Os guanes son un pobo indíxena de Colombia que viviron na área de Santander e no norte de Boyacá, ámbolos dous departamentos do centro do país. Eran un pobo labrego que falaba a lingua muisca e que cultivaba o algodón, o ananás e outros cultivos, e eran habelenciosos artesáns que traballan os téxtiles de algodón. Os guanes vivían ó norte do río Chicamocha, na área arredor do canón do Chicamocha dende Vélez no sur até Bucaramanga no norte.[1] Porén, outras fontes indican que o seu territorio non se estendía tan ó norte.[2] Guane, un correxemento de Barichara, Santander, era supostamente a capital dos guanes.
Alejandro Navas Corona e Martín David Acevedo - "Entre Rostros y Tumbas" - Fundación El Libro Total - Editado por Sic. Editorial (2010)
Alejandro Navas Corona e Erika marcela Angulo Moreno - "Los guanes y el arte rupestre xerirense" - Fundación El Libro Total - Editado por Sic. Editorial (2010)
Ardila Díaz, I. 1986. El pueblo de los Guanes. Instituto Colombiano de Cultura. Bogotá.
Giraldo-Jaramillo, G. 1954. El cementerio indígena de los Santos. En: Temas de anropología e indigenísmo. Sociedad Colombiana de Arqueología. Bogotá.
Lleras, R. e A. Vargas. 1990. Palogordo: La prehistoria de Santander en los Andes orientales. Boletín del Museo del Oro nº 26: 64-129. Bogotá.
Morales, J. e G. Cadavid. 1984. Investigaciones arqueológicas y etnohistóricas en el área Guane. FIAN. Bogotá.
Simón, F.R.P. 1981. Noticias historiales de las conquistas de tierra firme en las Indias Occidentales. Biblioteca. Banco PopularF