Cecilia García de Guilarte

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Cecilia García de Guilarte
Nome completoCecilia García Gilarte
AlcumeKokile
Nacemento20 de decembro de 1915
 Tolosa
Falecemento14 de xullo de 1989
 Tolosa
NacionalidadeEspaña
Ocupaciónescritora
editar datos en Wikidata ]

Cecilia García de Guilarte, nada en Tolosa (Guipúscoa) o 20 de decembro de 1915 e finada ibídem o 14 de xullo de 1989, foi unha xornalista, escritora, profesora universitaria e anarcosindicalista vasca, coñecida tamén como Cecilia G. de Guilarte.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Os seus pais procedían de La Bureba (provincia de Burgos), e emigraron ao País Vasco, onde naceron Cecilia e mais os seus irmáns Ricardo, Félix e Esther. O seu pai, militante da Confederación Nacional do Traballo, traballaba en Papelera Española, e estaba interesado no mundo cultural, polo que avivou a vocación de escritora de Cecilia, que publicou o seu primeiro relato nunha revista barcelonesa con 11 anos. De adolescente comezou a colaborar como correspondente nun periódico da CNT de Madrid, polo que xa antes da Guerra civil española era coñecida como xornalista.

No periódico anarcosindicalista canario En Marcha publicou por entregas o estudo Breve historia de la lucha de clases en Italia. En 1935 Vicente Sánchez Ocaña contratouna como colaboradora da revista madrileña Estampa, época na que mudou o seu nome ao reducir o primeiro apelido pola inicial maiúscula. Tamén por entón comezou a publicar os seus primeiros textos literarios na sección La Novela Ideal de La Revista Blanca, creada por Joan Montseny e Teresa Mañé. Tralo alzamento nacional de 1936 converteuse nunha das primeiras mulleres correspondentes de guerra para medios como o periódico CNT do Norte ou os medios Horizontes, El Liberal e Frente Popular, para os que cubriu a fronte norte do País Vasco.

O 2 de maio de 1937 casou con Amós Ruiz Girón, socialista, perito agrícola e xefe da Policía Municipal de Éibar, nomeado comandante do Batallón disciplinario de Euskadi polo lehendakari José Antonio Aguirre. A parella percorreu a fronte norte, desde Bilbao até Xixón pasando por Santander. En Irún finou o seu irmán Félix, tamén militante anarcosindicalista, e trala caída da fronte do norte en setembro de 1937 marcharon a Cataluña por Francia. En maio de 1938 naceu Marina, a súa primeira filla. Permaneceu en Cataluña até febreiro de 1939, cando marchou a Biarritz, onde colaborou coa publicación Le Soud-Ouest. En xuño de 1940 marcharon desde Bordeos cara a México a bordo do buque Cuba.

En México D.F. comezou a colaborar na publicación Rumbo, e en 1941 foi nomeada xefe de redacción e directora da revista El Hogar, onde permaneceu até 1949, cando pasou á revista Mujer. Amais, foi guionista de programas radiofónicos e colaborou con publicacións vascas do exilio como Eusko Deya, Tierra Vasca, Boletín del Instituto Americano de Estudios Vascos ou Gernika. En México naceron as súas fillas Esther (1943) e Ana María (1947). Logo de vivir en Michoacán, Caborca e Santa Ana, en 1950 estableceuse en Hermosillo (Sonora). Alí entrou en contacto co mundo universitario, e comezou a dar clases de Historia da Arte e de Historia do Teatro na Universidade de Sonora, amais de ser nomeada xefe do departamento de Extensión Universitaria e directora da revista da institución. Alí coñeceu outra exiliada vasca, a musicóloga Emiliana de Zubeldia, coa que fixo grande amizade. Coñeceu tamén a Silvia Mistral, Benjamín Jarnés, Adolfo Salazar, Rosita Díez e Max Aub. Foi membro da primeira xunta directiva do Ateneo Español de México, afiliouse a Izquierda Republicana e entre 1953 e 1956 colaborou ​no seu órgano de expresión, Izquierda Republicana. Amais do periodismo e a creación literaria adicouse ao ensaio, con estudos biográficos sobre Sor Juana Inés de la Cruz, Juana de Asbaje ou Padre Hidalgo, Escribiu e estreou obras dramáticas, como Ahora la trampa. Comedia en tres Actos y un cuadro (1958).

En 1959 tivo un grave accidente automobilístico que a mantivo un tempo en estado crítico. En decembro de 1963 decidiu regresar a Tolosa coa súa filla Ana María, mentres o resto da familia se negou a regresar á península mentres vivise Francisco Franco. De regreso no País Vasco, Cecilia colaborou no periódico donostiarra La Voz de España con artigos, crónicas, crítica literaria, notas autobiográficas e entrevistas.

Deu conferencias, participou en mesas redondas e foi membro de xurados de distintos premios literarios. En 1980, coa desaparición de La Voz de España, deixou a escritura e adicouse a ler e ao xénero epistolar.

Obra[editar | editar a fonte]

  • Locos y vencidos (La Novela Ideal, 1935)
  • Mujeres (La Novela Ideal, 1935)
  • Rosa del rosal cortada (La Novela Ideal, 1936)
  • Los claros ojos de Ignacio (La Novela Ideal, 1936)
  • Camino del corazón (1942)
  • El milagro de la vida (1942)
  • Orgullo de casta (1942)
  • Nación en España (1944)
  • Contra el dragón (1954)
  • Todas las vidas (1968, finalista do Premio Planeta)
  • Cualguiera que os dé muerte (1969)
  • La soledad y suspensión ríos (1975)
  • Trilogía dramática (2001)
  • Un barco cargado de... (2001)
  • Traslados sin novedad (inédita)
  • Una pizca de esperanza (inédita)
  • Los nudos del quipu (inédita)
  • El naufragio de un barquito de papel (inédita)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Tabernilla, Guillermo; Lezamiz, Julen (2007): Cecilia G. de Gilarte, reportero de la CNT. Sus crónicas de guerra.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]