Lingua rutena

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Non se ha confundir co ruteno antigo
Ruteno
русинськый язык; руски язик
rusîns'kyj jazyk; ruski jazik
Falado en: Ucraína
Total de falantes: 623 500 (2000–2006)
Familia: Indoeuropea
 Balto-eslava
  Eslava
   Eslavo oriental
    Ruteno
Escrita: Alfabeto cirílico
Estatuto oficial
Lingua oficial de:  Bosnia e Hercegovina[1]
 Croacia[1]
 República Checa[1]
 Hungría[1][2]
 Polonia[1][3]
 Romanía[1]
 Serbia[1][4]
 Eslovaquia[1]
Códigos de lingua
ISO 639-1: --
ISO 639-2: ---
ISO 639-3: rue
Mapa
Idioma rusino.PNG
Área aproximada de fala rutena.
Status
Lang Status 80-VU.svg
O ruteno está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO[5]
Uso oficial do ruteno panónico en Voivodina, Serbia

O ruteno[6] (autodeniminado русиньска бесїда ou русиньскый) é unha variante lingüística eslava oriental falada polos rutenos da Europa Central. Algúns lingüistas non a consideran unha variante, mais é unha lingua separada que ten seu propio código ISO 639-3, mentres que outros a consideran como un dialecto da lingua ucraína.[7] Trátase dun asunto contemporaneamente polémico, e ámbalas dúas posicións posúen tamén implicacións políticas.[8]

Falantes[editar | editar a fonte]

O Ethnologue dá un total de 636.230 falantes[9]. Segundo os censos nacionais, a poboación total de falantes é de 70.734:

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Council of Europe 2021.
  2. "Implementation of the Charter in Hungary". Database for the European Charter for Regional or Minority Languages. Public Foundation for European Comparative Minority Research. Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2014. Consultado o 16 de xuño de 2014. 
  3. "I Raport dla Sekretarza Rady Europy z realizacji przez Rzeczpospolitą Polską postanowień Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 1 de xullo de 2014. Consultado o 28 de abril de 2019. 
  4. "The Statue of the Autonomous Province of Vojvodina, Serbia". Skupstinavojvodine.gov.rs. Arquivado dende o orixinal o 3 de marzo de 2012. Consultado o 2012-08-07. 
  5. Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022. 
  6. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para ruteno.
  7. Bernard Comrie, "Slavic Languages," International Encyclopedia of Linguistics (1992), Oxford, Vol 3, pp. 452-456.
  8. George Y. Shevelov, "Ukrainian," The Slavonic Languages (1993), Routledge, pp. 947-998.
  9. Rusyn Ethnologue
  10. Statistical Office of the Slovak Republic. "Population and Housing Census 2011: Table 11. Resident population by nationality - 2011, 2001, 1991" (PDF). Statistical Office of the Slovak Republic. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 17 de abril de 2012. Consultado o 22 de marzo de 2012. 
  11. Republic of Serbia, Republic Statistical Office (24 de decembro de 2002). "Final results of the census 2002" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de marzo de 2009. Consultado o 16 de outubro de 2016. 
  12. State Statistics Committee of Ukraine. "About number and composition population of UKRAINE by data All-Ukrainian population census 2001 data". Arquivado dende o orixinal o 02 de marzo de 2008. Consultado o 16 de decembro de 2010. 
  13. "Home" (PDF). Central Statistical Office of Poland. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de xaneiro de 2013. Consultado o 22 de marzo de 2012. 
  14. "Republic of Croatia - Central Bureau of Statistics". Crostat. Consultado o 5 de setembro de 2010. 
  15. "1.28 Population by mother tongue, nationality and sex, 1900–2001". Hungarian Central Statistical Office. 2001. 
  16. "5. Národnost a Mateřský jazyk" (PDF). Consultado o 5 de setembro de 2010. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]