Griot

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Un griot nixeriano.

O griot ou jeli é unha sorte de mestura de cantante e poeta de carácter ambulante propio das culturas de África Occidental e que está considerado como o depositario da tradición oral destes pobos. A pesar de que os griots deben memorizar sen erros moitas cancións e tradicións populares, teñen a habilidade de traducilos a contextos contemporáneos. Deste xeito, os griots non só son unha grande fonte para a historia local destes pobos senón que tamén supoñen un esforzo de sátira e crítica política.

Na actualidade os griots exténdense por varios países de África Occidental: Mali, Gambia, Guinea, Sáhara Occidental e Senegal, e están presentes entre os pobos Mande (Mandinka, Malinké, Bambara, etc), Fulɓe (Fula), Hausa, Songhai, Tukulóor, Wolof, Serer, Mossi, Dagomba, Árabes mauritanos e outros grupos menores. O termo «griot» provén seguramente da transliteración ao francés, «guiriot», da palabra galego-potuguesa «criado».

Nas linguas africanas reciben moitos nomes: jeli nas zonas setentrionais dos Mande e jali nas meridionais, guewel en Wolof, gawlo en pulaar (Fula), e igiiw (ou igawen) en árabe Hassaniyya. Os griots son unha caste endogámica, isto é, é a través do sangue que se transmite esta sabedoría e só a través del se pode acceder a ocupar esta función social.

Griots modernos[editar | editar a fonte]

Dado que estes homes son os depositarios da historia do seu pobo, unha tradición que se transmite oralmente a través das músicas e poemas, e debido tamén ao seu carácter inmediato e de cultura en presente, que inclúe a sátira e a crítica social, son moitos os que viron unha continuidade entre estas tradicións da África Occidental e novos artistas e personaxes do mundo actual, especialmente entre aqueles de orixe africana.

Foron moitas as persoas que se sentiron influídos por estas figuras e é habitual relacionar aos Griots con movementos modernos coma o hip hop ou as músicas xamaicanas con un contido máis especificamnete político. Algúns mesmo se reivindicaron coma griots modernos. Este termo, por tanto, é bastante acaído para referirse a unha grande cantidade de artistas afroamericanos que mesturan no seu estilo canción, rapeo e declamación poética, con un forte contido crítico político-social, caso dos Watts Prophets, Last Poets, Mutabaruka, Linton Kwesi Johnson, Saul Williams, Gil Scott-Heron, etc.