Educación bilingüe

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.


Cohen (como se citou en Arnau) proporcíonanos a definición de educación bilingüe como "el uso de dos o más lenguas como medio de instrucción en una parte del currículum escolar o en todas."

Arnau (1981), pola súa parte, aporta otra definición máis práctica onde define educación bilingüe que fai referencia a cantidade de programas que proporcionan ensinanzas en dúas linguas como mínimo.

Programas[editar | editar a fonte]

A educación bilingüe inclúe un bo número de programas[1][2] distintos que responden a diferentes contextos lingüísticos, sociais e políticos. En función dos obxectivos, Arnau (1981) e Nispen (2012) distinguen os seguintes programas:

O uso da lingua dos alumnos/as só nos primeiros cursos de escolaridade para facilitar a súa integración recibe o nome de programa bilingüísta transicional, chamado tamén programa de transición. A educación de transición consiste en educar aos nenos e nenas na lingua materna durante dous ou tres anos, máis ou menos, na educación primaria. Despois deste tempo os nenos/as xa teñen adquirida a lingua maioritaria e polo tanto comezan a recibir a educación na lingua dominante. Os alumnos/as reciben a súa educación acompañados da súa primeira lingua ata que dominen ben a principal. Soe darse este tipo de programas cos nenos e nenas inmigrantes, coa intención de que asimilen a lingua da sociedade e teñan igual de oportunidades que os demais. Este tipo de educación é a máis popular en Estados Unidos para os nenos minoritarios.

O desenvolvemento de hábitos orais en dúas linguas, pero nunha lingua a nivel escrito, xeralmente a lingua dominante, coñécese como programa bilingüísta uniletrado. O que se busca é manter lazos entre a escola e a comunidade, considerando, dalgunha maneira, a lingua familiar. Por unha banda, diferénciase do programa transicional no sentido de que sempre ten a lingua familiar presente aínda que sexa só a nivel oral. Por outra banda, coincide con el porque os seus obxectivos están máis cerca do cambio lingüístico e cultural que do mantemento da lingua familiar.

Fálase de programa de bilingüismo parcial cando se da unha repartición de contidos escolares en función da lingua. Xeralmente os contidos escolares dados na lingua minoritaria fan referencia ó seu universo cultural e étnico, mentres que os contidos propios da ciencia e da tecnoloxía son ensinados na segunda lingua ou dominante.

Coñécese como programa bilingüísta integral o uso das dúas linguas en todos ou case todos os grados e contidos escolares. Este programa persegue un dobre obxectivo: o bilingüismo e o biculturismo. Pode estar claramente orientado ao mantemento da minoría lingüística. Pódese falar de programa de inmersión como sinónimo a este. A educación de inmersión consiste en programas onde a ensinanza na segunda lingua dirixida ao alumnado ten unha primeira lingua que se considera maioritaria. Trátase de educar aos nenos e nenas nesta segunda lingua en todas ou case todas as materias durante un tempo. O obxectivo é o bilingüismo ou biculturismo: ao coñecemento da súa segunda lingua familiar e da súa cultura engaden o coñecemento doutra lingua nun proceso pouco forzado. López (1993) comenta como se iniciou o programa en Canadá e pouco a pouco foise estendendo por outros países, sufrindo adaptacións e cambios no seu deseño.

Pola contra á educación integral atópase o programa de submersión. Neste caso, Trátase dunha educación na cal os nenos e nenas cunha lingua minoritaria reciben unha educación na lingua maioritaria. É dicir, é un programa onde a instrución educativa faise mediante a cultura e lingua dominante. O obxectivo consiste na adquisición, por parte do alumando, dun bo dominio da lingua maioritaria o máis cedo posible para poder traballar conxuntamente cos nenos que xa usan esta lingua. Baker e Jone (como se citou en Nispen) falan da crenza, por parte dos partidarios deste programa, de como os nenos e nenas que utilizan a lingua materna teñen un desenvolvemento moito máis lento na segunda lingua. Ningunha escola se declara explicitamente como unha escola de submersión.

Por último ao contrario da educación de submersión encóntrase o programa de mantemento. Na educación de mantemento utilizan aos nenos e nenas das linguas minoritarias. Neste caso a lingua minoritaria ten máis importancia que a maioritaria dado que posúe un prestixio moi baixo fora da escola e que, polo tanto, debe ser apoiada. Pódese denominar tamén modelo de protección da lingua. O argumento a seguir é que os alumnos e alumnos están rodeados da primeira lingua fora da escola (na televisión, na radio, na rúa…) sen terse en conta a lingua minorizada. Fálanse de dous obxectivos: conseguir un bilingüismo total onde as dúas linguas son tratadas e aumentar o coñecemento da historia e cultura minoritaria. Baker e Jones (como se citou en Nispen) comentan como problema do programa a falta de apoio financeiro e oficial.

Decretos[editar | editar a fonte]

Toda institución escolar debe rexirse pola lei establecida. Na actualidade, as escolas réxense polo Decreto 79/2010[3], do 30 de maio. Anterior a este estaba establecido o Decreto 124/2007[4], do 28 de xuño. Observando o decreto vixente e o anterior pódense contemplar, nos artigos 6º, as seguintes diferenzas:

  • No decreto 124/2007 establécese que as escolas deben educar aos discentes con un mínimo dun 50% en galego. Por unha banda, non se establece un máximo de materias a ensinar en galego, polo que se podería chegar a dar todas as materias en dita lingua. Por outra banda, o decreto obriga a impartir as áreas de matemáticas, coñecemento do medio natura, social e cultural, educación para a cidadanía e dereitos humanos. Isto reflicte como aquelas materias que teñen un maior prestixio (matemáticas) deben ser ensinadas en Galego obrigatoriamente.
  • No Decreto 79/2010, en contraposición, establécese que só se poderá educar en galego un 50 % como máximo, co fin de garantir a adquisición da lingüística nas dúas linguas oficiais de Galicia. Neste caso as linguas de prestixio como matemáticas están obrigadas a impartirse en castelán.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]