Saltar ao contido

Silabario cherokee

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Silabario cherokee
Imaxe
 Baseado en
Implicados
 Inventor/a ou descubridor/a
 Creador/a
Datas
 Fundación / creación
1821 Editar o valor en Wikidata
Códigos e identificadores
Freebase/m/037gk5 Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons

O silabario cherokee[1] é un silabario inventado por Sequoyah para escribir a lingua cherokee a finais da década de 1810 e comezos de 1820.[2] A súa creación deste sistema de escrita é particularmente notoria xa que non era quen de ler nin escribir.[3] Nun primeiro momento experimentou con logogramas, pero o seu sistema evolucionou no silabario.

Descrición

[editar | editar a fonte]
Sequoyah, inventor do silabario cherokee.

Cada símbolo representa unha sílaba e non un fonema. Os 85 caracteres do silabario cherokee ofrecen un método axeitado de escritura para a súa lingua. Aínda que algúns símbolos aseméllanse ás letras do alfabeto latino, os sons son completamente diferentes (a forma da letra cherokee que corresponde ó son da nosa "a" parécese á letra "D" maiúscula latina, por exemplo). Sequoyah vira a lingua inglesa escrita, pero non sabía como escribila.

Vogal
Consoante
a
[a]~[ə]
e
[e]~[ɛ]
i
[i]~[ɪ]
o
[o]~[ɔ]
u
[u]~[ʊ]
v
[ə̃]
Ꭰꭰ aᎡꭱ eᎢꭲ iᎣꭳ oᎤꭴ uᎥꭵ v
g
[ɡ]
Ꭶꭶ gaᎧꭷ kaᎨꭸ geᎩꭹ giᎪꭺ goᎫꭻ guᎬꭼ gv
h
[h]
Ꭽꭽ haᎮꭾ heᎯꭿ hiᎰꮀ hoᎱꮁ huᎲꮂ hv
l
[l]
Ꮃꮃ laᎴꮄ leᎵꮅ liᎶꮆ loᎷꮇ luᎸꮈ lv
m
[m]
Ꮉꮉ maᎺꮊ meᎻꮋ miᎼꮌ moᎽꮍ muᏵᏽ mv[nota 1]
n
[n]
Ꮎꮎ naᏀꮐ nahᎿꮏ hnaᏁꮑ neᏂꮒ niᏃꮓ noᏄꮔ nuᏅꮕ nv
qu
[kʰw]
Ꮖꮖ quaᏇꮗ queᏈꮘ quiᏉꮙ quoᏊꮚ quuᏋꮛ quv
s
[s]
Ꮝꮝ sᏌꮜ saᏎꮞ seᏏꮟ siᏐꮠ soᏑꮡ suᏒꮢ sv
d/t
[d]/[t]
Ꮣꮣ daᏔꮤ taᏕꮥ deᏖꮦ teᏗꮧ diᏘꮨ tiᏙꮩ doᏚꮪ duᏛꮫ dv
tl
[t͡ɬ]
Ꮬꮬ dlaᏝꮭ tlaᏞꮮ tleᏟꮯ tliᏠꮰ tloᏡꮱ tluᏢꮲ tlv
ts
[t͡s]~[d͡ʒ]
Ꮳꮳ tsaᏤꮴ tseᏥꮵ tsiᏦꮶ tsoᏧꮷ tsuᏨꮸ tsv
w
[ɰ]
Ꮹꮹ waᏪꮺ weᏫꮻ wiᏬꮼ woᏭꮽ wuᏮꮾ wv
y
[j]
Ꮿꮿ yaᏰᏸ yeᏱᏹ yiᏲᏺ yoᏳᏻ yuᏴᏼ yv
  1. Este símbolo é arcaico e non se usa na lingua moderna.
Referencias
  1. Definición de cherokee* no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
  2. Sturtevant & Fogelson 2004, p. 337.
  3. Encyclopedia Britannica (ed.). "Cherokee language". www.britannica.com. Consultado o 22 de maio de 2014.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Bender, Margaret. 2002. Signs of Cherokee Culture: Sequoyah's Syllabary in Eastern Cherokee Life. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
  • Bender, Margaret. 2008. Indexicality, voice, and context in the distribution of Cherokee scripts. International Journal of the Sociology of Language 192:91–104.