Rihonor de Castilla

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Rihonor de Castilla (Ruidenore o Rueidenore en leonés) é unha localidade seabresa pertencente ao concello de Pedralba de la Pradería, na provincia de Zamora (España).

Contexto geográfico[editar | editar a fonte]

Está situado ao sur da Serra da Cobra, xunto á fronteira portuguesa, o casarío é atravesado polo río Fontano, tamén coñecido como Comtensa ou Río Onor no seu tramo portugués. Dista 14 km da capital da bisbarra e 21 km da capital do seu concello, estando a 22 km de Bragança, capital portuguesa máis próxima que á súa vez é sede do concello ao que pertence a freguesía de Rio de Onor.

Demografía[editar | editar a fonte]

O número de habitantes foi descendendo no concello de xeito paulatino dende mediados do século XX, chegando aos 16 censados no ano 2007 polo I.N.E.. Na actualidade existen algunhas iniciativas foráneas para instalarse na aldea, atraídos pola beleza das súas paisaxes, a idiosincrasia dos seus habitantes e as enormes posibilidades de desenvolvemento con que conta a vila.

Fala[editar | editar a fonte]

Francisco Xavier Frías Conde[1] caracteriza esta fala dentro do dialecto seabrés aínda que como fala de transición ente o dominio lingüístico astur-leonés e o dominio lingüístico galego-portugués. En realidade amosa todos os trazos comúns do galego agás que diptonga as vogáis breves latinas: puorta, vieyu.

  • A diferenza do seabrés e do dominio asturleonés, non palatiza la /l-/ inicial: leite, lume, lua. Amais reduce a xeminada latina /–ll-/: cabalu, ela, elos, elas.
  • A diferenza do seabrés e os seus posesivos "mieu, tou, sou", esta fala casa cos galaicos "mieu, teu, seu".
  • A diferenza do sufixo seabrés -inu/-ina (caminu, sobrina, mulinu) danse no sur as formas camiñu, sobriña, touciñu.
  • A diferenza dos sufixos seabreses masculinos singulares irmanu, chenu, bonu, y plurales irmanos, chenos, corazones, danse en esta faixa as formas singulares irmán, chen, bon, e as plurais irmáns, chens, corazóns.
  • A diferenza dos sufixos seabreses femininos singulares irmana, chena, bona, y plurales irmanas, chenas, bonas, danse en esta faixa as formas singulares irmá, chea, bo, e as plurales irmás, cheas, bos.
  • Palatización dos verbos poñu, teñu, veñu, fronte as formas xerais en Seabria tengu, vengu, pongu.
  • A diferenza dos indirectos seabreses diou-le / diou-lle, rexístraxe o galaico o diou.
  • Non palatalización de /n-/ nen /nn/: nuosu, nuovu, nuoite, cabana.
  • Ráramente y fronte ao critero xeral de Seabria, desendolvemento dos conxuntos latinos -k'l-, -g'l-, -ly- > y: muyer, abeya, coyere.

Sociedade[editar | editar a fonte]

A principal fonte de ingresos foi tradicionalmente o comercio, ao estar situado nun paso fronteirizo con Portugal. Actualmente, a economía é de subsistencia, xa que a maioría das terras se encontran abandonadas e a maior parte dos seus habitantes son xubilados. Existe un só comercio de ultramarinos do que se abastecen os rihonoreses, ademais dos comerciantes que acoden cos seus vehículos dende Portugal para vender o seu xénero (pan, carnes, peixes...).

Este lugar ten unha particularidade única na península Ibérica: forma unha unidade coa aldea portuguesa de Rio de Onor. Realmente ambasdúas aldeas son unha soa, dividida artificialmente pola raia fronteiriza. Debido a esta singularidade, os seus habitantes falan indiferentemente castelán e portugués, ambosdous moi influenciados pola lingua autóctona: o case extinto rihonorés, dialecto do leonés.

Entre os rihonoreses, as partes española e portuguesa son chamadas "Povo de cima" e "Povo de abaixo" respectivamente ("lugar de arriba" e "lugar de abaixo").

pormenor do río

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

  • Xavier Frías Conde "El Sanabrés caracterización del dialecto” . 1998