Unión Republicana (España 1903)

Unión Republicana
Instancia de partido político  Ideoloxía política republicanismo
Datas  Fundación / creación 26 de marzo de 1903  Disolución / destrución 1910
Cronoloxía  Substitúe Republican Fusion (en)
Localización  Lugar de formación Madrid  País España
Códigos e identificadores VIAF 220661727 Freebase /m/0n8zdwv
Fontes e ligazóns
Wikidata C:Commons

A Unión Republicana foi un partido político español fundado en 1903, en Madrid, por Nicolás Salmerón e Alejandro Lerroux baixo a dirección do primeiro, co propósito de unificar as esparexidas forzas republicanas españolas durante a Restauración borbónica. No seu programa se pretendía a restauración da Constitución de 1869, a proclamación da República e a convocatoria dunhas Cortes constituíntes.

Historia e características

Creación

Xa dende 1901, aparecían voces e intentos de unidade republicana en Cataluña, Almería ou Málaga, onde os mítines son o principal medio espallador das ideas unitarias. Finalmente, lévase a cabo coa creación do partido, o 25 de marzo de 1903, a partir dunha grande asemblea republicana celebrada no Teatro Lírico de Madrid con Nicolás Salmerón, como líder principal, e apoiado por Alejandro Lerroux. Conflúen nel case tódalas tendencias republicanas, e algúns sectores obreiros, agás os progresistas dirixidos por José María Esquerdo e un sector do republicanismo federal.

Eleccións de 1903

Nas eleccións xerais de España de 1903, celebradas en abril, a Unión Republicana colleitou un grande éxito chegando a 36 deputados, 13 deles en Cataluña, e unha presenza significativa nas grandes cidades. Así, as súas candidaturas en Madrid, Barcelona e Valencia, saíron integramente, e tamén foron exitosas en capitais de provincia como Castelló, Cádiz, Salamanca, Granada, Palma de Mallorca, A Coruña, Tarragona, Logroño e Lleida. En Barcelona, colleitou 35.000 votos, que foi o maior nivel de votación dunha candidatura de esquerdas até as eleccións de 1931.

Mitin republicano no frontón central de Madrid (1905). Participaron, entre outros, Blasco Ibáñez e Salmerón.

Nas eleccións xerais de 1905, a Unión Republicana obtivo 30 escanos.

Crise e ruptura

Tres anos máis tarde, en 1908, a UR achegouse aos rexionalistas cataláns e integrouse na coalición Solidaritat Catalana. Pero diante do desexo de autonomía dos cataláns, a Unión escindiuse entre os partidarios de colaborar cos rexionalistas (liderados por Salmerón) e os que se opuñan ao catalanismo, encabezados por Lerroux e apoiados, tras un intento de conciliación, por Julián Besteiro.

En 1908,cando a posición favorable ao catalanismo se impuxo no seo do partido, o sector de Lerroux abandonou a Unión e fundou o Partido Republicano Radical e os republicanos de Blasco Ibáñez, se escindiron creando o Partido de Unión Republicana Autonomista.

Véxase tamén

Bibliografía

• Álvarez Rey, Leandro (2009). Los Diputados por Andalucía de la Segunda República, 1931-1939: diccionario biográfico I (en castelán). Sevilla: Centro de Estudios Andaluces / Consejería de Presidencia Junta de Andalucía. ISBN 978-84-613-1326-6. 
• Avilés Farré, Juan; Elizalde Pérez-Grueso, María Dolores; Sueiro Seoane, Susana (2002). Historia política de España, 1875-1939. Colección: Fundamentos nº 92 (en castelán). Tres Cantos (Madrid): Ediciones Istmo. ISBN 84-7090-320-9. 
• De Miguel Salanova, Santiago (2016). Universidad del País Vasco = Euskal Herriko Unibertsitatea, ed. (e-ISSN: 2340-0277). "La Unión Republicana en el corazón de la monarquía. El triunfo electoral de 1903". Historia Contemporánea (en castelán) (53): 553–591. ISSN 1130-2402. doi:10.1387/hc.16732. Consultado o 9 de xuño de 2024. 
• Martínez Roda, Federico (1998). Valencia y las Valencias: su historia contemporánea (1800-1975) (en castelán). Valencia: Fundación Universitaria San Pablo CEU. ISBN 84-86792-89-4. 
• Sanz Noya, Julián (2009). La construcción de la dictadura franquista en Cantabria (en castelán). Santander: Universidad de Cantabria. ISBN 978-84-8102-486-9. 

Outros artigos

• Blasquismo
• Lerrouxismo
• Republicanismo en España