Henoteísmo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.


O henoteísmo ou monolatría é a crenza relixiosa segundo a cal recoñécese a existencia de varios deuses, pero só un deles é suficientemente digno de adoración por parte do fiel.

Historicamente, o henoteísmo apareceu en pobos politeístas que, por certas circunstancias de carácter espiritual, evolucionaron cara ó monoteísmo. Deste xeito o henoteísta non é un politeísta nin un monoteísta en sentido estrito. O henoteísmo comparte co politeísmo a crenza en varios deuses, aínda que non os considera tan dignos de adoración como o deus propio do henoteísta. E comparte co monoteísmo a crenza de que só un único deus é merecedor de adoración, aínda que non nega frontalmente a existencia doutros deuses.

No xudaísmo[editar | editar a fonte]

O caso de henoteísmo máis famoso é o dos primitivos hebreos. Nas partes máis antigas da Biblia quedaron múltiples rastros de que os hebreos, nunha fase inicial do seu desenvolvemento relixioso, crían na existencia de varios deuses. Hai varios fragmentos que delatan isto, que non negan explicitamente a existencia doutros deuses, referíndose a Iavé coma se houbese máis deuses á parte del.

  • (Falando Iavé): "A vostedes tomareinos para pobo meu, e serei Deus para vostedes. E en diante, coñecerán que Eu son Iavé, Deus de vostedes, que quitei das súas costas o iugo de Exipto" (Éxodo 6:7).
  • (Cántico de Moisés, logo de pasar o mar Vermello): "¿Quen como ti, Iavé, entre os deuses? ¿Quen como ti, glorioso e santo, terrible nas túas fazañas, autor de marabillas? (Éxodo 15:11).
  • (Ietró, sogro de Moisés, referíndose aos exipcios): "O mal que fixeron volveuse contra eles e, nisto, recoñezo que Iavé é o Deus máis grande" (Éxodo 18:11).
  • (Decálogo, mandamento primeiro) "Non teñas outros deuses diante de min" (Éxodo 20:3).
  • (Decálogo, mandamento segundo) "Non te prostres ante eses deuses, nin lles deas culto, porque Eu, Iavé, o teu Deus, son un Deus celoso. Eu castigo fillos, netos e bisnetos pola maldade dos pais cando se rebelan contra min" (Éxodo 20:5).

É de recordar que, segundo a concepción antiga, os deuses eran territoriais, é dicir, o seu poder cubría un territorio determinado, así como o dos reis sobre a Terra. O concepto dun único Deus que co seu poder alcanza a todo o universo é moi posterior, da época dos profetas, quen deostaron aos outros deuses como ídolos que "teñen ollos e non ven, teñen boca e non comen", etcétera. Nese período, o primitivo henoteísmo hebreo transformouse no rigoroso monoteísmo xudeu actual.