2025
| 2025 | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Calendario gregoriano | 2025 MMXXV | ||||||||||||||||||
| Ab urbe condita | 2778 | ||||||||||||||||||
| Calendario armenio | 1474 | ||||||||||||||||||
| Calendario chinés | 4721 – 4722 | ||||||||||||||||||
| Calendario hebreo | 5785 – 5786 | ||||||||||||||||||
| Calendario hindú | |||||||||||||||||||
| · Vikram Samvat | 2080 – 2081 | ||||||||||||||||||
| · Shaka Samvat | 1947 – 1948 | ||||||||||||||||||
| · Kali Yuga | 5126 – 5127 | ||||||||||||||||||
| Calendario persa | 1403 – 1404 | ||||||||||||||||||
| Calendario musulmán | 1447 – 1448 | ||||||||||||||||||
| Calendario rúnico | 2275 | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
2025 (MMXXV) foi un ano común do calendario gregoriano dentro do século XXI, comezado en mércores. É o vixésimo quinto ano do século XXI e do terceiro milenio.
Acontecementos
[editar | editar a fonte]- 19 de xaneiro: entrada en vigor do acordo de alto o fogo entre Hamas e Israel.[1][2]
- 20 de xaneiro: segunda investidura e toma de posesión de Donald Trump, 47º presidente dos Estados Unidos.[3][4]
- 28 de marzo: un sismo en Myanmar causa máis de 5 000 vítimas mortais. Véxase: "Terremoto de Myanmar de 2025".
- 2 de abril: unha crise financeira afecta ao mercado de valores dos EEUU. A causa principal foi a imposición de taxas promovida polo presidente Trump. Véxase: "colapso bolsista de 2025".
- 3 de abril: Hungría retírase da Corte Penal Internacional.
- 8 de abril: en República Dominicana, o teito da discoteca Jet Set derrúbase durante un concerto, deixando máis de 200 mortos.
- 28 de abril: un gran apagamento eléctrico afecta durante horas á Península Ibérica.[5]
- 8 de maio: o cardeal norteamericano Robert Francis Prevost Martínez é elixido papa da Igrexa católica co nome de León XIV.
Mortes
[editar | editar a fonte]Artigo principal: Finados en 2025.
Xaneiro
[editar | editar a fonte]- 1 de xaneiro: David Lodge, 89 anos, escritor británico.
- 7 de xaneiro: Jean-Marie Le Pen, 96 anos, político francés.[6]
- 8 de xaneiro: Eladio Osorio, 82 anos, político, ex alcalde de Castro Caldelas.[7]
- 9 de xaneiro: Manuel Elkin Patarroyo, 78 anos, patólogo colombiano.
- 13 de xaneiro: Álvaro Rodríguez Eiras, 92 anos, político e empresario.
- 16 de xaneiro: David Lynch, 78 anos, director de cine estadounidense.
- 16 de xaneiro: Xesús Pérez Varela, 75 anos, político e xornalista.
- 17 de xaneiro: Denis Law, 84 anos, futbolista escocés.[8]
- 18 de xaneiro: Bernardino Graña, 92 anos, escritor.[9]
- 22 de xaneiro: Xosé Manuel Piñeiro, 68 anos, presentador de televisión.
- 26 de xaneiro: César Lombera, 71 anos, actor, director de escena e escultor.[10]
- 30 de xaneiro: Marianne Faithfull, 78 anos, cantante, compositora e actriz inglesa.[11]
Febreiro
[editar | editar a fonte]- 1 de febreiro: Horst Köhler, 81 anos, economista e político alemán, presidente de Alemaña (2004-2010).[12]
- 3 de febreiro: Helga de Alvear, galerista e coleccionista de arte (n. 1936).
- 18 de febreiro: Gene Hackman, actor e escritor estadounidense (n. 1930).
- 24 de febreiro: Roberta Flack, cantante de soul e quiet storm estadounidense (n. 1937).
Marzo
[editar | editar a fonte]- 29 de marzo: Richard Chamberlain, actor estadounidense (n. 1934).
Abril
[editar | editar a fonte]- 1 de abril: Val Kilmer, actor estadounidense[13][14] (n. 1959).
- 10 de abril: Leo Beenhakker, adestrador de fútbol neerlandés (n. 1942).
- 13 de abril: Mario Vargas Llosa, escritor e político peruano, premio Nobel de Literatura en 2010 (n. 1936).
Maio
[editar | editar a fonte]- 13 de maio: Pepe Mujica, político uruguaio. Presidente do Uruguai de 2010 a 2015 (n. 1935).
- 19 de maio: Manuel Torreiglesias, xornalista e escritor galego (n. 1941).
Xuño
[editar | editar a fonte]- 4 de xuño: Marc Garneau, astronauta e ministro canadense (n. 1949).
