes para producir SOX9; sen estes bucles, as existencias de SOX9 esgotaríanse e o resultado case seguro sería o desenvolvemento dunha femia en lugar dun macho. A activación de FGF9 por SOX9 dá inicio a procesos vitais no desenvolvemento do macho, como a creación dos cordóns testiculares e a multiplicación das células de Sertoli.[5] A asociación de SOX9 e Dax1 orixina a creación de células de Sertoli, outro proceso vital no desenvolvemento do macho.[6]

Importancia clínica[editar | editar a fonte]

Mutacións neste xene causan a síndrome de malformación esquelética chamada displasia campomélica, inversión sexual autosómica[2] e beizo leporino.[7]

SOX9 está situado nun deserto xénico no locus 17q24 en humanos. As delecións, disrupcións por puntos de rotura de translocación e un só punto de mutación de elementos non codificantes altamente conservados localizados > 1 Mb da unidade de transcrición a ambos os lados do xene SOX9 foron asociados coa secuencia de Pierre Robin, a miúdo acompañada de beizo leporino.[7][8]

Papel na inversión sexual[editar | editar a fonte]

As mutacións en SOX9 ou calquera xene asociado poden causar a inversión do sexo e o hermafroditismo (ou intersexualidade en humanos). Se Fgf9, que é activado por SOX9, non está presente, un feto que ten os cromosomas X e Y pode desenvolver gónadas femininas;[4] e o mesmo é certo se Dax1 non está presente.[6] Os fenómenos relacionados do hermafroditismo poden ser causados por unha actividade non usual do xene SRY, xeralmente cando é translocado ao cromosoma X e a súa actividade é activada soamente nalgunhas células.[9]

Interaccións[editar | editar a fonte]

SOX9 interacciona co factor esteroidoxénico 1,[3] o MED12[10] e o MAF.[11]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Tommerup N, Schempp W, Meinecke P, Pedersen S, Bolund L, Brandt C, Goodpasture C, Guldberg P, Held KR, Reinwein H, et al. (Sep 1993). "Assignment of an autosomal sex reversal locus (SRA1) and campomelic dysplasia (CMPD1) to 17q24.3-q25.1". Nat Genet 4 (2): 170–4. PMID 8348155. doi:10.1038/ng0693-170. 
  2. 2,0 2,1 2,2 "Entrez Gene: SOX9 SRY (sex determining region Y)-box 9 (campomelic dysplasia, autosomal sex-reversal)". 
  3. 3,0 3,1 De Santa Barbara P, Bonneaud N, Boizet B, Desclozeaux M, Moniot B, Sudbeck P, Scherer G, Poulat F, Berta P (November 1998). "Direct interaction of SRY-related protein SOX9 and steroidogenic factor 1 regulates transcription of the human anti-Müllerian hormone gene". Mol. Cell. Biol. 18 (11): 6653–65. PMC 109250. PMID 9774680. doi:10.1128/mcb.18.11.6653. 
  4. 4,0 4,1 4,2 Moniot B, Declosmenil F, Barrionuevo F, Scherer G, Aritake K, Malki S, Marzi L, Cohen-Solal A, Georg I, Klattig J, Englert C, Kim Y, Capel B, Eguchi N, Urade Y, Boizet-Bonhoure B, Poulat F (June 2009). "The PGD2 pathway, independently of FGF9, amplifies SOX9 activity in Sertoli cells during male sexual differentiation". Development 136 (11): 1813–21. PMC 4075598. PMID 19429785. doi:10.1242/dev.032631. 
  5. 5,0 5,1 Kim Y, Kobayashi A, Sekido R, DiNapoli L, Brennan J, Chaboissier MC, Poulat F, Behringer RR, Lovell-Badge R, Capel B (June 2006). "Fgf9 and Wnt4 act as antagonistic signals to regulate mammalian sex determination". PLoS Biol. 4 (6): e187. PMC 1463023. PMID 16700629. doi:10.1371/journal.pbio.0040187. 
  6. 6,0 6,1 Bouma GJ, Albrecht KH, Washburn LL, Recknagel AK, Churchill GA, Eicher EM (July 2005). "Gonadal sex reversal in mutant Dax1 XY mice: a failure to upregulate Sox9 in pre-Sertoli cells". Development 132 (13): 3045–54. PMID 15944188. doi:10.1242/dev.01890. 
  7. 7,0 7,1 Dixon MJ, Marazita ML, Beaty TH, Murray JC (March 2011). "Cleft lip and palate: understanding genetic and environmental influences". Nat. Rev. Genet. 12 (3): 167–78. PMC 3086810. PMID 21331089. doi:10.1038/nrg2933. 
  8. Benko S, Fantes JA, Amiel J, Kleinjan DJ, Thomas S, Ramsay J, Jamshidi N, Essafi A, Heaney S, Gordon CT, McBride D, Golzio C, Fisher M, Perry P, Abadie V, Ayuso C, Holder-Espinasse M, Kilpatrick N, Lees MM, Picard A, Temple IK, Thomas P, Vazquez MP, Vekemans M, Roest Crollius H, Hastie ND, Munnich A, Etchevers HC, Pelet A, Farlie PG, Fitzpatrick DR, Lyonnet S (March 2009). "Highly conserved non-coding elements on either side of SOX9 associated with Pierre Robin sequence". Nat. Genet. 41 (3): 359–64. PMID 19234473. doi:10.1038/ng.329. 
  9. Margarit E, Coll MD, Oliva R, Gómez D, Soler A, Ballesta F (January 2000). "SRY gene transferred to the long arm of the X chromosome in a Y-positive XX true hermaphrodite". Am. J. Med. Genet. 90 (1): 25–8. PMID 10602113. doi:10.1002/(SICI)1096-8628(20000103)90:1<25::AID-AJMG5>3.0.CO;2-5. 
  10. Zhou R, Bonneaud N, Yuan CX, de Santa Barbara P, Boizet B, Schomber T, Scherer G, Roeder RG, Poulat F, Berta P, Tibor S (July 2002). "SOX9 interacts with a component of the human thyroid hormone receptor-associated protein complex". Nucleic Acids Res. 30 (14): 3245–52. PMC 135763. PMID 12136106. doi:10.1093/nar/gkf443. 
  11. Huang W, Lu N, Eberspaecher H, De Crombrugghe B (December 2002). "A new long form of c-Maf cooperates with Sox9 to activate the type II collagen gene". J. Biol. Chem. 277 (52): 50668–75. PMID 12381733. doi:10.1074/jbc.M206544200. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Este artigo incorpora textos da Biblioteca Nacional de Medicina dos Estados Unidos, que están en dominio público.