Lipase pancreática

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Complexo da lipase pancreática coa colipase de porco (azul) e un pequeno inhibidor (arriba á esquerda).[1]

A lipase pancreática, tamén chamada triacilglicerol lipase pancreática, é un encima segregado polo páncreas, que actúa no intestino delgado, e é a principal lipase que hidroliza os lípidos da dieta durante a dixestión no aparato dixestivo humano. Converte os triglicéridos (triacilglicerois) que se encontran nas graxas e aceites da dieta en monoglicéridos (monoacilglicerois) e ácidos graxos libres, ao cortar dous dos enlaces éster entre o glicerol e os ácidos graxos (deixando intacto o enlace co ácido graxo central). O encima pertence á familia das triglicérido lipases.

Triacilglicerol + 2 H2O \rightleftharpoons 2-monoacilglicerois + 2 anións de ácidos graxos

Os sales biliares segregados polo fígado e almacenados na vesícula biliar son liberados no duodeno, onde rodean e enulsionan as grandes pingas de graxa en pequenas pinguiñas, o que incrementa a súa área superficial global, o cal facilita que a lipase acceda e procese máis eficazmente as moléculas de graxa (triglicerois). A lipase pancreática produce dous ácidos graxos libres e unha molécula de 2-monoacilglicerol, que despois baixan polo intestino delgado e absorbidos.

A diferenza doutros encimas pancreáticos, que están inactivos no páncreas e son activados por clivaxe proteolítica cando chegan ao duodeno (por exemplo o tripsinóxeno), a lipase pancreática é segregada na súa forma madura, aínda que só realiza unha catálise eficiente se está presente no duodeno o encima colipase. A colipase pancreática únese ao dominio C-terminal non catalítico da lipase, o que a estabiliza na súa conformación activa e aumenta a hidrofobicidade do sitio activo. Á súa vez a colipase debe ser activada pola tripsina.

Nos humanos a lipase pancreática está codificada no xene PNLIP do cromosoma 10.[2][3]

Importancia para o diagnóstico[editar | editar a fonte]

A lipase pancreática segrégase ao duodeno. Normalmente a súa concentración no soro sanguíneo é moi baixa, pero cando hai un trastorno extremo da función pancreática, como na pancreatite ou no adenocarcinoma pancreático, o páncreas pode comezar a autolisarse e a liberar ao soro encimas pancreáticos como a lipase, polo que o seu nivel no soro aumenta. Medindo as concentracións de lipase pancreática no soro, pode diagnosticarse a pancreatite aguda.[4]

Familia da lipase pancreática (triglicérido lipases)[editar | editar a fonte]

1lpa opm.png
Complexo da lipase pancreática humana coa colipase
Identificadores
Símbolo Lipase
Pfam PF00151
InterPro IPR013818
PROSITE PDOC00110
SCOP 1lpa
SUPERFAMILY 1lpa
OPM protein 1lpa

A familia das triglicérido lipases (número EC 3.1.1.3) está formada polos encimas lipolíticos que hidrolizan os enlaces éster dos triglicéridos, á que pertence a lipase pancreática.[5] É unha familia amplamente distribuída en animais, plantas e procariotas.

Existen polo menos tres isoencimas específicos de tecidos nos vertebrados superiores, o pancreático, o hepático e o gástrico/lingual. Estas lipases están estreitamente relacionadas unhas con outras e coa lipoproteína lipase (EC 3.1.1.34), a cal hidroliza os triglicéridos nos quilomicróns e lipoproteínas de moi baixa densidade (VLDL).[6]

A rexión máis conservada en todas estas proteínas está centrada arredor dun residuo de serina,[7] que participa, xunto cun residuo de histidina e outro de ácido aspártico, nun sistema de relevo de carga. Esta rexión está tamén presente nas lipases de procariotas e na lecitín-colesterol aciltransferase (EC 2.3.1.43) (LCAT),[8] que catliza a transferencia de ácidos graxos entre a fosfatidilcolina e o colesterol.

