Conversa:Navalla (molusco)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Untitled[editar a fonte]

Navalla non é o mesmo ca longueirón? Se hai diferencia, cal é? Na foto, segundo eu o dixen sempre, son longueiróns. A ver se alguén con coñecementos pode achegar unha aclaración. --Atobar (conversa comigo) 19:28, 5 agosto 2009 (UTC)

  • En teoría non son o mesmo: navalla (Ensis ensis), coa cuncha curvada, e longueirón (Ensis siliqua), coa cuncha recta. Na práctica a cousa cambia, xa que esas formas se establecen coa idade. Eu, persoalmente, non chos distingo nada ben e, polo que vexo á hora da venda e da etiquetaxe, sempre son navallas, polo menos na miña zona. Supoño que será un caso máis deses que os mesmos nomes comúns identifican especies diferentes.
  • Ríos Panisse (Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia), que se recorreu toda a costa coas fotografías de peixes e mariscos, rexistra navalla = Ensis ensis en Caminha, A Guardia, Bouzas, Buéu, Portonovo, Noia, Lira, Rianxo, Carril, Portosín, Muxía, Caión, Mera, Mogor, Ribeira, Vilanova de Arousa, O Grove, Panxón, Cesantes; e longueirón = Solen vagina (denominación antiga) en Bouzas, Buéu, Pantín, Cangas de Foz, O Grove, Muxía, Ribadeo, Noia, Lira, Abelleira, Rianxo, Portosín, Ares, Burela, Laxe,VALL., EGM., NOE, VILL., R. B. CARRIL (reg. en Raxó y Canto de Area). Pero longueirón é o Ensis ensis (é dicir, o que estamos chamando navalla) en Cedeira, Cangas de Foz, Ribadeo, Lira. No Grove chaman das dúas formas ás dúas especies, segundo recolle ela.
  • Conclúo: o artigo navalla=Ensis ensis é o que temos, e a foto é (creo) unha navalla. Falta o artigo longueirón=Ensis siliqua.
  • Conseguirei navallas e longueiróns para facerlles unha fotografía, para que se aprecie a diferenza. Pedro --Lameiro (conversa) 20:12, 5 agosto 2009 (UTC)
  • Graciñas, Lameiro. Ficamos daquela á espera desas fotos. Un saúdo. --Atobar (conversa comigo) 21:05, 5 agosto 2009 (UTC)

———————

Neste artigo vexo, baixo o meu punto de vista, algúns erros creo que importantes:

  • En primeiro lugar, que haxa unha redirección de Ensis ensis cara este artigo, cando logo se di que é «un molusco lamelibranquio mariño da familia dos solénidos» e que o seu nome científico é «Ensis ensis ou Ensis arcuatus». Acaso estes dous nomes son sinónimos? Ou, trátase realmente de dúas especies? Se é así (que o é), non entendo a redirección.
  • En segundo, que, como acabo de transcribir, é «da familia dos soléndios». Incerto. Pertence á familia dos fáridos.
  • Finalmente, e o que aínda peor, do cadro da "clasificación científica" dedúcese que Ensis é un suposto tribo desta familia (a dos solénidos, digo), cando realmente Ensis é un xénero; e tamén que este suposto tribo comprende dúas especies (as citadas anteriormente), cado o certo é que o xénero Ensis reúne, segundo o WoRMS, trece especies.
  • Para rematar,
    unha nota para Lameiro: xa hai artigo para Ensis siliqua.
    E outra para todos: gustaríame que lle botásedes unha ollada ao novo arigo Solenoideos.
    Cordiais saúdos. L. Daviña.--XoioÉche o que hai 2 de novembro de 2013 ás 19:18 (UTC)

———————— Vaia xardíns nos que te metes, Luís. Se tes claro a taxonomía (fáridos vs. solénidos), adiante coas correccións, pero lembra repasar os artigos paralelos (solénidos, solenoideos, etc.) Eu, a verdade, aínda non fun capaz de distinguir esas dúas especies que, como todos sabemos, se comercializan baixo a denominación comercial de navaja (ás depuradoras chegan navallas e longueiróns, pero só saen navallas; creo que me entendedes). E outra cousa: hai nada lin na prensa que confirmaron a presenza en Galicia dunha terceira especie, E. minor, que parece ser exactamente igual cá navalla de toda a vida e da que só se diferencia por ADN. Saúdos e ánimo coas correccións. Pedro --Lameiro (conversa) 2 de novembro de 2013 ás 23:10 (UTC)

  • Por certo, o E. siliqua é o longueirón, ¿por que non leva, no artigo, este nome común como entrada? Pedro --Lameiro (conversa) 2 de novembro de 2013 ás 23:14 (UTC)

Navallas vs longueiróns[editar a fonte]

Hai dous niveis nesta discusión: nomes comúns e nomes científicos. Neste segundo campo entro só de puntillas pois descoñezo esas liortas entre E. ensis, E. arcuatus e E. magnus. Sempre pensei que os dous primeiros eran sinónimos e hoxe é a primeira vez que escoito o terceiro. Por iso, neste tema, non opino.

Pero no dos nomes comúns non entendo onde está o problema. Semella que defendes a tese de que hai que chamar navalla a E. ensis (ou o que sexa) e a E. siliqua, e dar longueirón como sinónimo de navalla para as dúas especies. De feito, aseguras que "no galego falado, navalla e longueirón son sinónimos absolutos". Pero como son dúas especies -nisto estamos de acordo- necesitamos dous artigos diferentes que, supoño, nos levaría a escribir así: “E. ensis, molusco denominado popularmente navalla ou longueirón…”, o primeiro, e “E. siliqua, molusco denominado popularmente navalla ou longueirón…”, o segundo. Un pouco incoherente, creo.

