Caixa TATA

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

A caixa TATA (tamén chamada TATA box ou caixa de Goldberg-Hogness)[1] é unha secuencia de ADN (elemento regulador en cis) que se encontra na rexión promotora dos xenes de eucariotas e arqueas.[2] Aproximadamente o 24% dos xenes humanos conteñen unha caixa TATA na parte central (core) do seu promotor.[3]

A caixa TATA considérase que é a secuencia promotora central, e constitúe o sitio de unión do factor de transcrición xeral ou de histonas (a unión do factor de transcrición bloquea a unión alí dunha histona e viceversa) e está implicado nos procesos de transcrición da ARN polimerase.

Funcionamento[editar | editar a fonte]

A caixa TATA ten unha secuencia de ADN central, que é 5'-TATAAA-3' ou unha variante, que xeralmente vai seguida por tres ou máis bases de adenina. Xeralmente está localizada 25 pares de bases en dirección corrente arriba do sitio de inicio da transcrición. A secuencia crese que variou pouco no decurso da evolución, e posiblemente se orixinou nun primitivo organismo eucariótico.

Á caixa TATA únese normalmente a proteína de unión á TATA (TBP, TATA binding protein) durante o proceso da transcrición, o cal fai que o ADN se desenrole, e dobre uns 80°. A secuencia rica en AT facilita un desenrolamento doado (debido á menor forza das interaccións entre as bases A e T en comparación coas G e C). A TBP é unha proteína pouco usual porque se une ao suco menor do ADN e faino por medio dunha folla β.

A caixa TATA atópase xeralmente no sitio onde se une a ARN polimerase II. Primeiro, únese o factor de transcrición TFIID á caixa TATA, o que vai seguido da unión de TFIIA á parte situada augas arriba de TFIID. O TFIIB pode despois unirse á parte situada augas abaixo de TFIID. A polimerase pode despois recoñecer este complexo multiproteico e unirse a el, xunto con outros varios factores de transcrición como TFIIF, TFIIE e TFIIH. Entón, a transcrición pode comezar, e a polimerase móvese ao longo da febra de ADN, deixando a TFIID e TFIIA, que permanecen unidos á caixa TATA. Estes poden despois facilitar a unión de máis moléculas de ARN polimerase II.

Este conxunto formado pola ARN polimerase II e varios factores de transcrición coñécese como complexo transcricional basal (BTC). Neste estado, o complexo só pode producir un nivel baixo de transcrición. Para que se incrementen os niveis de transcrición, o BTC debe ser estimulado por outros factores, como por exemplo rexións do ADN adicionais estimulantes como a caixa CAAT.

En realidade, a maioría dos xenes carecen de caixa TATA[4] e utilizan no seu lugar un elemento iniciador ou un núcleo promotor augas abaixo (DCE , downstream core promoter). Non obstante, a TBP sempre está implicada e é forzada a unirse ao ADN mesmo sen que haxa especificidade de secuencia. Un estudo de todo o xenoma estableceu que a fracción de promotores humanos dependentes da TATA era de ~10%.[4] Un estudo anterior de ~1.000 xenes atopou que o 32% dos promotores tiñan caixa TATA.[5]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Lifton RP, Goldberg ML, Karp RW, Hogness DS (1978). "The organization of the histone genes in Drosophila melanogaster: functional and evolutionary implications". Cold Spring Harb Symp Quant Biol 42: 1047–1051. PMID 98262.
  2. Smale, ST; Kadonaga, JT (2003). "The RNA polymerase II core promoter.". Annual review of biochemistry 72: 449–79. DOI:10.1146/annurev.biochem.72.121801.161520. PMID 12651739. http://www.lpt.ens.fr/~monasson/Houches/Kadonaga/CorePromoterAnnuRev2003.pdf.
  3. Yang, C; Bolotin, E; Jiang, T; Sladek, FM; Martinez, E (2007). "Prevalence of the initiator over the TATA box in human and yeast genes and identification of DNA motifs enriched in human TATA-less core promoters.". Gene 389 (1): 52–65. DOI:10.1016/j.gene.2006.09.029. PMC 1955227. PMID 17123746. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1955227.
  4. 4,0 4,1 Carninci P, Sandelin A, Lenhard B, et al. (June 2006). "Genome-wide analysis of mammalian promoter architecture and evolution". Nat. Genet. 38 (6): 626–35. DOI:10.1038/ng1789. PMID 16645617.
  5. Suzuki Y, Tsunoda T, Sese J, et al. (May 2001). "Identification and characterization of the potential promoter regions of 1031 kinds of human genes". Genome Res. 11 (5): 677–84. DOI:10.1101/gr.164001. PMC 311086. PMID 11337467. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=311086.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]