Roch Marc Christian Kaboré
Roch Marc Christian Kaboré, nado en Uagadugú o 25 de abril de 1957, é un político e banqueiro burkinense que foi presidente de Burkina Faso entre o 29 de decembro de 2015 e o 24 de xaneiro de 2022, cando foi deposto por un golpe de Estado.[1][2]
Anteriormente desempeñara numerosos cargos durante a presidencia de Blaise Compaoré. Foi ministro en diferentes gobernos desde 1989, primeiro ministro entre 1994 e 1996 e presidente da Asemblea Nacional de Burkina Faso entre 2002 e 2012.[1]
Durante anos foi unha das principais figuras do Congreso pola Democracia e o Progreso (CDP), o partido de Compaoré. En xaneiro de 2014 abandonou a formación e participou na creación do Movemento polo Pobo e o Progreso (MPP), co que gañou as eleccións presidenciais de 2015. Foi reelixido en 2020.[1]
Primeiros anos e formación
[editar | editar a fonte]Kaboré naceu en Uagadugú, daquela capital da Alto Volta francesa. É fillo de Charles Bila Kaboré, que ocupou diferentes responsabilidades administrativas e ministeriais durante a primeira República de Alto Volta, e de Antonine Kaboré.[3]
Comezou os seus estudos primarios en Uagadugú en 1962. Tras un período en Tougan, regresou á capital e entre 1968 e 1975 estudou no Collège Saint Jean-Baptiste de la Salle, onde obtivo o bacharelato.[1]
En 1975 trasladouse a Francia para estudar ciencias económicas na Universidade de Dijon. Obtivo unha maîtrise en ciencias económicas, con especialización en xestión, en 1979, e en 1980 un diploma de estudos superiores especializados (DESS) en xestión.[1]
Durante a súa estancia en Francia participou na Association des étudiants voltaïques en France, vinculada á Union générale des étudiants voltaïques.[1]
Coñeceu tamén en Francia a Sika Bella Kaboré, coa que casou en 1982. O matrimonio tivo tres fillos.[3]
Traxectoria profesional e política
[editar | editar a fonte]Carreira bancaria
[editar | editar a fonte]De regreso a Alto Volta, Kaboré incorporouse á Banque internationale des Volta, posteriormente denominada Banque internationale du Burkina (BIB). En 1984, con 27 anos, foi nomeado director xeral da entidade, posto que exerceu ata setembro de 1989.[1]
Cargos ministeriais e primeiro ministro
[editar | editar a fonte]O 21 de setembro de 1989 incorporouse ao goberno de Blaise Compaoré como ministro de Transportes e Comunicacións. Despois da aprobación da Constitución da IV República, en 1991, foi nomeado ministro de Estado encargado da coordinación da acción gobernamental.[1]
En febreiro de 1992 pasou a exercer como ministro de Estado sen carteira. Nas eleccións lexislativas do 24 de maio dese ano foi elixido deputado pola provincia de Kadiogo nas listas da Organización para a Democracia Popular–Movemento do Traballo (ODP–MT).[1]
Entre xuño de 1992 e setembro de 1993 foi ministro de Estado de Finanzas e Planificación, e posteriormente ministro de Estado encargado das relacións coas institucións.[1]
En marzo de 1994 foi nomeado primeiro ministro de Burkina Faso. O seu goberno coincidiu coa desvalorización do franco CFA de 1994 e coa aplicación das primeiras medidas de acompañamento da reforma monetaria e de diferentes programas de privatización. Permaneceu á fronte do goberno ata o 6 de febreiro de 1996.[1]
Tras deixar o cargo converteuse en conselleiro especial do presidente Blaise Compaoré ata 1997.
Asemblea Nacional e CDP
[editar | editar a fonte]Nas eleccións lexislativas de 1997 Kaboré foi novamente elixido deputado, desta volta polo Congreso pola Democracia e o Progreso (CDP). Entre 1997 e 2002 exerceu como primeiro vicepresidente da Asemblea Nacional.[1]
En 1999 foi elixido secretario nacional do CDP. Nas eleccións lexislativas de maio de 2002 encabezou a lista nacional do partido e renovou o seu escano. En xuño dese ano foi elixido presidente da Asemblea Nacional.[1]
Foi reelixido deputado e presidente da Asemblea en 2007. En xullo de 2011 foi ademais elixido presidente da Asemblea Parlamentaria da Francofonía.[1]
Paralelamente, en agosto de 2003 converteuse en presidente do CDP e do seu buró político nacional, función que desempeñou ata marzo de 2012.[1]
Ruptura co CDP e creación do MPP
[editar | editar a fonte]A comezos da década de 2010 Kaboré foi afastándose progresivamente da dirección de Blaise Compaoré. Un dos principais puntos de discrepancia foi o proxecto de modificación do artigo 37 da Constitución, que podería permitir a Compaoré presentarse novamente ás eleccións presidenciais.[3]
O 4 de xaneiro de 2014 Kaboré presentou a súa dimisión do CDP. O 25 de xaneiro, xunto con outros antigos dirixentes do partido gobernante, fundou o Movemento polo Pobo e o Progreso (MPP), do que foi elixido presidente.[1]
A ruptura produciuse poucos meses antes da revolta burkinesa de 2014, que en outubro dese ano provocou a dimisión de Compaoré tras 27 anos no poder.
