Arciprestado

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

O arciprestado (de arki ("maior") + preste ("crego", cf. francés prêtre) + ado (para formar adxectivos: "relativo a", en referencia ó territorio do que está encargado) é a unha agrupación de parroquias e asemade unha subdivisión das dioceses (ou bispados).

División eclesiástica de Galicia. Moitos dos seus arciprestados fan referencia a entidades étnicas prerromanas como Nemancos, Céltigos, Entíns ou Posmarcos.


Véxase tamén: Lista de arciprestados de Galicia.

Os arciprestados correspondentes ás distintas dioceses da provincia eclesiástica de Santiago de Compostela son (datos de 1994):

Santiago de Compostela
(48)
Ourense
(45 en 1994, 28-31 en 2006)
Lugo
(43 en 1994, 28 en 2006)
Vigo-Tui
(16 en 1994, 20 en 2006)
Mondoñedo-Ferrol
(16 en 1994)
  1. Abegondo
  2. Alvedro
  3. Amaía
  4. Arousa
  5. Bama
  6. Barbeiros
  7. Barcala
  8. Benvexo
  9. Bergantiños
  10. Berreo de abaixo
  11. Berreo de arriba
  12. Bezoucos
  13. Céltigos
  14. Cerveiro
  15. Cotobade
  16. Catro camiños
  17. Dubra
  18. Duio
  19. Entíns
  20. Faro
  21. Ferreiros
  22. Iria Flavia
  23. Laracha
  24. O Lérez
  25. Monelos
  26. Montes
  27. Moraña-Caldas
  28. Moraña-Cuntis
  29. Morrazo
  30. Nemancos
  31. Piloño
  32. Ponte Beluso
  33. As Pontes
  34. Posmarcos de abaixo
  35. Posmarcos de arriba
  36. Pruzos
  37. Riazor
  38. Ribadulla
  39. Ribadumia
  40. O Salnés
  41. Seaia
  42. Sobrado
  43. Soneira
  44. Tabeirós
  45. Vea
  46. Xanrozo
  47. Xiro da Cidade
  48. Xiro da Rocha
  1. Allariz
  2. Amoeiro (Chaos de Amoeiro)
  3. Avión (>Avión-Leiro)
  4. Baltar
  5. Bande
  6. Barbadás
  7. Boborás
  8. O Carballiño (Carballiño-Orcellón)
  9. Cartelle
  10. Castrelo de Miño
  11. Castro Caldelas
  12. Cea
  13. Celanova
  14. Cenlle
  15. Cortegada
  16. Entrimo (> Bande)
  17. A Gudiña (> Gudiña-Riós)
  18. O Irixo
  19. Laza (> Verín-Laza)
  20. Leiro (>Avión-Leiro)
  21. Maceda
  22. Maside
  23. A Merca
  24. Montederramo
  25. Monterrei
  26. Muíños
  27. Nogueira de Ramuín
  28. Ourense
  29. Parada do Sil
  30. Pereiro
  31. A Peroxa
  32. A Porqueira
  33. Rairiz de Veiga
  34. Ramirás
  35. Ribadavia
  36. Río
  37. Riós (> Gudiña-Riós)
  38. Taboadela
  39. Trasmirás
  40. Verea
  41. Verín (>Verín-Laza)
  42. Vilamartín
  43. Vilar de Barrio
  44. Xinzo de Limia
  45. Xunqueira de Ambía

marcadas en negriña as denominacións oficiais actuais, onde faltarían Cualedro, Rabeda, Terra de Aguiar e Toén

