Conversa:Arquímedes

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Untitled[editar a fonte]

Alguén pode comprobar se nas fontes galegas aparece como Arquímedes ou Arquimedes ou das dúas formas.--Rocastelo(fálame aquí) 20:57, 8 novembro 2005 (UTC)

Eu son de ciencias, e chocoume que, sendo o título deste artigo Arquimedes, comece dicindo Arquímedes. Como non teño acceso a moitas fontes galegas sobre o personaxe (nin sequera sei se as hai), o único que podo dicir é que o seu nome en grego antigo é Ἀρχιμήδης, polo que a súa trascrición latina sería Archimēdēs, con acento tónico no primeiro e xa que, ao ser este un e longo, non pasa o acento tónico para a sílaba anterior, polo tanto, a adaptación ao galego debería ser Arquimedes (como, por outra parte, é en portugués e en catalán; en italiano é Arquimede, coa mesma acentuación). O acento no i parece, a simpe vista, cousa do castelán e, como (case) todos nós fomos escolarizados en castelán, estamos afeitos a falar do principio de Arquímedes (e penso que aos novos, escolarizados —parcialmente— en galego, os seus profes de física tamén lles falarán de Arquímedes).
Outro asunto é o de Arquimedes/Arquímedes do título. Dado que se buscamos Arquímedes se nos liga á páxina Arquimedes, penso que o editor (ou editores) deste artigo pensan que ambas as pronuncias son equivalentes, a primeira por criterio etimolóxico, e a segunda, por razóns de uso. Pero tamén penso que isto deberíanolo aclarar.
A miña modesta opinión é a de que debe prevalecer a forma consonte coa etimoloxía. --XoioÉche o que hai 23:35, 10 de agosto de 2011 (UTC)
  • Leva razón Xoio. Feito! Pasado a Arquimedes. Tratábase dun erro que foi quedando até hoxe. --Atobar (conversa comigo) 23:41, 10 de agosto de 2011 (UTC)
    • Cambiado quede, se así o vedes, pero consideralo un erro paréceme excesivo. Os antropónimos, as etimoloxías e todo iso son mudables ó longo dos séculos, e non se poden tachar de erros. Que en castelán se diga Arquímedes non o converte nun erro en galego. A RAG non se mete nestas lerias, e xa sabemos que segue a etimoloxía... ata que deixa de seguila. E nin son erros unhas solucións nin as outras. ¿Quen é o REFERENTE nos antropónimos? Pedro --Lameiro (conversa) 01:03, 11 de agosto de 2011 (UTC)
      • E, por suposto, esta decisión obriga a cambiar outras 46 páxinas con til. Pedro --Lameiro (conversa) 01:05, 11 de agosto de 2011 (UTC)
        • É certo que a RAG non se mete nestas lerias (pero debería). Pode que as etimoloxías sexan mudábeis (non moi mudábeis) ao longo dos séculos; pero o criterio a seguir, de acordo cos principios do VOLG é dar preferencia (salvo casos de uso moi estendido) ao criterio etimolóxico; por outra parte, o criterio a seguir (sempre) na adaptación dos cultismos de orixe grega aos idiomas romances é o de facelo a través da súa transcrición latina, conservando a ortofonía nesta lingua. É certo que non sempre se fixo, pero de todos os idiomas románicos o que máis incumpre esta norma é o castelán, e así podemos ver casos de palabras científicas co mesmo étimo grego teñan formas duplas en castelán... porque, se se trata de voces antigas, son calcos do francés e, de seren modernas, do inglés (casos, p. ex., de elipse/elipsis; diastasa/diástasis e outos) [por no falar de etimoloxías falsificadas]. E non podemos negar a influenza do castelán sobre o galego, e non só na liguaxe corrente, senón tamén nos cultismos. Nos antropónimos, o REFERENTE é o mesmo que o das demais palabras.
        • É posíbel, Lameiro, que non sexan erros unhas solución e outras (nagún caso, hai erros moi evidentes, como o en peroné). Pero o que non é admisíbel é usar un criterio unhas veces, e outro noutras (en casos similares).
        • Por outra parte, Lameiro, tes razón en dicir que, se a Galipedia adopta a forma Arquimedes (xa o fixo: Arquímedes non liga a Arquimedes) obriga a cambiar as páxinas que sexan (non sei cantas son) o til de Arquimedes. Eu vou facer agora mesmo as que editei eu (principio de Arquímedes, impulso de Arquímedes e as que vexa no meu historial). Isto é un pequeno problema (aínda que incomode) dun idioma, coma o noso, que está aínda en proceso de construción, especialmente no vocabulario científico-técnico. --XoioÉche o que hai 20:08, 11 de agosto de 2011 (UTC)
Non discuto as razóns etimolóxicas que dás. Serán verdade se ti o dis. O que non me parece de recibo é cualificar de erro unha forma na que ninguén con autoridade académica sancionou ningunha forma correcta. Sei que tes un amplo e concienzudo traballo nestas historias, e admito que sabes o que dis, pero témome que confundes as túas teorías co que é correcto (no sentido normativo da palabra). ¿Que peroné é un erro? Esa é a túa opinión (que, insisto, non discuto) pero mentres VOLGA e RAG digan que é a forma correcta, na Galipedia non se pode cualificar de erro. Remato repitindo a pregunta: se no léxico común VOLGA e RAG son os noso referente, e na toponimia o Nomenclator, ¿quen é o noso referente en antroponimia? Mentres non o teñamos, dicir que Arquímedes é un erro é moito dicir. Pedro --Lameiro (conversa) 20:54, 11 de agosto de 2011 (UTC)

Prezado Pedro. Gústame discutir (no sentido científico da palabra), pero non polemizar. Creo que nesta discusión ambos os dous, ti e máis eu, cometimos algunhas malas interpretacións. Quero aclarar iso.