Proteínas humanas que conteñen este dominio[editar | editar a fonte]

LIPC; LIPG; LIPH; LIPI; LPL; PLA1A; PNLIP; PNLIPRP1; PNLIPRP2; PNLIPRP3;

Notas[editar | editar a fonte]

  1. PDB 1LPB ; Egloff MP, Marguet F, Buono G, Verger R, Cambillau C, van Tilbeurgh H (March 1995). "The 2.46 Å resolution structure of the pancreatic lipase-colipase complex inhibited by a C11 alkyl phosphonate". Biochemistry 34 (9): 2751–62. doi:10.1021/bi00009a003. PMID 7893686.
  2. Davis RC, Diep A, Hunziker W, Klisak I, Mohandas T, Schotz MC, Sparkes RS, Lusis AJ (December 1991). "Assignment of human pancreatic lipase gene (PNLIP) to chromosome 10q24-q26". Genomics 11 (4): 1164–6. DOI:10.1016/0888-7543(91)90048-J. PMID 1783385.
  3. "Entrez Gene: pancreatic lipase". http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=5406.
  4. Koop H (September 1984). "Serum levels of pancreatic enzymes and their clinical significance". Clin Gastroenterol 13 (3): 739–61. PMID 6207965.
  5. Chapus C, Rovery M, Sarda L, Verger R (1988). "Minireview on pancreatic lipase and colipase". Biochimie 70 (9): 1223–1234. DOI:10.1016/0300-9084(88)90188-5. PMID 3147715.
  6. Persson B, Bengtsson-Olivecrona G, Enerback S, Olivecrona T, Jornvall H (1989). "Structural features of lipoprotein lipase. Lipase family relationships, binding interactions, non-equivalence of lipase cofactors, vitellogenin similarities and functional subdivision of lipoprotein lipase". Eur. J. Biochem. 179 (1): 39–45. DOI:10.1111/j.1432-1033.1989.tb14518.x. PMID 2917565.
  7. Blow D (1990). "Enzymology. More of the catalytic triad". Nature 343 (6260): 694–695. DOI:10.1038/343694a0. PMID 2304545.
  8. McLean J, Fielding C, Drayna D, Dieplinger H, Baer B, Kohr W, Henzel W, Lawn R (1986). "Cloning and expression of human lecithin-cholesterol acyltransferase cDNA". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 83 (8): 2335–2339. DOI:10.1073/pnas.83.8.2335. PMC 323291. PMID 3458198. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=323291.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outras lecturas[editar | editar a fonte]