  1. Abeancos
  2. Aguiar
  3. Amandi (> Amandi-Ferreira)
  4. Bolaño
  5. Camba (> Camba-Ventosa)
  6. Castro-Carballedo (> Chantada-Carballedo)
  7. Courel (> Quiroga-Courel)
  8. Cervantes
  9. Coutos da Dereita (> Coutos)
  10. Coutos da Esquerda (> Coutos)
  11. Chantada (> Chantada-Carballedo)
  12. Deza (> Deza-Dozón)
  13. Dozón (> Deza-Dozón)
  14. Farnadeiros (> O Páramo-Farnadeiros)
  15. Ferreira de Gomelle
  16. Ferreira de Pantón (> Amandi-Ferreira)
  17. Ferreiros de Balboa
  18. A Fonsagrada
  19. O Incio (> O Incio-Santalla)
  20. Ínsua-Taboada
  21. Luaces
  22. Lugo
  23. Mestrescolía
  24. Monforte de Lemos
  25. Monterroso (> A Ulloa)
  26. Narla
  27. Navego (> Chantada-Carballedo)
  28. Navia de Suarna
  29. Neira de Xusá
  30. Pallares (> Ferreira de Gomelle)
  31. Paradela (> Paradela-Portomarín)
  32. Páramo (> O Páramo-Farnadeiros)
  33. Picato (> ?)
  34. Quiroga (> Quiroga-Courel)
  35. Samos (> Sarria-Samos)
  36. Santalla de Rei (> O Incio-Santalla)
  37. Sarria (> Sarria-Samos)
  38. O Saviñao
  39. Trasdeza
  40. Triacastela (> Sarria-Samos)
  41. A Ulloa
  42. Valpedroso (> ?)
  43. Ventosa (> Camba-Ventosa)

marcadas en negriña as denominacións oficiais actuais

  1. Entenza
  2. A Guarda
  3. A Louriña
  4. Miñor
  5. Mondariz
  6. Montes
  7. Oitavén
  8. Redondela
  9. Salvaterra
  10. San Martiño
  11. Tea
  12. Tebra
  13. Tui
  14. Vigo-Casablanca
  15. Vigo-Centro
  16. Vigo-Lavadores
  17. Vigo-Polígono
  18. Vigo-San Andrés
  19. Vigo-Teis
  20. Vigo-As Travesas
  1. Azúmara
  2. Begonte-Parga
  3. Cedeira
  4. Ferrol-Nosa Señora de Chamorro
  5. Ferrol-San Xulián
  6. Miranda
  7. Mondoñedo
  8. Ortigueira
  9. As Pontes
  10. Ribadeo
  11. San Martiño
  12. Terrachá
  13. Valadouro
  14. Viveiro
  15. Vilalba
  16. Xuvia

(7 en 2006)

  1. Ferrol
  2. Mondoñedo
  3. Ortigueira-As Pontes
  4. Ribadeo-Miranda
  5. Terrachá
  6. Viveiro
  7. Xuvia

Hai ademais na Galiza territorial de administración política dous fragmentos de dúas dioceses que non están completamente en Galiza, que recollen os seguintes arciprestados:

  • Astorga: Fontei, O Barco de Valdeorras, Trives-Manzaneda, A Veiga do Bolo, Viana do Bolo e unhas parroquias do de Vilafranca do Bierzo;
  • Oviedo: unhas parroquias dun arciprestado asturiano;

Algúns destes teñen un uso alén do relixioso: por exemplo, Miranda en Mondoñedo-Ferrol aparece nas obras de Álvaro Cunqueiro así coma da serie televisiva Terra de Miranda, mentres que o Livro de notas de Álvaro Pérez, notario de Posmarcos é un dos textos medievais en galego que se conservan na actualidade.

NOTA: A fonte de onde recollen os datos (Torres Luna & Pazo Labrador) castelaniza só algúns dos topónimos, co cal se reformularon en galego dentro do espírito da denominacion eclesiástica, baseándose na denominación oficial no nomenclátor dos concellos sempre que fosen epónimos. Con todo, marcáronse en cursiva tales modificacións.


Divisións territoriais católicas
advocación | parroquia | santoral
arcebispado ou arquidiocese | arciprestado | bispado ou diocese | prelatura | provincia eclesiástica | vicaría ou vicariato
Ferramentas persoais
Espazos de nomes

Variantes
Accións
Navegación
Imprimir/exportar
Caixa de ferramentas