Leonor de Aragón (1402-1445)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á busca
Leonor de Aragón
Infanta de Aragón
Raíña consorte de Portugal
11- Rainha D. Leonor.jpg
Leonor de Aragón, consorte do rei Duarte I de Portugal [1]

Nacemento 2 de maio de 1402
Medina del Campo, Reino de Castela e León
Falecemento 19 de febreiro de 1445
Toledo, Reino de Castela e León
Sepultura Mosteiro de Batalha ou de Santa María da Vitória
Consorte Duarte I
Descendencia Véxase: Descendencia
Casa real Trastámara
Proxenitores Fernando I de Aragón
Leonor de Alburquerque

Escudo de Leonor de Aragón (1402-1445)
Armas da Coroa de Aragón

Leonor de Aragón, nada o 2 de maio de 1402 e finada en Toledo o 19 de febreiro de 1445), foi unha infanta aragonesa, que foi raíña consorte de Portugal polo seu matrimonio con Duarte I e, á morte deste, rexente durante parte da minoría de idade do seu fillo Afonso.

Orixes familiares[editar | editar a fonte]

Era filla do rei Fernando I de Aragón e da súa esposa Leonor de Alburquerque, condesa de Alburquerque.

Por vía materna era neta de Beatriz de Portugal e, por tanto, bisneta do rei Pedro I de Portugal e Inés de Castro.

Tivo cinco irmáns e unha irmá: Afonso, María, Xoán, Henrique, Sancho e Pedro.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Alianza dos infantes de Aragón cos infantes de Portugal, contra Castela[editar | editar a fonte]

En 1428 casou co herdeiro do trono portugués, Eduardo, e foi raíña consorte de Portugal dende a ascensión de Eduardo o trono en 1433 ata a morte deste en 1438. A voda foi concertada polo seu irmán Afonso e Pedro de Noronha, arcebispo de Lisboa e fillo do conde Alfonso de Noronha. Segundo as crónicas:

Llevó esta princesa en dote docientos mil florines: los cien mil que le dio la reina, su madre, y los otros cien mil había de pagar el rey de Aragón, su hermano, en diez años. Y diéronsele en arras treinta mil florines de oro de Aragón, y señalósele por cámara la mitad de las rentas y tierras que tenía la reina doña Felipa, madre del infante, y en sucediendo en el reino, que tuviese enteramente aquel estado.[2]

Con este enlace rubricábase a alianza dos infantes de Aragón cos infantes de Portugal contra o rei de Castela e os que levaban o cargo do goberno da súa persoa e estado (ou, o que é o mesmo, contra o condestable Álvaro de Luna). Ó paso do séquito da infanta camiño de Portugal por Valladolid, onde residía a corte nese momento, celebráronse xustas e correron lanzas con notable esplendor e boato na honra do acontecemento até que se reemprendeu a marcha o 21 de xullo de 1428.

Morte do rei Duarte[editar | editar a fonte]

Trala morte do su esposo o rei Eduardo, foi designada polas Cortes de Torres Novas de 1438 rexente do reino durante a minoría do primoxénito e herdeiro, Afonso, que nese momento tiña só seis anos. Este feito provocou os receos dos grandes do reino, que formaron un partido arredor do infante Pedro, ó que atribuían mellor dereito para exercer a rexencia. Nas Cortes de Lisboa de 1439, Leonor foi obrigada a abandonar o cargo de rexente do reino, que lle foi encomendado a Pedro de Portugal, tío do neno.

Sepulcro dos reis Duarte I de Portugal e Leonor de Aragón no Mosteiro de Batalha.

Morte e sepultura[editar | editar a fonte]

Leonor retirouse a Castela e faleceu no mosteiro de Santo Domingo el Real de Toledo o 19 de febreiro de 1445,[3] envelenada —en opinión de Jerónimo de Zurita— polo Condestable de Castela.

Recibiu sepultura no convento de Santa María da Vitoria en Batalha.

Descendencia[editar | editar a fonte]

Do seu matrimonio co rei Duarte naceron varios fillos, aínda que só algúns chegaron a adultos:

Antepasados de Leonor de Aragón[editar | editar a fonte]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Afonso XI de Castela
 
 
 
 
 
 
 
8. Henrique II de Castela
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Leonor de Guzmán
 
 
 
 
 
 
 
4. Xoán I de Castela
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Don Juan Manuel
 
 
 
 
 
 
 
9. Xoana Manuel de Villena
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Branca Núñez de Lara
 
 
 
 
 
 
 
2. Fernando I de Aragón
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Afonso IV de Aragón
 
 
 
 
 
 
 
10. Pedro IV de Aragón
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Teresa de Entenza
 
 
 
 
 
 
 
5. Leonor de Aragón
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Pedro II de Sicilia
 
 
 
 
 
 
 
11. Leonor de Sicilia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Isabel de Carintia
 
 
 
 
 
 
 
1. Leonor de Aragón
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Fernando IV de Castela
 
 
 
 
 
 
 
12. Afonso XI de Castela
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Constanza de Portugal
 
 
 
 
 
 
 
6. Sancho de Castela
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Pedro Núñez de Guzmán
 
 
 
 
 
 
 
13. Leonor de Guzmán
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Xoana Ponce de León
 
 
 
 
 
 
 
3. Leonor de Alburquerque
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Afonso IV de Portugal
 
 
 
 
 
 
 
14. Pedro I de Portugal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Beatriz de Castela
 
 
 
 
 
 
 
7. Beatriz de Portugal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Pedro Fernández de Castro
 
 
 
 
 
 
 
15. Inés de Castro
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Aldonza Lorenzo de Valladares
 
 
 
 
 
 
Predecesor:
Filipa de Lencastre
PortugueseFlag1385.svg
Raíña consorte de Portugal

1433 - 1438
Sucesor:
Isabel de Avis

Notas[editar | editar a fonte]

  1. En opinión de moitos historiadores e estudosos, esta imaxe corresponde non á raíña Leonor, senón a Isabel, irmá do rei Duarte.
  2. Zurita 1998.
  3. Arco y Garay 1945, p. 374.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Arco y Garay, Ricardo del (1945). Sepulcros de la Casa Real de Aragón. Madrid: Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 11818414. 
  • Pina, Ruy de (1790). "Chronica do Senhor Rey dom Affonso V". Collecção de livros ineditos de Historia Portugueza. Tomo 1. Lisboa: Academia Real das Sciencias. 
  • Zurita, Jerónimo (1998). Madrid: Institución Fernando el Católico (CSIC), ed. Anales de la Corona de Aragón (PDF). 
  • Ventura, Margarida Garcez & Araujo, Julieta (2011): D. Leonor de Aragão: A Triste Rainha - 1402(?)-1445. Lisboa / Vila do Conde: Academia Portuguesa da História / QuidNovi. ISBN 978-98-9554-792-0.
  • Rodrigues, Ana Maria S. A. (2013): As Tristes Rainhas. Leonor de Aragão - Isabel de Coimbra. Lisboa: Temas e Debates. Bertrand Editora ISBN 978-98-9644-238-5.