Folada

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Folada
Fragmentos de cuncha de foladas
Fragmentos de cuncha de foladas
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Mollusca
Clase: Bivalvia
Orde: Myoida
Familia: Pholadidae
Xénero: 'Pholas'
Especie: ''P. dactylus''
Nome binomial
''Pholas dactylus''
Linnaeus, 1758
Sinonimia
  • Pholas callosa Cuvier, 1817
  • Pholas callosa Lamarck, 1818
  • Pholas dactylina Locard, 1886
  • Pholas dactylus var. decurtata Jeffreys, 1865
  • Pholas dactylus var. gracilis Jeffreys, 1865
  • Pholas edwardsi Monterosato, 1878
  • Pholas hians Lightfoot, 1786
  • Pholas jordani van Hoepen, 1941
  • Pholas marmoratus Perry, 1811
  • Pholas muricatus da Costa, 1778
  • Pholas mytiloides Bory de Saint-Vincent, 1827
  • Zirphaea julan H. Adams & A. Adams, 1856
1. Cuncha; a) Pé; b) Sifóns; c) Orificio inhalante; d) Orificio exhalante. 2. Cuncha; e) Protoplax

A folada, broca ou mangón (Pholas dactylus, Linneaeus 1758) é un molusco bivalvo mariño pertencente á familia Foládidos (Pholadidae), da orde Myoida. Son quen de perforar as rochas creando galerías nas que se agochan e protexen.

Morfoloxía[editar | editar a fonte]

A cuncha é fráxil, de valvas iguais pero cunhas prolongacións no umbo [1], chamadas protoplax, que fan que as valvas rematen sendo diferentes. O perfil é elíptico, cunha zona apuntada na marxe anterior. Poden alcanzar medidas de 13-15 cm de lonxitude. As valvas quedan separadas nos extremos da cuncha.

A superficie das valvas mostra unhas 24 costelas concéntricas cruzadas por 40 costelas ou máis radiadas, aparecendo unhas pequenas espiñas nos puntos onde se cruzan unhas e outras.

A cor típica é branca amarelenta ou gris clara, manchada con restos da rocha na que viven. O interior é branco brillante.

Posúe dous sifóns longos que están soldados en case toda a súa lonxitude.

Hábitat e bioloxía[editar | editar a fonte]

Vive na zona infralitoral, en augas pouco profundas, distribuído irregularmente por toda a costa europea do Atlántico ata Marrocos, entrando tamén no Mediterráneo e Mar Negro.

Habita en galerías horizontais de ata 10 cm de profundidade que escava nas rochas brandas e nas madeiras somerxidas, coa rexión anterior do corpo no fondo do burato. É grazas a esas espiñas que cobren a cuncha como conseguen furar a rocha, e quizais con algunha secreción corrosiva.

Esta especie é bioluminiscente, propiedade que quizais obedece a razóns defensivas.

A folada en Galicia[editar | editar a fonte]

Ríos Panisse atopou a seguinte sinonimia para designar este molusco: ameixa brava, ameixa de can, ameixendra, broca, cadelucha, caíño ou mangón.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. O umbo é o vértice onde se unen as dúas valvas dos moluscos bivalvos. Representa o punto inicial do crecemento da cuncha

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Folada

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • RAMONELL, Rosa: Guía dos mariscos de Galicia. Galaxia, Vigo 1985.
  • RÍOS PANISSE, M. Carmen: Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces). Anejo 7 (1977) de Verba.