  • Roussel A, Yang Y, Ferrato F, Verger R, Cambillau C, Lowe M (November 1998). "Structure and activity of rat pancreatic lipase-related protein 2". J. Biol. Chem. 273 (48): 32121–8. PMID 9822688.
  • Crandall WV, Lowe ME (2001). "Colipase residues Glu64 and Arg65 are essential for normal lipase-mediated fat digestion in the presence of bile salt micelles.". J. Biol. Chem. 276 (16): 12505–12. DOI:10.1074/jbc.M009986200. PMID 11278590.
  • Freie AB, Ferrato F, Carrière F, Lowe ME (2006). "Val-407 and Ile-408 in the beta5'-loop of pancreatic lipase mediate lipase-colipase interactions in the presence of bile salt micelles.". J. Biol. Chem. 281 (12): 7793–800. DOI:10.1074/jbc.M512984200. PMID 16431912.
  • Hegele RA, Ramdath DD, Ban MR, et al. (2001). "Polymorphisms in PNLIP, encoding pancreatic lipase, and associations with metabolic traits.". J. Hum. Genet. 46 (6): 320–4. DOI:10.1007/s100380170066. PMID 11393534.
  • Chahinian H, Sias B, Carrière F (2000). "The C-terminal domain of pancreatic lipase: functional and structural analogies with c2 domains.". Curr. Protein Pept. Sci. 1 (1): 91–103. PMID 12369922.
  • Ranaldi S, Belle V, Woudstra M, et al. (2009). "Lid opening and unfolding in human pancreatic lipase at low pH revealed by site-directed spin labeling EPR and FTIR spectroscopy.". Biochemistry 48 (3): 630–8. DOI:10.1021/bi801250s. PMID 19113953.
  • Grupe A, Li Y, Rowland C, et al. (2006). "A scan of chromosome 10 identifies a novel locus showing strong association with late-onset Alzheimer disease.". Am. J. Hum. Genet. 78 (1): 78–88. DOI:10.1086/498851. PMC 1380225. PMID 16385451. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1380225.
  • Thomas A, Allouche M, Basyn F, et al. (2005). "Role of the lid hydrophobicity pattern in pancreatic lipase activity.". J. Biol. Chem. 280 (48): 40074–83. DOI:10.1074/jbc.M502123200. PMID 16179352.
  • van Tilbeurgh H, Egloff MP, Martinez C, et al. (1993). "Interfacial activation of the lipase-procolipase complex by mixed micelles revealed by X-ray crystallography.". Nature 362 (6423): 814–20. DOI:10.1038/362814a0. PMID 8479519.
  • Lessinger JM, Arzoglou P, Ramos P, et al. (2003). "Preparation and characterization of reference materials for human pancreatic lipase: BCR 693 (from human pancreatic juice) and BCR 694 (recombinant).". Clin. Chem. Lab. Med. 41 (2): 169–76. DOI:10.1515/CCLM.2003.028. PMID 12667003.
  • Colin DY, Deprez-Beauclair P, Allouche M, et al. (2008). "Exploring the active site cavity of human pancreatic lipase.". Biochem. Biophys. Res. Commun. 370 (3): 394–8. DOI:10.1016/j.bbrc.2008.03.043. PMID 18353248.
  • Ramos P, Coste T, Piémont E, et al. (2003). "Time-resolved fluorescence allows selective monitoring of Trp30 environmental changes in the seven-Trp-containing human pancreatic lipase.". Biochemistry 42 (43): 12488–96. DOI:10.1021/bi034900e. PMID 14580194.
  • Yang Y, Lowe ME (1998). "Human pancreatic triglyceride lipase expressed in yeast cells: purification and characterization.". Protein Expr. Purif. 13 (1): 36–40. DOI:10.1006/prep.1998.0874. PMID 9631512.
  • Sims HF, Jennens ML, Lowe ME (1993). "The human pancreatic lipase-encoding gene: structure and conservation of an Alu sequence in the lipase gene family.". Gene 131 (2): 281–5. DOI:10.1016/0378-1119(93)90307-O. PMID 8406023.
  • Grandval P, De Caro A, De Caro J, et al. (2004). "Critical evaluation of a specific ELISA and two enzymatic assays of pancreatic lipases in human sera.". Pancreatology 4 (6): 495-503; discussion 503-4. DOI:10.1159/000080246. PMID 15316225.
  • Belle V, Fournel A, Woudstra M, et al. (2007). "Probing the opening of the pancreatic lipase lid using site-directed spin labeling and EPR spectroscopy.". Biochemistry 46 (8): 2205–14. DOI:10.1021/bi0616089. PMID 17269661.
  • Gerhard DS, Wagner L, Feingold EA, et al. (2004). "The status, quality, and expansion of the NIH full-length cDNA project: the Mammalian Gene Collection (MGC).". Genome Res. 14 (10B): 2121–7. DOI:10.1101/gr.2596504. PMC 528928. PMID 15489334. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=528928.
  • Lowe ME (1997). "Structure and function of pancreatic lipase and colipase.". Annu. Rev. Nutr. 17: 141–58. DOI:10.1146/annurev.nutr.17.1.141. PMID 9240923.
  • Strausberg RL, Feingold EA, Grouse LH, et al. (2002). "Generation and initial analysis of more than 15,000 full-length human and mouse cDNA sequences.". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 99 (26): 16899–903. DOI:10.1073/pnas.242603899. PMC 139241. PMID 12477932. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=139241.
  • Bourbon-Freie A, Dub RE, Xiao X, Lowe ME (2009). "Trp-107 and trp-253 account for the increased steady state fluorescence that accompanies the conformational change in human pancreatic triglyceride lipase induced by tetrahydrolipstatin and bile salt.". J. Biol. Chem. 284 (21): 14157–64. DOI:10.1074/jbc.M901154200. PMID 19346257.
  • Ranaldi S, Belle V, Woudstra M, et al. (2010). "Amplitude of pancreatic lipase lid opening in solution and identification of spin label conformational subensembles by combining continuous wave and pulsed EPR spectroscopy and molecular dynamics.". Biochemistry 49 (10): 2140–9. DOI:10.1021/bi901918f. PMID 20136147.

Este artigo contén textos de InterPro IPR013818 en dominio público.