Silabario cherokee
| Silabario cherokee | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||
O silabario cherokee[1] é un silabario inventado por Sequoyah para escribir a lingua cherokee a finais da década de 1810 e comezos de 1820.[2] A súa creación deste sistema de escrita é particularmente notoria xa que non era quen de ler nin escribir.[3] Nun primeiro momento experimentou con logogramas, pero o seu sistema evolucionou no silabario.
Descrición
[editar | editar a fonte]
Cada símbolo representa unha sílaba e non un fonema. Os 85 caracteres do silabario cherokee ofrecen un método axeitado de escritura para a súa lingua. Aínda que algúns símbolos aseméllanse ás letras do alfabeto latino, os sons son completamente diferentes (a forma da letra cherokee que corresponde ó son da nosa "a" parécese á letra "D" maiúscula latina, por exemplo). Sequoyah vira a lingua inglesa escrita, pero non sabía como escribila.
Vogal Consoante | a [a]~[ə] | e [e]~[ɛ] | i [i]~[ɪ] | o [o]~[ɔ] | u [u]~[ʊ] | v [ə̃] | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| — | Ꭰꭰ a | Ꭱꭱ e | Ꭲꭲ i | Ꭳꭳ o | Ꭴꭴ u | Ꭵꭵ v | ||||
| g [ɡ] |
Ꭶꭶ ga | Ꭷꭷ ka | Ꭸꭸ ge | Ꭹꭹ gi | Ꭺꭺ go | Ꭻꭻ gu | Ꭼꭼ gv | |||
| h [h] |
Ꭽꭽ ha | Ꭾꭾ he | Ꭿꭿ hi | Ꮀꮀ ho | Ꮁꮁ hu | Ꮂꮂ hv | ||||
| l [l] |
Ꮃꮃ la | Ꮄꮄ le | Ꮅꮅ li | Ꮆꮆ lo | Ꮇꮇ lu | Ꮈꮈ lv | ||||
| m [m] |
Ꮉꮉ ma | Ꮊꮊ me | Ꮋꮋ mi | Ꮌꮌ mo | Ꮍꮍ mu | Ᏽᏽ mv[nota 1] | ||||
| n [n] |
Ꮎꮎ na | Ꮐꮐ nah | Ꮏꮏ hna | Ꮑꮑ ne | Ꮒꮒ ni | Ꮓꮓ no | Ꮔꮔ nu | Ꮕꮕ nv | ||
| qu [kʰw] |
Ꮖꮖ qua | Ꮗꮗ que | Ꮘꮘ qui | Ꮙꮙ quo | Ꮚꮚ quu | Ꮛꮛ quv | ||||
| s [s] |
Ꮝꮝ s | Ꮜꮜ sa | Ꮞꮞ se | Ꮟꮟ si | Ꮠꮠ so | Ꮡꮡ su | Ꮢꮢ sv | |||
| d/t [d]/[t] |
Ꮣꮣ da | Ꮤꮤ ta | Ꮥꮥ de | Ꮦꮦ te | Ꮧꮧ di | Ꮨꮨ ti | Ꮩꮩ do | Ꮪꮪ du | Ꮫꮫ dv | |
| tl [t͡ɬ] |
Ꮬꮬ dla | Ꮭꮭ tla | Ꮮꮮ tle | Ꮯꮯ tli | Ꮰꮰ tlo | Ꮱꮱ tlu | Ꮲꮲ tlv | |||
| ts [t͡s]~[d͡ʒ] |
Ꮳꮳ tsa | Ꮴꮴ tse | Ꮵꮵ tsi | Ꮶꮶ tso | Ꮷꮷ tsu | Ꮸꮸ tsv | ||||
| w [ɰ] |
Ꮹꮹ wa | Ꮺꮺ we | Ꮻꮻ wi | Ꮼꮼ wo | Ꮽꮽ wu | Ꮾꮾ wv | ||||
| y [j] |
Ꮿꮿ ya | Ᏸᏸ ye | Ᏹᏹ yi | Ᏺᏺ yo | Ᏻᏻ yu | Ᏼᏼ yv | ||||
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Este símbolo é arcaico e non se usa na lingua moderna.
- Referencias
- ↑ Definición de cherokee* no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
- ↑ Sturtevant & Fogelson 2004, p. 337.
- ↑ Encyclopedia Britannica (ed.). "Cherokee language". www.britannica.com. Consultado o 22 de maio de 2014.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Silabario cherokee |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Bender, Margaret. 2002. Signs of Cherokee Culture: Sequoyah's Syllabary in Eastern Cherokee Life. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
- Bender, Margaret. 2008. Indexicality, voice, and context in the distribution of Cherokee scripts. International Journal of the Sociology of Language 192:91–104.