División azul

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

A 250. Einheit spanischer Freiwilliger da Wehrmacht, máis coñecida como a División Azul (Blaue Division, en alemán), foi unha unidade de voluntarios españois que serviu entre 1941 e 1943 no exército alemán durante a Segunda Guerra Mundial, na Fronte Oriental contra a Unión Soviética.

Orixe[editar | editar a fonte]

Aínda que España non interveu oficialmente na Segunda Guerra Mundial do lado da Alemaña nazi, Franco permitiu que os voluntarios que o desexaran se enrolaran no exército alemán. Deste xeito, podía manter a neutralidade española mentres simultaneamente compensaba a Hitler pola súa axuda durante a Guerra Civil Española[1]. O Ministro de Asuntos Exteriores da época, Ramón Serrano Súñer, suxeriu a creación dun corpo voluntario, a principio da Operación Barbarroxa, e Franco enviou unha oferta oficial da axuda a Berlín. Hitler aprobou o uso de voluntarios españois o 24 de xuño de 1941. O recrutamento detívose cando se alcanzaron efectivos suficientes para formar unha división (uns 18.000 homes), cuxos elementos serían xefes e oficiais voluntarios procedentes do exército regular e as clases de tropa voluntarios recrutados nas xefaturas provinciais de toda España.

O 50 % dos oficiais e soldados eran militares de carreira, moitos deles falanxistas veteranos da Guerra Civil e estudantes das distintas universidades. O xeneral Agustín Muñoz Grandes foi designado para conducir aos voluntarios durante o seu primeiro ano. Posteriormente substituíuno Emilio Esteban Infantes.

Os voluntarios partiron de España cos uniformes das súas unidades de orixe, do Exército de Terra ou das milicias da FET y de las JONS. Ao chegar a Alemaña e recibir o uniforme da Wehrmacht, os falanxistas negáronse a deixar a camisa azul, que levaban en substitución da regulamentaria, polo que a división empezouse a coñecer como "División Azul".

O 13 de xullo de 1941 saíu de Madrid o primeiro tren de voluntarios rumbo a Alemaña. Tras cinco semanas de instrución no campamento de Grafenwöhr (Baviera) o grupo formado por estes voluntarios transformaríase na 250 división de infantería do exército alemán, integrada inicialmente por tres rexementos de infantería e un de artillería, cos numerais 262, 263, 269 e 250 respectivamente, máis unidades divisionarias de anticarros, exploración, comunicacións, zapadores e Cuartel Xeral.

O 20 de agosto, tras prestar xuramento de lealdade a Hitler (o cal se modificou especialmente para mencionar a loita contra o comunismo), a División Azul foi enviada á Fronte Rusa. Foi transportada en tren a Suwalki, Polonia, desde onde tivo que continuar a pé. Despois de avanzar até Smolensk despregouse no sitio de Leningrado, onde pasou a integrarse no XXXVIII Corpo do Exército alemán, que formaba parte do XVI Exército.

Entrada en combate[editar | editar a fonte]

O despregue era o seguinte: o 262º Rexemento no subsector de Novgorod; o 269º Rexemento cubría o subsector Norte con retagarda en Podvereje e o 263º Rexemento no subsector Centro e no subsector do Ilmen, os Grupos Anticarro e de Exploración. O Rexemento de Artillería posicionouse ao Oeste de Nóvgorod, onde quedou establecido o Cuartel Xeral.

Desde a súa chegada á fronte, en outubro de 1941, a División Azul sufriu fortes perdas no sitio de Leningrado, debidas tanto ao combate como á acción do frío. A partir de maio de 1942 empezaron a chegar desde España máis efectivos para cubrir as baixas e relevar aos combatentes feridos. Ata 46.000 voluntarios serviron na fronte do Leste, dos cales arredor duns 24.000 eran recrutas.

Despois da caída da fronte en Stalingrado, a situación cambiou e máis tropas alemás foron despregadas en relevo das españolas. Isto coincidiu co cambio no mando da división, que foi asignado ao xeneral Emilio Esteban Infantes. Finalmente os aliados comezaron a exercer presións sobre Franco para que retirase as tropas voluntarias. As negociacións iniciadas por este a finais de 1943 concluíron cunha orde de repatriación escalonada o 10 de outubro.

Himno [2][editar | editar a fonte]

Con mi canción
la gloria va
por los caminos del adiós,
que en Rusia están
los camaradas de mi División.
Cielo azul
a la estepa desde España llevaré,
se fundirá la nieve
al avanzar, mi capitán.
Vuelvan por mi
el martillo al taller,
la hoz al trigal.
Brillen al sol
las flechas en el haz
para ti,
que mi vuelta alborozada has de esperar
entre el clamor
del clarín inmortal.
En la distancia queda
gozo del hogar
con aires de campanas,
vuelo de la paz.
Resuenan los tambores;
Europa rompe albores,
aligerando nubes
con nuestro caminar.
Con humo de combate
yo retornaré,
con cantos y paisajes
que de allí traeré.
Avanzando voy;
para un mundo sombrío
llevamos el sol;
avanzando voy
para un cielo vacío
llevamos a Dios.

Notas[editar | editar a fonte]