E é así porque partes dunha base para min errónea: navalla e longueirón non son sinónimos absolutos nin moito menos. Hai falantes (mariñeiros, mariscadores, pescantinas, técnicos) que utilizan navalla para un e longueirón para outro, que distinguen as dúas especies e que lles poñen prezos diferentes. O resto dos mortais, que non alcanzamos tanto detalle, chamamos navalla a todos, nuns sitios, ou longueirón, noutros. Ou os dous nomes no mesmo lugar, coma no Grove. Pero cando falo con mariñeiros e depuradores do Grove, ¡vaia se saben cal é cal! (aínda que estes segundos, como xa dixen, logo etiqueten todo coma se fose navalla, pero só porque vai máis cara e ten máis aprecio; mostra evidente de que son cousa diferente).

Esta confusión ou asimilación que temos os profanos é real pero aínda así segue sendo unha confusión (como chamar gaivota a calquera gaivota, sen distinguir especies; ou golfiño a calquera pequeño cetáceo, sen facer maiores distincións). Hai mil exemplos máis de denominacións populares únicas que abarcan distintas especies semellantes, o que non empece que os expertos saiban ver detalles que lles serven para diferencialas. E na Galipedia intentamos recoller estas diferenzas á hora de titular artigos sen que nos preocupe que esas denominacións distintas sexan minoritarias, xa que asumimos que son máis correctas cás maioritarias.

Por iso defendo a tese de titular un navalla, e falar do E. ensis, e outro longueirón, onde falar do E. siliqua. O feito de que a RAG xa faga estas distincións (comúns e científicas) abona esta escolla.

Fontes e referencias. Non podemos ser tan puntillosos. Claro que Pesca de Galicia é unha referencia, aínda que poida ter erros; como o é -moito máis, a RAG aínda que poida cometer erros. Se a Consellería de Mar emite documentos de rexistro para o transporte de moluscos desde as lonxas ás depuradoras distintos para navalla e para longueirón, dándolle a cada un o seu nome científico, non podemos vir nós emendándolles a plana. Se hai unha Resolución oficial -nacional- que dá para Galicia eses nomes comúns para cada especie, tampouco podemos discutilo. Podes, naturalmente, discutir ante a Academia as súas razóns e sinrazóns e propoñer a asimilación dos dous nomes comúns como sinónimos absolutos, pero esa é outra historia, e ata que non decidan facerche caso ou manter a súa diferenciación, temos que aternos ó que temos hoxe por hoxe.

Para rematar, un as que tiña gardado na manga. Hai un DICIONARIO DE ALIMENTACIÓN E RESTAURACIÓN galego – castelán – inglés, editado en 2012 por Termigal e mais a RAG, coordinado por Manuel González, que define os bichos obxecto deste debate así:

  • longueirón s.m. Molusco bivalvo similar á navalla, pero de maior tamaño, coas cunchas coa marxe dorsal recta e a ventral lixeiramente curvada, dous dentes na valva esquerda e un na dereita e liñas de crecemento claras. es muergo, en pod razor shell, NC Ensis siliqua.
  • longueirón vello loc.s.m. Molusco bivalvo similar ao longueirón, pero de menor tamaño, coas cunchas máis brillantes, co bordo anterior oblicuo e un dente en cada valva, liñas de crecemento rectangulares e carne máis dura. es longueirón, en grooved razor shell, NC Solen marginatus.
  • navalla s.f. Molusco bivalvo de cunchas fráxiles, alongadas e algo curvadas nos extremos, cunha zona de liñas horizontais de cor marrón e outra de liñas verticais de cor abrancazada, separadas por unha diagonal, e dous dentes na valva esquerda e un na dereita. es navaja, en razor shell, NC Ensis ensis.

Supoño que como referencia válida ten pouca discusión, ¿non? Mesmo para o de longueirón vello. Saúdos e ata sempre. Pedro --Lameiro (conversa) 4 de novembro de 2013 ás 19:10 (UTC)

Symbol support vote.svg Concordo Eu non teño tantos coñecementos coma vos sobre estes temas pero pola miña pouca relación coa xente do mar eu sempre entendín deles que as navallas e os longueiróns eran diferentes, aínda que hai que saber diferencialos claro está. E que os longueiróns son dunha calidade menor que as navallas tamén o saquei deles (e que en case tódolos lados dan longueirón por navalla), o que non aprendín foi a forma de diferencialos. Por iso eu penso que deberíamos nomear os artigos como propón Lameiro, e supoño que haberá que facer tamén o mesmo co longueirón vello. Saúdos, --Elisardojm (conversa) 5 de novembro de 2013 ás 10:36 (UTC)

Ligazóns externas modificadas (febreiro 2019)[editar a fonte]

Ola compañeiros editores,

Acabo de modificar 1 ligazóns externas en Navalla (molusco). Por favor tomádevos un momento para revisar a miña edición. Se tedes calquera pregunta, ou precisades que o bot ignore ben estas ligazóns ou ben a páxina por completo, por favor visitade este FAQ para máis información. Fixen os seguintes cambios:

Por favor revisade o FAQ para máis información sobre como corrixir erros do bot.

Saúdos.—InternetArchiveBot (Informar de erros) 17 de febreiro de 2019 ás 21:46 (UTC)