Xullo
[editar | editar a fonte]- 3 de xullo: Michael Madsen, actor estadounidense (n. 1957).[15]
- 8 de xullo: Suso Díaz Díaz, sindicalista galego (n. 1944).[16]
- 8 de xullo: Enrique Nicanor, produtor, director, escritor e debuxante galego de cine e televisión (n. 1944).[17]
Agosto
[editar | editar a fonte]- 1 de agosto: Jonathan Kaplan, produtor e director franco-estadounidense (n. 1947).[18]
- 3 de agosto: Loni Anderson, actriz estadounidense (n. 1945)
- 5 de agosto: Terry Reid, guitarrista inglés (n. 1949)[19]
- 10 de agosto: Manuel Lourenzo, actor e dramaturgo galego (n. 1943).[20]
.jpg)
Setembro
[editar | editar a fonte]- 4 de setembro: Giorgio Armani, deseñador de moda e empresario italiano (n. 1934).[21]
- 6 de setembro: Rick Davies, cantante, compositor e tecladista de rock británico (n. 1944).[22]
Outubro
[editar | editar a fonte]- 1 de outubro: Jane Goodall, zoóloga e antropóloga británica (n. 1934).[23]
- 2 de outubro: Ramón Yzquierdo Perrín, historiador da arte galego (n. 1948).[24]
- 18 de outubro: Maribel Longueira, artista e fotógrafa galega (n. 1951).[25]
Novembro
[editar | editar a fonte]- 6 de novembro: James Watson, biólogo e zoólogo estadounidense (n. en 1928).[26]
- 17 de novembro: Marcos Vizcaya, avogado e político vasco (n. 1947).[27]
Decembro
[editar | editar a fonte]- 13 de decembro: Héctor Alterio, actor arxentino nacionalizado español (n. 1929).
- 14 de decembro: Rob Reiner, actor e director de cine estadounidense (n. 1947).[28]
- 15 de decembro: Ángel González Adrio, xogador de baloncesto galego (n. 1931).[29]
- 20 de decembro: Celso Bugallo, actor galego (n. 1947).[30]
- 28 de decembro: Brigitte Bardot, actriz francesa (n. 1934).[31]
Día das letras galegas dedicado a:
[editar | editar a fonte]Ás cantareiras e á poesía popular, nomeando a Adolfina e Rosa Casás Rama de xullo (de Cerceda), Eva Castiñeira (de Muxía), e as Pandeireteiras de Mens: Prudencia e Asunción Garrido Ameixenda e mais Manuela Lema Villar (de Malpica de Bergantiños).[32]
Festas e celebracións
[editar | editar a fonte]- Ano Castelao [33]
- A Seo-BirdLife nomeou o gabeador vermello (Tichodroma muraria) como a Ave do Ano 2025.[34]
- A Organización das Nacións Unidas acordou dedicar o ano 2025 como o Ano Internacional da Preservación dos Glaciares.[35]
- O Goberno de España declarou o ano 2025 como Ano do Pobo Xitano para conmemorar a súa chegada á península ibérica hai 600 anos.[36]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Redacción (15 de xaneiro de 2025). "En qué consiste el acuerdo entre Israel y Hamás para el cese al fuego en Gaza y qué temas clave deja sin resolver". bbc.com (en castelán). Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ Pita, Antonio; Peregil, Francisco (15 de xaneiro de 2025). "Israel y Hamás alcanzan un acuerdo de alto el fuego en Gaza tras 15 meses de guerra". elpais.com (en castelán). Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ Osorio, Silvia (20 de xaneiro de 2025). "Directo. Investidura de Donald Trump como presidente de los Estados Unidos". elcorreo.com (en castelán). Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ Pérez, Uxía; Nicolás, S.; Gómez, L.; Rey, Marta; Charte, Miguel (20 de xaneiro de 2025 [actualización, 21 de xaneiro de 2025]). "Trump proclama la "edad de oro" y la "revolución del sentido común" al jurar como presidente por segunda vez". rtve.es (en castelán). Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ Redacción (28 de abril de 2025). "Apagamento eléctrico xeral: estiman entre 6 e 10 horas para restabelecer a subministración". nosdiario.gal. Consultado o 6 de maio de 2025.
- ↑ Jean-Marie Le Pen, French far-right leader, dies aged 96
- ↑ "Fallece Eladio Osorio Castro, exalcalde socialista de Castro Caldelas". La Región (en castelán). 2025-01-09. Consultado o 2025-01-09.
- ↑ "Man Utd and Scotland legend Law dies aged 84". BBC (en inglés). 17 de xaneiro de 2025. Consultado o 17 de xaneiro de 2025.
- ↑ García, David (18 de xaneiro de 2025 [actualizado o 19 de xaneiro de 2025]). "Falece o poeta e escritor Bernardino Graña aos 92 anos". farodevigo.es. Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ Mosteiro, Santy (27 de xaneiro de 2025). "Muere el escultor César Lombera, autor del conjunto de A Tertulia y la efigie de Valle Inclán". Diario de Pontevedra.
- ↑ Singer Marianne Faithfull dies at 78 (en inglés)
- ↑ "Ex-Bundespräsident: Horst Köhler mit 81 Jahren gestorben". ZDFheute (en alemán). 1 de febreiro de 2025. Consultado o 1 de febreiro de 2025.
