Zuriqués
 | Este artigo precisa de máis fontes ou referencias que aparezan nunha publicación acreditada que poidan verificar o seu contido, como libros ou outras publicacións especializadas no tema. Por favor, axude mellorando este artigo. |
| Zuriqués | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Züritüütsch  | |||||||||
| |||||||||
| Propiedades | |||||||||
|
Dialecto de
| |||||||||
| Clasificación lingüística | |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| Wikidata | |||||||||
O zuriqués (züritüütsch) é o dialecto alto alemánico que se fala en Zürich.
Dispersión
[editar | editar a fonte]O zuriqués é, conforme ao número dos seus habitantes, a variante do alemánico máis falada de toda Suíza. A dispersión no alemánico non se pode identificar con plena exactitude, os límites son aglutinantes. O cantón de Zürich é a zona de dispersión principal do zuriqués, hai excepcións no norte na zona Weinland e Rafzerfeld, no leste unha zona estreita fronteiriza xunto Frauenfeld que abrangue os municipios de Ellikon e Hagenbuch, e tamén no sur o distrito de Höfe que pertence ao cantón Schwyz.
Características
[editar | editar a fonte]O zuriqués mostra todas as típicas características do alemánico, o ch e a k pronúncianse forzando moito a gorxa, tal e como consegue o iota castelán, a pronúnciase de tal maneira que soa moi baixa, pero a contrario das outras falas do norte de Suíza, a pronunciación de a tan baixa non acaba conxuntándose coa o, tanto é así que chegan a chamarlle kako ao cacao.
O zuriqués tivo procesos de intercambio nos que perdeu formas propias e engadíronselle outras, máis durante os últimos dous séculos. A fala da cidade foi a que máis cambios sufriu debido ao tránsito máis elevado que no ámbito rural (por exemplo miña muller miini Frau era antes mi Frau). Xeograficamente pódese diferenciar entre dialectos zuriqueses nos seguintes territorios: Cidade, Lago de Zürich, Winterthur, Oberland, Unterland e Amt.
Exemplos rexionais
[editar | editar a fonte]Winterthur
| Galego | Zuriqués na cidade | Zuriqués en Winterthur | Alemán | Inglés |
|---|---|---|---|---|
| Nada | Nüüd -AFI- nyːd | Niid -AFI- niːd | Nichts | Nothing |
| Niño | Näscht -AFI- næʃt | Nescht -AFI- nɛʃt | Nest | Nest |
| Vasoira | Bäse -AFI- bæse | Bese -AFI- bɛse | Besen | Broom |
Publicacións en zuriqués
[editar | editar a fonte]- Josua Boesch: Aabig-glüe. Jordan Verlag
- Josua Boesch (Übers.): d Psalme, Züritüütsch. Us em Hebreeische übersetzt. 2. Auflage, Zürich 1990.
- Josua Boesch: Unterwägs. Jordan Verlag.
- Ivar Breitenmoser: Zürich tanzt Bolero. Arche Verlag.
- Eduard Schäubli (Übers.): d Genesis, Züritüütsch. Us em Hebreeische übersetzt. Zürich 1990.
- Viktor Schobinger (Übers.): de Versamler - de Prediger Salomo, Züritüütsch. Us em hebreeische übersetzt. Zürich 1985.
- Fritz Stolz (Übers.): De Prediger, us em Hebräische is Züritüütsch übersetzt. Theologischer Verlag, o.J.
- Emil Weber (Übers.): s Nöi Teschtamänt Züritüütsch, us em Griechische übersetzt. Zürich 1997.
- Domenico Blass: Züri-Slängikon. Orell Füssli Verlag
- Viktor Schobinger: Di Grooss Revoluzioon. Dieser zürichdeutsche Roman führt durch die Ereignisse der Französischen Revolution. Drei Bücher, Zürich 2009, ISBN 978-3-908105-31-2 und -32-9
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- Tonbeispiele
- Lehrmittel «Züritüütsch/Schweizerdeutsch»
- Verweis auf mehrere Lehrmittel zu Zürichdeutsch; «Züritüütsch verstaa, Züritüütsch rede»
- Viktor Schobingers Webpräsenz mit der Liste seiner Bücher auf Zürichdeutsch Arquivado 04 de agosto de 2018 en Wayback Machine.
 |
Existe unha versión da Wikipedia en Zuriqués |
