Palleiro

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Palleiro na provincia da Coruña

Un palleiro é unha morea de palla, tamén chamado meda ou palleira. Tamén recibe o nome de palleira a estrutura, xeralmente un alpendre, destinada a gardar a herba enxoita e a leña para queimar, denominada neste caso tamén pallal, pallar, pallarega ou pallete. O palleiro é moi común na tradición agrícola galega que aínda hoxe constitúe un elemento de importancia xa non só agrícola senón tamén a modo de tradición cultural.

Adoita ter forma de cono, cun pau ergueito pousado no chan e a palla mallada disposta ao seu redor. O lugar habitual dunha palleira é a eira, malia que non calquera terreo pode ser acondicionado. Co gallo de evitar a choiva, moitas veces a palla é cuberta cun plástico protector que polo xeral é unha peza única de cor negra. Cínguese arredor da palla con cordeis, pedras que o asenten no chan ou outros trebellos similares.

Etnoloxía[editar | editar a fonte]

O palleiro formaba parte da vida agrícola. En Galicia o can autóctono recibe o nome de can de palleiro porque adoitaba durmir nas concteucións destinadas a gardar a palla. Ao fillo lexítimo ou natural tamén se lle coñece coma fillo de palleiro. O refraneiro galego está cheo de frases con este termo:

  • Non quedar can tras palleiro, en sentido metafórico dá a entender que nada se deixou esquecido, que se rexistrou e todo está comprobado polo miúdo.
  • Pódeste ir p'rao palleiro, díselle ao cativo que leva un bo anaco de pan ou á persoa maior que comeu até fartar.
  • Vaste p'rai palleiro?, díselle tamén á persoala persona que ao comer e servir a carne, bota a que ten máis ósos por ser a que máis gosta.
  • Palleiro sen palla non se fai, dise dunha persoa pouco curiosa no seu traballo, que o fai a eito. Tamén se di da persoa grosa que come demais a xeito de xustificación.

Outras frases:

  • Cando se acende o palleiro, arde máis axiña o vello.
  • De palleiro que se queima faíscas saen.
  • Mete ao pidincheiro no teu palleiro, e faráchese o teu herdeiro.
  • No palleiro, ben dorme o que anda ao vintimperio.
  • No palleiro, non fagas lume nin co esqueiro.
  • O palleiro vello arde máis axiña.
  • O palleiro vello, cando se acende malo é de apagar.
  • O vello palleiro, cando se acende arde todo enteiro.
  • Pallas ao palleiro, galiñas ao galiñeiro.
  • Pallas ao palleiro, vellas ao fiadeiro.
  • Palleiro sen palla non se pode facer.
  • Palleiro vello logo se acende.
  • Palleiro vello logo se queima.
  • Se metes ao ruín no teu palleiro, xa verás como se queda de teu herdeiro.
  • Ti enche o palleiro, de palla ou palloeiro.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]