- ↑ Redacción (2 de abril de 2025). "Muere a los 65 años Val Kilmer, protagonista de Top Gun, Batman y The Doors: "El actor menos reconocido de su generación"". bbc.com (en castelán). Consultado o 7 de abril de 2025.
- ↑ Beauregard, Luis Pablo (2 de abril de 2025). "Muere el actor Val Kilmer, protagonista de ‘Top Gun’ y ‘Batman Forever’, a los 65 años". elpais.com (en castelán). Consultado o 7 de abril de 2025.
- ↑ Porcel, María (3 de xullo de 2025). "Muere Michael Madsen, actor fetiche de Tarantino en ‘Kill Bill’ y ‘Reservoir Dogs’, a los 67 años". elpais.com (en castelán). Consultado o 4 de xullo de 2025.
- ↑ Redacción (8 de xullo de 2025). "Falece aos 80 anos o histórico sindicalista Suso Díaz Díaz". nosdiario.gal. Consultado o 9 de xullo de 2025.
- ↑ Redacción (13 de xullo de 2025). "Muere Enrique Nicanor, exdirector del OUFF, pionero en la animación y figura destacada del cine y la televisión". laregion.es (en castelán). Consultado o 14 de xullo de 2025.
- ↑ Robles, Carlos (3 de agosto de 2025). "Jonathan Kaplan, director of The Accused and ER, dies at 77". bnonews.com (en inglés). Consultado o 5 de agosto de 2025.
- ↑ Redacción (2025-08-05). "Terry Reid, The Singer Who Turned Down Led Zeppelin Dies At 75". Mojo (en inglés). Consultado o 2025-08-05.
- ↑ "O patriarca do teatro galego Manuel Lourenzo faleceu este domingo na Coruña". Nós Diario. 10 de agosto de 2025. Consultado o 10 de agosto de 2025.
- ↑ Pérez Méndez, María José (5 de setembro de 2025). "Muere Giorgio Armani a los 91 años: el diseñador de los yuppies de los 80 en general y de los trajes de chaqueta en particular". elmundo.es (en castelán). Consultado o 2 de outubro de 2025.
- ↑ EFE (8 de setembro de 2025). "Muere Rick Davies, cofundador de Supertramp". lavozdegalicia.es (en castelán). Consultado o 2 de outubro de 2025.
- ↑ Redacción (1 de outubro de 2025). "Murió Jane Goodall, la reconocida defensora de los derechos de los animales". infobae.com (en castelán). Consultado o 2 de outubro de 2025.
- ↑ Redacción (2 de outubro de 2025). "Muere el catedrático de Historia del Arte y académico Ramón Yzquierdo Perrín a los 77 años". elcorreogallego.es (en castelán). Consultado o 2 de outubro de 2025.
- ↑ P.G., C. (18 de outubro de 2025). "Fallece la fotógrafa Maribel Longueira a los 74 años". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 5 de decembro de 2025.
- ↑ Ansede, Manuel (7 de novembro de 2025). "Muere James Watson, descubridor de la enigmática estructura del ADN, a los 97 años". elpais.com (en castelán). Consultado o 11 de novembro de 2025.
- ↑ "Fallece Marcos Vizcaya, exportavoz del PNV en el Congreso y uno de los negociadores del Estatuto de Gernika". deia.eus (en castelán). 17 de novembro de 2025. Consultado o 20 de novembro de 2025.
- ↑ Martínez, Luis (15 de decembro de 2025). "Rob Reiner, el cineasta humanista y liberal que lo hizo todo bien". elmundo.es (en castelán). Consultado o 16 de decembro de 2025.
- ↑ Diego Espiño (15 de decembro de 2025). "Falece o pontevedrés Ángel González-Adrio, xogador do primeiro Mundial de baloncesto da historia". Pontevedra Viva.
- ↑ López, Belén (2025-12-21). "Morre aos 78 anos o actor Celso Bugallo". Diario de Pontevedra (en castelán). Consultado o 2025-12-21.
- ↑ Losa, José Luis (28 de decembro de 22). "Adiós a Brigitte Bardot, sublimación y desprecio del eterno femenino". lavozdegalicia.es (en castelán). Consultado o 28 de decembro de 2025.
- ↑ "As cantareiras e a poesía popular oral protagonizarán o Día das Letras Galegas 2025". academia.gal. 5 de xullo de 2024. Consultado o 3 de febreiro de 2025.
- ↑ "A Xunta declara 'Ano Castelao' o 2025 con motivo da celebracion do 75 aniversario do seu pasamento". Consultado o 1.03.2025..
- ↑ "El escaso treparriscos elegido Ave del Año 2025" (en castelán). Consultado o 27.02.2025..
- ↑ "2025 Año Internacional de la Conservación de los Glaciares" (en castelán). Consultado o 27.02.2025..
- ↑ "La Voz de la escuela", suplemento semanal de La Voz de Galicia, 26.03.2025.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte] |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: 2025  |