  • As razóns etimolóxicas que din, para Arquimedes son as que son. Eu non son de letras, pero até aí, chego. Perdoa, pero o que non é de recibo é o que dis (supoño que sen mala intención), que serán verdade se ti o dis. Eu nin son unha autoridade (en nigunha materia, moito menos aínda en etimoloxía), nin pretendo selo.
  • Se les ben, non dixen que Arquímedes fose incorrecto e Arquimedes correcto. O que dixen foi que me parecía contraditorio que o artigo da galipedia Arquimedes comezase dicindo "Arquímedes foi..." E daí a orixe da miña conversa, na que expusen as razóns etimolóxicas (ao alcance de calquera consultante de textos galegos de gramática e de gramática histórica, e de filoloxía románica en xeral), e as solucións noutros idiomas, concluíndo que na miña opinión a forma correcta era a consonte coa portuguesa, catalá e italiana. A proba de que eu non considerara incorrecto Arquímedes é que, en todas as miñas colaboracións (incluída Principio de Arquímedes) utilicei esta forma.
  • Eu non teño ningunha teoría, nin pretendo tela. Nin moito menos, pretendo estar na posesión da verdade (só sei que non sei nada, que dicía o outro). Unicamente pretendo aplicar o sentido común, dentro das miñas poucas luces, ás cousas que leo. O que teño, son opinións. Cada quen, de momento, é libre para telas. Unha cousa é que, para min, o termo peroné sexa incorrecto desde o punto de vista etimolóxico (non hai polisílabos agudos no latín), e outra, que non acate a decisión da Academia (que me merece o máximo respecto, e que, ademais, é a verdadeira autoridade). Non polemizei na conversa de Peroné e nunca utilicei forma distinta cando tiven ocasión de facer referencia ao termo. Unha cousa é acatar o que di a autoridade, e outra pensar que, aínda os máis sabios, non poidan cometer erros (por non falar da galega, da que son membro correspondente, direi que a española, con moitos máis recursos financeiros e humanos, rectificou, ou autorizou, 3 (tres) formas distintas para anemone —a forma correcta, na miña opinión—: anémona, anemona e, finalmente, anemone). O único que fixen, en escritos da miña persoal responsabilidade (como, por exemplo, no meu inacabado Dicionario das ciencias, ou en Lingua e ciencia) foi empregar algunhas formas que, insisto, na miña opinión, non eran correctas, dando, no dicionario, sempre a solución académica como tamén válida. E algúns amigos meus, académicos de número, dixéronme que facía ben (non sempre que tivera a razón). Discrepo, por tanto, do que dis, de que si a Academia (o VOLG é outra cousa, relacionada, pero distinta) di que peroné é a forma correcta, xa é asuntio indiscutíbel. É a forma actualmente sancionada, que non é o mesmo, e a ela temos que aternos. Hai uns anos, para a Academia eran correctos rumiante, parásito, reptil ou ouriños (coas únicas alternativas para este último termo de mexo e pis), por exemplo, e agora son normativos ruminante, parasito, réptil e urina.
  • Pola miña parte considero que non comprendín o significado de REFERENTE (punto de referencia) para a introdución de termos. Pero a ausencia de referentes fai precisa, para a ampliación do número de vocábulos necesarios, a aplicación de referentes similares.
  • Espero que estas explicacións sexan o suficientemente aclaratorias para ti, e para todos. Un cordial saúdo. Luís. --XoioÉche o que hai 16:16, 12 de agosto de 2011 (UTC)

Forma[editar a fonte]

Non quero ser augafestas, mais a propia RAG da como forma "Arquímedes" (con acento gráfico), na súa definición de "conoide". Non sei se hai outras referencia, mais de non haberlas habería que mudar o título. --Norrin (Fálame) 26 de xuño de 2014 ás 14:53 (UTC)

Ligazóns externas modificadas (agosto 2018)[editar a fonte]

Ola compañeiros editores,

Acabo de modificar 9 ligazóns externas en Arquímedes. Por favor tomádevos un momento para revisar a miña edición. Se tedes calquera pregunta, ou precisades que o bot ignore ben estas ligazóns ou ben a páxina por completo, por favor visitade este FAQ para máis información. Fixen os seguintes cambios:

Por favor revisade o FAQ para máis información sobre cómo correxir erros do bot.

Saúdos.—InternetArchiveBot (Informar de erros) 22 de agosto de 2018 ás 08:00 (UTC)

Ligazóns externas modificadas (maio 2019)[editar a fonte]

Ola compañeiros editores,

Acabo de modificar 1 ligazóns externas en Arquímedes. Por favor tomádevos un momento para revisar a miña edición. Se tedes calquera pregunta, ou precisades que o bot ignore ben estas ligazóns ou ben a páxina por completo, por favor visitade este FAQ para máis información. Fixen os seguintes cambios:

Por favor revisade o FAQ para máis información sobre como corrixir erros do bot.

Saúdos.—InternetArchiveBot (Informar de erros) 13 de maio de 2019 ás 07:58 (UTC)

Problemas ó arquivar ligazóns no artigo (outubro 2019)[editar a fonte]

Ola. Durante o proceso de arquivado déronse erros para unha ou máis ligazóns enviadas para o seu arquivo. Abaixo inclúense as ligazóns que tiveron un problema coa seguinte mensaxe de erro.

Esta será a única notificación en relación a estas ligazóns e non se farán máis intentos de arquivar estas ligazóns.

Saúdos.—InternetArchiveBot (Informar de erros) 16 de outubro de 2019 ás 20:29 (UTC)