Graus

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Graus
Bandeira de Graus Escudo de Graus
(En detalle) (En detalle)
Localització de Graus.png
Situación na Ribagorza
Comarca Ribagorza
Provincia Huesca
Comunidade Autónoma Comunidade Autónoma de Aragón
Código postal 22430
Prefixo telefónico
Coordenadas 42°11′N 0°20′E / 42.183°N 0.333°E / 42.183; 0.333
Superficie 300,41 km²
Altitude 469 m.s.n.m.
Distancia 80,1 km a Huesca.
Poboación
([INE] 2007)

 - Densidade

3.472 hab

11,56 hab./km²
Xentilicio grausino, -a
Ríos Río Esera, Río Isábena
Alcalde Victoria Celaya (PSOE)
Irmandada con Tournefeuille (Francia).

Graus é unha vila aragonesa, da provincia de Huesca. É a capital administrativa da comarca de Ribagorza. O concello ocupa 300,41 km².

Xeografía[editar | editar a fonte]

Graus está situado no centro-oeste da provincia oscense, no Pre-Pireneo, polo que a Ribagorza, está arrodeada de serras de altura mediana, como o Turbón, que se achega aos 2.500 m de altura. A cidade érguese nun punto onde se xuntan o río Esera e o Isábena. A súa situación nas ladeiras do Tozal de San Miguel, que baixan até os cauces fluviais orixinou o seu nome, do latín gradus "chanzos, escalóns". A súa altitude media é de 469 msnm. Na zona hai varios encoros: El Grado; Mediano; Barasona.

O clima é mediterráneo continentalizado.

Historia[editar | editar a fonte]

Ramiro I, primeiro rei aragonés, achou a morte, en 1064, cando tentaba tomar Graus. Os cristiáns do reino de Aragón apoderáronse da localidade en 1083 con Sancho Ramírez. O rei cedeu Graus ao mosteiro de San Vitorián, para que o reconstruísen e repoboasen, outorgando importantes privilexios a quen fose morar a Graus.

O rei Pedro II concedeulle á vila o título de moi nobre e moi antiga, que aínda utiliza.

Durante os séculos XVI e XVII gozou dun grande esplendor económico, que favoreceu o mecenado e construción de boas casas-pazo como as que se erguen na súa Praza Maior. Nesa época edificouse a basílica da Nosa Señora da Peña.

A inicios do século XVIII, durante a Guerra de Sucesión española, Graus decantouse polo pretendente austríaco.

Durante a Guerra Civil española, dominada pola CNT, converteuse nun centro de colectivización libertaria.

Patrimonio artístico[editar | editar a fonte]

  • Igrexa parroquial de San Miguel, gótica, do século XIII.
  • Praza Maior, con lindos pazos urbanos, con pinturas nos beiril|beirís e con soportais, dos que salienta o Pazo de Rodrigo de Mur.
  • Ermida de San Gregorio, do século XII.

Xa fóra do casco urbano de Graus:

  • Santuario de Nosa Señora da Peña, do século XVI, no outeiro da Peña do Morral.

Cidadáns notorios[editar | editar a fonte]

Festas[editar | editar a fonte]

  • As festas maiores celébranse entre o 12 e o 15 de setembro, en honra do Santo Cristo e de san Vicente. No luns da semana maior ten lugar a "feira das trufas", con exposición e venda dese produto.