Presidencia de Burkina Faso
[editar | editar a fonte]Elección de 2015
[editar | editar a fonte].jpg)
Kaboré foi o candidato do MPP ás eleccións presidenciais celebradas o 29 de novembro de 2015. Obtivo o 53,49 % dos votos e venceu na primeira volta.[1]
Prestou xuramento o 29 de decembro de 2015, sucedendo ao presidente de transición Michel Kafando. Converteuse así no primeiro presidente civil elixido por sufraxio popular en Burkina Faso desde Maurice Yaméogo, derrocado en 1966.[1]
Durante o inicio do seu primeiro mandato conservou tamén a carteira de Defensa, que abandonou en febreiro de 2017.
A presidencia de Kaboré estivo marcada en boa medida pola deterioración da situación de seguridade no país e pola expansión dos ataques de grupos armados islamistas procedentes da rexión do Sahel. O conflito causou miles de vítimas e un forte aumento do número de desprazados internos.
Reelección de 2020
[editar | editar a fonte]Kaboré presentouse a un segundo mandato nas eleccións presidenciais do 22 de novembro de 2020. Foi reelixido na primeira volta con 1 645 229 votos, equivalentes ao 57,74 % dos votos válidos, fronte ao 15,54 % obtido por Eddie Komboïgo e o 12,46 % de Zéphirin Diabré.[4]
Prestou xuramento para o seu segundo mandato o 28 de decembro de 2020.[5]
Durante 2021 aumentou a contestación ao seu goberno pola deterioración da seguridade. En novembro producíronse manifestacións contra a incapacidade das autoridades para frear os ataques armados, ao tempo que se incrementaba o descontento dentro das propias forzas armadas.[6]
Golpe de Estado de 2022
[editar | editar a fonte]O 23 de xaneiro de 2022 producíronse motíns en varios cuarteis militares. Os soldados reclamaban máis medios para combater os grupos armados que operaban no país e cambios na dirección das forzas de seguridade.[6]
O día seguinte, 24 de xaneiro, Kaboré foi detido polos militares. Horas despois, oficiais agrupados no Movemento Patriótico para a Salvagarda e a Restauración (MPSR), encabezado polo tenente coronel Paul-Henri Sandaogo Damiba, anunciaron a súa destitución, a suspensión da Constitución e a disolución do goberno e da Asemblea Nacional.[7]
O MPSR xustificou o golpe pola deterioración da situación de seguridade e polo que consideraba a incapacidade do goberno para responder á insurxencia armada.[7]
Tras a súa caída, Kaboré permaneceu baixo custodia e posteriormente en arresto domiciliario. En abril de 2022 foi autorizado a regresar á súa residencia particular en Uagadugú baixo protección das forzas de seguridade.[8]
En xullo dese ano o goberno de transición declarou que o antigo presidente gozaba xa de liberdade plena.[9]
Notas
[editar | editar a fonte]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 "Roch Marc Christian Kaboré". Présidence du Faso (en francés). Consultado o 5 de outubro de 2026.
- ↑ "Roch Marc Christian Kaboré". Présidence du Faso (en francés). Consultado o 5 de outubro de 2026.
- 1 2 3 "Biographie". Présidence du Faso (en francés). Consultado o 5 de outubro de 2026.
- ↑ "Élection présidentielle du 22 novembre 2020. Résultats globaux" (PDF) (en francés). Conseil constitutionnel du Burkina Faso. Consultado o 5 de outubro de 2026.
- ↑ "Discours d’investiture de Son Excellence Monsieur Roch Marc Christian Kaboré". Présidence du Faso (en francés). Consultado o 5 de outubro de 2026.
- 1 2 "As soldiers mutiny in Burkina Faso, government dismisses talk of coup". Euronews (en inglés). Reuters. 23 de xaneiro de 2022. Consultado o 5 de outubro de 2026.
- 1 2 Ndiaga, Thiam (24 de xaneiro de 2022). "Burkina Faso army deposes president in West Africa's latest coup" (en inglés). Reuters. Consultado o 5 de outubro de 2026.
- ↑ "Burkina ex-president moved to home after house arrest". Africanews (en inglés). Associated Press. 7 de abril de 2022. Consultado o 5 de outubro de 2026.
- ↑ "Burkina : L’ex président Roch Kaboré est « totalement » libre réaffirme le gouvernement". Agence d'Information du Burkina (en francés). 3 de xullo de 2022. Consultado o 5 de outubro de 2026.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Ligazóns externas
[editar | editar a fonte] |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Roch Marc Christian Kaboré |
 |
A Galipedia ten un portal sobre: Burkina Faso |
